II CSKP 1145/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zapłaty przez pozwanych M.B. i G.B. kwoty 246 692,73 zł na rzecz Niestandaryzowanego Funduszu Wierzytelności, który nabył wierzytelność wynikającą z umowy kredytu hipotecznego z 2007 r. Pozwani podnieśli zarzut przedawnienia. Po wieloletnim postępowaniu, w którym sądy różnych instancji wydawały sprzeczne orzeczenia, Sąd Apelacyjny w Gdańsku zasądził od pozwanych kwotę główną 135 697,86 zł wraz z odsetkami ustawowymi od 17 października 2015 r., ograniczając odpowiedzialność do nieruchomości obciążonej hipoteką. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanych, odrzucił ją w części dotyczącej oddalenia powództwa, a w pozostałym zakresie uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego. Kluczowym zagadnieniem stała się interpretacja art. 77 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w kontekście przedawnienia roszczeń o odsetki zabezpieczone hipoteką. Sąd Najwyższy uznał, że przedawnienie roszczeń o odsetki, nawet zabezpieczonych hipoteką, zwalnia dłużnika hipotecznego z odpowiedzialności za ich zapłatę. Podkreślono, że dłużnik rzeczowy nie odpowiada za własne opóźnienie w zapłacie odsetek, a przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do zanegowania realnego znaczenia przepisu ograniczającego zaspokojenie z nieruchomości w zakresie przedawnionych roszczeń ubocznych. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o odsetki zabezpieczone hipoteką oraz odpowiedzialności dłużnika rzeczowego.
Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed daty wydania wyroku. Interpretacja art. 77 u.k.w.h. w kontekście przedawnienia odsetek.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dłużnik rzeczowy, który jest jednocześnie dłużnikiem osobistym, odpowiada za własne opóźnienie w zapłacie odsetek od przedawnionej wierzytelności zabezpieczonej hipoteką?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dłużnik rzeczowy nie odpowiada za własne opóźnienie w zapłacie odsetek od przedawnionej wierzytelności zabezpieczonej hipoteką. Przedawnienie roszczeń o odsetki zwalnia go z odpowiedzialności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przyjęcie odpowiedzialności dłużnika rzeczowego za własne opóźnienie w zapłacie odsetek stanowiłoby naruszenie zasady ograniczonej odpowiedzialności rzeczowej i prowadziłoby do zanegowania praktycznego znaczenia art. 77 ust. 2 u.k.w.h., który wyłącza zaspokojenie z nieruchomości w zakresie przedawnionych roszczeń ubocznych.
Czy wpis hipoteki zwykłej do księgi wieczystej stanowi wystarczającą legitymację dla wierzyciela hipotecznego do dochodzenia roszczenia i dowodzenia jego istnienia, nawet po przelewie wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wpis hipoteki zwykłej stanowi wystarczającą legitymację dla wierzyciela hipotecznego do dochodzenia roszczenia i dowodzenia jego istnienia, a domniemanie to pozostaje w mocy nawet po przelewie wierzytelności, o ile nie zostanie obalone przez dłużnika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy potwierdził, że hipoteka zwykła wpisana przed 20 lutego 2011 r. korzysta z domniemania istnienia prawa wynikającego z wpisu, które obejmuje wierzytelność zabezpieczoną hipoteką. Ciężar obalenia tego domniemania spoczywa na dłużniku, który nie sprostał temu obowiązkowi.
