Orzeczenie · 2024-02-09

II CSKP 1169/22

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2024-02-09
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
podwykonawstwokonsorcjumprawo zamówień publicznychbezpodstawne wzbogacenienieważność umowysolidarna odpowiedzialnośćskarga kasacyjnaSąd Najwyższy

Powódka K. sp. z o.o. domagała się zasądzenia od pozwanych A. sp. z o.o., J.G. i Gminy A. kwoty 480 315,09 zł tytułem wynagrodzenia za roboty dachowe wykonane jako podwykonawca. Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził od J.G. kwotę 206 522,04 zł, oddalając powództwo wobec A. sp. z o.o. i Gminy. Sąd Okręgowy uznał, że umowa podwykonawcza została zawarta ustnie jedynie między powódką a J.G., a wynagrodzenie zostało ustalone na 880 000 zł brutto. Po uwzględnieniu potrąceń, zasądzono 206 522,04 zł. Sąd Apelacyjny w Krakowie zmienił wyrok, zasądzając solidarnie od J.G. i A. sp. z o.o. kwotę 289 265,04 zł, uznając ustną umowę podwykonawczą za nieważną z powodu niezachowania formy pisemnej ad solemnitatem i stosując przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 410 k.c.) w związku z art. 141 Prawa zamówień publicznych. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną A. sp. z o.o., uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej tej spółki i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał, że art. 141 Pzp nie stanowi podstawy solidarnej odpowiedzialności konsorcjantów wobec podwykonawcy, a ustalenia faktyczne Sądu Apelacyjnego dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia skarżącej spółki są niewystarczające i niejasne, zwłaszcza w kontekście braku bezpośredniego związku tej spółki z robotami dachowymi.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 141 Prawa zamówień publicznych w kontekście odpowiedzialności konsorcjantów wobec podwykonawców oraz wymogi dotyczące ustaleń faktycznych przy stosowaniu przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego Prawa zamówień publicznych sprzed nowelizacji oraz specyficznego stanu faktycznego.

Zagadnienia prawne (3)

Czy art. 141 Prawa zamówień publicznych stanowi podstawę solidarnej odpowiedzialności konsorcjantów wobec podwykonawcy jednego z konsorcjantów w przypadku nieważności umowy podwykonawczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 141 Pzp dotyczy wyłącznie odpowiedzialności konsorcjantów wobec zamawiającego, a nie wobec podwykonawców.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 141 Pzp ustanawia solidarną odpowiedzialność wykonawców wobec zamawiającego za realizację umowy, ale nie reguluje stosunków między wykonawcami a podwykonawcami.

Jakie są podstawy prawne rozliczeń między podwykonawcą a wykonawcami w przypadku nieważności umowy podwykonawczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Rozliczenia powinny nastąpić na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 i 410 k.c.), ale wymaga to jasnych ustaleń faktycznych co do rozmiaru wzbogacenia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że choć przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu mogą być podstawą rozliczeń, Sąd Apelacyjny nie poczynił wystarczających ustaleń faktycznych co do zakresu korzyści uzyskanych przez skarżącą spółkę.

Czy ustna umowa o roboty budowlane zawarta między wykonawcą a podwykonawcą jest ważna, jeśli nie zachowano formy pisemnej ad solemnitatem?

Odpowiedź sądu

Sądy meriti prezentują odmienne stanowiska. Sąd Apelacyjny uznał ją za nieważną, podczas gdy Sąd Okręgowy za ważną w relacji między stronami.

Uzasadnienie

Rozbieżność w orzecznictwie i literaturze dotycząca formy pisemnej umowy o roboty budowlane jako formy ad solemnitatem lub dla celów dowodowych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie
Strona wygrywająca
A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością

Strony

NazwaTypRola
K. spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowód
A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapozwany
J.G.osoba_fizycznapozwany
Gmina A.organ_państwowypozwany

Przepisy (6)

Główne

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Sąd Apelacyjny zastosował art. 410 k.c. w zw. z art. 141 Pzp jako podstawę rozliczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Sąd Apelacyjny zastosował art. 405 k.c. w zw. z art. 141 Pzp jako podstawę rozliczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.

p.z.p. art. 141

Ustawa - Prawo zamówień publicznych

Sąd Apelacyjny błędnie przyjął, że przepis ten stanowi podstawę solidarnej odpowiedzialności konsorcjantów wobec podwykonawcy.

Pomocnicze

k.c. art. 647

Kodeks cywilny

Sąd Apelacyjny uznał, że art. 647¹ k.c. w poprzednim brzmieniu zastrzega formę pisemną ad solemnitatem dla umowy podwykonawczej.

k.c. art. 369

Kodeks cywilny

Wspomniany jako ogólna podstawa solidarnej odpowiedzialności dłużników.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. uznano za niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Art. 141 Pzp nie stanowi podstawy solidarnej odpowiedzialności konsorcjantów wobec podwykonawcy. • Ustalenia faktyczne Sądu Apelacyjnego dotyczące bezpodstawnego wzbogacenia skarżącej spółki są niewystarczające i niejasne.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. jako niedopuszczalny w postępowaniu kasacyjnym.

Godne uwagi sformułowania

art. 141 p.z.p. nie odnosi się do jakichkolwiek stosunków zobowiązaniowych zawiązanych między wykonawcami i innymi podmiotami w celu wykonania zamówienia (podwykonawców, dostawców, sprzedawców). • Sąd Apelacyjny nie poczynił w tej sprawie przejrzystych ustaleń faktycznych dotyczących rozmiarów korzyści osiągniętej, jego zdaniem, kosztem powódki przez skarżącego bez podstawy prawnej.

Skład orzekający

Paweł Grzegorczyk

przewodniczący

Agnieszka Piotrowska

sprawozdawca

Władysław Pawlak

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 141 Prawa zamówień publicznych w kontekście odpowiedzialności konsorcjantów wobec podwykonawców oraz wymogi dotyczące ustaleń faktycznych przy stosowaniu przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego Prawa zamówień publicznych sprzed nowelizacji oraz specyficznego stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności w procesie budowlanym i zamówieniach publicznych, z rozbieżnościami interpretacyjnymi między sądami niższych instancji, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Sąd Najwyższy rozstrzyga o odpowiedzialności konsorcjantów wobec podwykonawcy: kluczowa interpretacja Prawa zamówień publicznych.

Dane finansowe

WPS: 480 315,09 PLN

wynagrodzenie: 289 265,04 PLN

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst