II CSKP 1092/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanych H.C. i B.C. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu, który oddalił ich apelacje w sprawie o zapłatę wytoczonej przez Bank S.A. w W. Pozwani zarzucali naruszenie art. 5 k.c. przez uznanie, że działania banku nie stanowiły nadużycia prawa. Sąd Apelacyjny uznał, że umowa kredytu hipotecznego została skutecznie wypowiedziana z powodu zaległości w spłacie, a działania banku zmierzające do odzyskania należności nie zasługują na negatywną ocenę i nie naruszają zasad współżycia społecznego. Podkreślono, że pozwani nie udowodnili wprowadzenia ich w błąd przez bank i sami wykazywali brak elastyczności w negocjacjach restrukturyzacyjnych. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, uznając zarzuty dotyczące legitymacji procesowej, nierozpoznania istoty sprawy oraz naruszenia art. 5 k.c. za bezzasadne. Stwierdzono, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił dowody i stan faktyczny, a zarzuty skargi kasacyjnej w istocie stanowiły polemikę z ustaleniami faktycznymi, co jest niedopuszczalne na tym etapie postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 5 k.c. w kontekście działań banków przy wypowiadaniu umów kredytowych i dochodzeniu należności, a także ograniczenia kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, a jego zastosowanie wymaga analizy całokształtu sytuacji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy działania banku polegające na wypowiedzeniu umowy kredytu hipotecznego z powodu zaległości w spłacie i dochodzeniu całej należności stanowią nadużycie prawa w rozumieniu art. 5 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, działania banku nie stanowią nadużycia prawa, ponieważ umowa została skutecznie wypowiedziana z powodu opóźnień w spłacie, a bank miał prawo dochodzić swoich należności.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że bank działał w ramach przysługującego mu prawa, a pozwani nie udowodnili okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 5 k.c. Podkreślono, że pozwani sami naruszyli zasady współżycia społecznego przez brak należytego wykonywania zobowiązań i brak elastyczności w negocjacjach.
Czy Sąd Apelacyjny rozpoznał istotę sprawy, w tym zarzut naruszenia art. 5 k.c. oraz kwestię legitymacji procesowej banku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Sąd Apelacyjny rozpoznał istotę sprawy, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 5 k.c. i kwestii legitymacji procesowej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny w sposób pełny i przekonujący odniósł się do zarzutu naruszenia art. 5 k.c. oraz kwestii legitymacji procesowej, a zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie były bezzasadne lub niedopuszczalne.
Czy bank posiadał legitymację procesową czynną w sprawie po restrukturyzacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bank posiadał legitymację procesową.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania dotyczący legitymacji procesowej za wadliwy formalnie, a także stwierdził, że kwestia następstwa prawnego została prawidłowo uregulowana na podstawie przepisów k.s.h. i wpisu do rejestru.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H.C. | osoba_fizyczna | pozwany |
| syndyk masy upadłości B.C. | inne | pozwany |
| Bank spółki akcyjnej w W. | spółka | powód |
| B.C. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że zastosowanie art. 5 k.c. wymaga oceny całokształtu szczególnych okoliczności danego wypadku w ścisłym powiązaniu nadużycia prawa z konkretnym stanem faktycznym. W tej sprawie działania banku nie nosiły znamion nadużycia prawa.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 327¹ § § 1 pkt 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia tych przepisów w kontekście legitymacji procesowej został uznany za wadliwy formalnie, gdyż przepisy te dotyczą treści uzasadnienia wyroku sądu pierwszej instancji, a nie legitymacji procesowej.
k.p.c. art. 387 § § 2¹
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje konstrukcję uzasadnienia wyroku sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 398³ § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów dokonaną przez sądy meriti, co wyklucza polemikę z tymi ustaleniami w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 398¹³ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów dokonaną przez sądy meriti.
k.s.h. art. 531 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Zarzut naruszenia tego przepisu stanowił polemikę z oceną dowodów przedstawionych przez powoda.
k.s.h. art. 531 § § 2¹
Kodeks spółek handlowych
Przepis ten stanowi, że spółka nabywająca w wyniku podziału przez wydzielenie część majątku spółki dzielonej wstępuje do postępowania o prawo objęte tym majątkiem w miejsce spółki dzielonej ex lege.
k.s.h. art. 529 § § 1 pkt 4
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy wstąpienia do postępowania w wyniku podziału spółki.
k.s.h. art. 533 § § 1
Kodeks spółek handlowych
Dotyczy następstwa prawnego w procesie.
k.c. art. 78 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy formy czynności prawnych.
u.k.r.s. art. 17 § ust. 1
Ustawa o Krajowym Rejestrze Sądowym
Wpis do rejestru przedsiębiorców dokonany przez sąd rejestrowy ma określone skutki prawne.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na stronie, która z określonych faktów wywodzi skutki prawne. Pozwani powinni zaoferować własne dowody potwierdzające mniejszą wysokość zobowiązania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wypowiedzenie umowy kredytu przez bank z powodu zaległości w spłacie nie stanowi nadużycia prawa. • Działania banku zmierzające do odzyskania należności są zgodne z prawem i zasadami współżycia społecznego. • Pozwani nie udowodnili, że zostali wprowadzeni w błąd przez bank. • Pozwani sami naruszyli zasady współżycia społecznego przez brak należytego wykonywania zobowiązań. • Bank posiadał legitymację procesową czynną po restrukturyzacji.
Odrzucone argumenty
Działanie banku stanowiło nadużycie prawa (art. 5 k.c.). • Bank nie wykazał nabycia wierzytelności w wyniku podziału. • Sąd Apelacyjny nie rozpoznał istoty sprawy. • Bank nie posiadał legitymacji procesowej czynnej. • Wyciągi z ksiąg bankowych nie mogą być wyłączną podstawą orzekania o istnieniu i wysokości roszczenia.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać, że działanie powoda nie stanowi nadużycia prawa • żadne z działań powoda zmierzających do odzyskania należnej mu kwoty nie zasługuje na negatywną ocenę • brak elastyczności pozwanego w uzyskaniu kompromisu akceptowanego przez obie strony umowy nie może przemawiać za uznaniem, iż czynności podjęte przez powoda w celu wyegzekwowania należności wynikających z umowy kredytu są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego • Bank był wierzycielem pozwanych i jego prawem było domaganie się, aby pozwani wywiązywali się z ciążącego na nich obowiązku spłaty • na naruszenie zasad współżycia społecznego nie może się powoływać ten, kto sam je narusza • domniemywa się, że korzystający ze swego prawa czyni to w sposób zgodny z zasadami współżycia społecznego • zarzuty skargi kasacyjnej nie mogą dotyczyć dokonanej przez sąd drugiej instancji oceny dowodów i dokonanych na ich podstawie ustaleń faktycznych • Sąd Najwyższy jako sąd prawa, a nie sąd faktu, jest związany ustaleniami i oceną dowodów dokonaną przez sądy meriti • zasady współżycia społecznego w rozumieniu art. 5 k.c. są pojęciem pozostającym w nierozłącznym związku z całokształtem okoliczności danej sprawy
Skład orzekający
Jacek Grela
przewodniczący
Ewa Stefańska
członek
Krzysztof Wesołowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 5 k.c. w kontekście działań banków przy wypowiadaniu umów kredytowych i dochodzeniu należności, a także ograniczenia kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych sprawy, a jego zastosowanie wymaga analizy całokształtu sytuacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu relacji bank-kredytobiorca i interpretacji klauzuli generalnej z art. 5 k.c. w kontekście działań banku. Pokazuje, jak sąd ocenia sytuacje, w których dłużnik zarzuca bankowi nadużycie prawa.
“Czy bank zawsze może żądać zwrotu całego kredytu? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice nadużycia prawa.”
Dane finansowe
WPS: 2 919 124,25 PLN
zapłata: 2 919 124,25 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.