Czy zarzut przedawnienia roszczenia głównego wyłącza możliwość dochodzenia odsetek od dłużnika rzeczowego, gdy wierzytelność została zabezpieczona hipoteką kaucyjną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, po skutecznym podniesieniu zarzutu przedawnienia, hipoteka nie zapewnia wierzycielowi ochrony prawnej w zakresie przedawnionych roszczeń odsetkowych, bez względu na ich charakter i źródło powstania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 77 ust. 2 u.k.w.h., przedawnienie wierzytelności hipotecznej nie narusza uprawnienia wierzyciela do zaspokojenia z nieruchomości, ale przepis ten nie stosuje się do roszczeń o świadczenia uboczne, w tym odsetki. Po przedawnieniu wierzytelności hipotecznej, wierzyciel może zaspokoić się z nieruchomości tylko w zakresie należności głównej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M.B. | osoba_fizyczna | skarżący, pozwany |
| G.B. | osoba_fizyczna | skarżący, pozwany |
| Niestandaryzowany Fundusz Wierzytelności Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego w W. | instytucja | powód |
| Prokurator Prokuratury Okręgowej A.P. | organ_państwowy | uczestnik |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 398 § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Odrzucenie skargi kasacyjnej w części, w której orzeczenie jest korzystne dla skarżącego z uwagi na brak pokrzywdzenia.
u.k.w.h. art. 77 § 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wyłączenie stosowania przepisu o zaspokojeniu z nieruchomości w przypadku przedawnienia roszczeń o świadczenia uboczne (w tym odsetki).
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Rozkład ciężaru dowodu.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Wymagalność świadczenia pieniężnego.
k.p.c. art. 319
Kodeks postępowania cywilnego
Ograniczenie odpowiedzialności dłużnika rzeczowego.
u.k.w.h. art. 65 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Prawo wierzyciela do zaspokojenia z nieruchomości obciążonej hipoteką.
u.k.w.h. art. 68 § 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Górna granica odpowiedzialności dłużnika rzeczowego (suma hipoteki).
u.k.w.h. art. 71
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Domniemanie istnienia prawa wynikającego z wpisu hipoteki.
u.k.w.h. art. 79 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Przejście hipoteki wraz z wierzytelnością.
u.k.w.h. art. 80
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Skutki prawne wpisu hipoteki.
Dz.U. 2009 nr 131 poz. 1092 art. 10 § 1
Ustawa z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw
Stosowanie przepisów dotychczasowych do hipotek powstałych przed wejściem w życie nowelizacji.
Dz.U. 2009 nr 131 poz. 1092 art. 10 § 2
Ustawa z dnia 26 czerwca 2009 r. o zmianie ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz niektórych innych ustaw
Stosowanie przepisów dotychczasowych do hipotek powstałych przed wejściem w życie nowelizacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedawnienie roszczeń o odsetki zabezpieczonych hipoteką zwalnia dłużnika hipotecznego z odpowiedzialności. • Dłużnik rzeczowy nie odpowiada za własne opóźnienie w zapłacie odsetek. • Odrzucenie skargi kasacyjnej w części korzystnej dla skarżącego z uwagi na brak pokrzywdzenia.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda jest uzasadnione co do wysokości oraz co do zasady pomimo cesji wierzytelności i wpisu hipotecznego. • Dłużnik hipoteczny odpowiada za własne opóźnienie w zapłacie odsetek. • Zastosowanie nowych przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece do hipotek powstałych przed nowelizacją.
Godne uwagi sformułowania
przedawnienie roszczeń o świadczenia uboczne • dłużnik hipoteczny nie ponosi odpowiedzialności z całego swojego majątku, a jedynie z określonych przedmiotów • zanegowania praktycznego znaczenia przepisu • pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) jest przesłanką dopuszczalności środka zaskarżenia
Skład orzekający
Joanna Misztal-Konecka
przewodniczący, sprawozdawca
Jacek Grela
członek
Tomasz Szanciło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń o odsetki zabezpieczone hipoteką oraz odpowiedzialności dłużnika rzeczowego."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i orzecznictwa sprzed daty wydania wyroku. Interpretacja art. 77 u.k.w.h. w kontekście przedawnienia odsetek.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii przedawnienia odsetek od wierzytelności hipotecznej i odpowiedzialności dłużnika rzeczowego, co jest istotne dla praktyki prawniczej. Wyrok Sądu Najwyższego wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne.
“Czy odsetki od przedawnionej hipoteki nadal można ściągnąć? Sąd Najwyższy rozstrzyga kluczową wątpliwość.”
Dane finansowe
WPS: 246 692,73 PLN
należność główna: 135 697,86 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.