II CSKP 1039/23

Sąd NajwyższyWarszawa2024-12-30
SNCywilneprawo umówWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaterminwartość przedmiotu zaskarżenianiedopuszczalnośćSąd Najwyższyprawo pocztowekredytumowabankowość

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną banku z powodu wniesienia jej po terminie oraz zaniżonej wartości przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną banku od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił apelację banku od wyroku Sądu Okręgowego ustalającego nieważność umowy kredytu i zasądzającego kwoty na rzecz powodów. Skarga kasacyjna została odrzucona z dwóch powodów: została wniesiona po upływie dwumiesięcznego terminu, ponieważ nadano ją paczką pocztową ekonomiczną, która dotarła do sądu po terminie, a nie przesyłką poleconą, oraz z powodu niedopuszczalności skargi w sprawach o prawa majątkowe, gdy wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł, co miało miejsce w tej sprawie ze względu na błędne określenie wartości przedmiotu zaskarżenia przez bank.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej, na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 grudnia 2024 r., rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Bank spółki akcyjnej w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 28 lutego 2022 r. Sprawa dotyczyła powództwa B.K. i S.K. przeciwko bankowi o ustalenie i zapłatę. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego banku od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu, który ustalił nieważność umowy kredytu i zasądził na rzecz powodów kwoty pieniężne. Bank wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego w całości i określając wartość przedmiotu zaskarżenia na 150 000 zł. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną z dwóch powodów. Po pierwsze, skarga została wniesiona po upływie dwumiesięcznego terminu określonego w art. 398^5 § 1 k.p.c. Skarga została nadana paczką pocztową ekonomiczną w ostatnim dniu terminu, jednak dotarła do sądu po jego upływie, a zgodnie z obowiązującymi przepisami, oddanie pisma procesowego jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu tylko w formie przesyłki poleconej, a paczka pocztowa nie jest przesyłką poleconą. Po drugie, skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż 50 000 zł. Sąd Najwyższy stwierdził, że wartość przedmiotu zaskarżenia w tej sprawie była niższa niż wymagane 50 000 zł, ponieważ bank błędnie określił ją w skardze kasacyjnej na 150 000 zł, podczas gdy w apelacji wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 48 920 zł, a zgodnie z przepisami, tożsamość zakresu rozstrzygnięcia kwestionowanego w apelacji i skardze kasacyjnej wyłącza dopuszczalność oznaczenia w skardze kasacyjnej innej wartości. Sąd Najwyższy orzekł o odrzuceniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 398^6 § 3 k.p.c. oraz zasądził od banku na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna wniesiona paczką pocztową ekonomiczną nie jest równoznaczna z wniesieniem jej do sądu po terminie, jeśli dotarła po jego upływie, ponieważ tylko przesyłka polecona spełnia ten wymóg.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 165 § 2 k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r., który stanowi, że oddanie pisma procesowego jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu jedynie wtedy, gdy zostało dokonane w formie przesyłki poleconej. Paczka pocztowa, zgodnie z Prawem pocztowym, nie jest przesyłką listową poleconą.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

B.K. i S.K.

Strony

NazwaTypRola
Bank spółki akcyjnej w W.spółkapozwany
B.K.osoba_fizycznapowód
S.K.osoba_fizycznapowód

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398 § 5 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej.

k.p.c. art. 398 § 2 § 1 zd. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych.

k.p.c. art. 398 § 6 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 165 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Oddanie pisma procesowego jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu jedynie wtedy, gdy zostało dokonane w formie przesyłki poleconej.

Prawo pocztowe art. 3 § pkt 22

Ustawa Prawo pocztowe

Przez przesyłkę poleconą należy rozumieć przesyłkę listową będącą przesyłką rejestrowaną, przemieszczaną i doręczaną w sposób zabezpieczający ją przed utratą, ubytkiem wartości lub uszkodzeniem.

Prawo pocztowe art. 3 § pkt 13

Ustawa Prawo pocztowe

Za paczkę pocztową uznaje się paczkę rejestrowaną, ale niebędącą przesyłką listową.

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Przy weryfikacji wartości przedmiotu zaskarżenia Sąd Najwyższy stosuje odpowiednio art. 368 § 2 k.p.c.

k.p.c. art. 368 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę wyższą niż wartość przedmiotu sporu wskazanej w pozwie jest możliwe jedynie wtedy, gdy powód rozszerzył powództwo lub sąd orzekł ponad żądanie.

k.p.c. art. 98 § § 1, 1^1, 3 i 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do orzeczenia o kosztach postępowania.

Dz.U. 2015 poz. 1800 § § 10 ust. 4 pkt 2, § 2 pkt 5 oraz § 20

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Podstawa do ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna wniesiona paczką pocztową ekonomiczną nie spełnia wymogu formy przesyłki poleconej, co skutkuje jej wniesieniem po terminie. Wartość przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej została błędnie określona przez skarżącego, co czyni skargę niedopuszczalną z uwagi na przekroczenie limitu 50 000 zł.

Godne uwagi sformułowania

nie można uznać paczki pocztowej za przesyłkę poleconą nadanie skargi kasacyjnej w formie innej niż przesyłką poleconą nie było równoznaczne z wniesieniem jej do sądu wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest wiążąca dla Sądu Najwyższego i podlega weryfikacji tożsamość zakresu rozstrzygnięcia kwestionowanego w apelacji i skardze kasacyjnej wyłącza dopuszczalność oznaczenia w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia w kwocie innej niż w apelacji

Skład orzekający

Marcin Krajewski

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących formy i terminu wnoszenia skargi kasacyjnej, a także zasady weryfikacji wartości przedmiotu zaskarżenia przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przepisów k.p.c. i Prawa pocztowego obowiązujących w danym okresie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe mogą być drobne błędy formalne i proceduralne w postępowaniu sądowym, prowadzące do odrzucenia skargi, nawet jeśli merytorycznie mogłaby być zasadna. Jest to ważna lekcja dla profesjonalnych pełnomocników.

Bank przegrał sprawę przez paczkę pocztową i zaniżoną wartość przedmiotu zaskarżenia – Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną.

Dane finansowe

WPS: 150 000 PLN

kwota zasądzona: 17 272,72 PLN

kwota zasądzona: 7325,78 PLN

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
II CSKP 1039/23
POSTANOWIENIE
30 grudnia 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Marcin Krajewski
na posiedzeniu niejawnym 30 grudnia 2024 r. w Warszawie
‎
na skutek skargi kasacyjnej Bank spółki akcyjnej w W.
‎
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
‎
z 28 lutego 2022 r., I ACa 983/21,
‎
w sprawie z powództwa B.K. i S.K.
‎
przeciwko Bank spółce akcyjnej w W.
‎
o ustalenie i zapłatę
1. odrzuca skargę kasacyjną,
2. zasądza od Bank spółki akcyjnej w W. na rzecz B.K. i S.K. po 900 zł zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 28 lutego 2022 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku oddalił apelację pozwanego od wyroku Sądu Okręgowego w Toruniu z 23 lipca 2021 r. skierowaną przeciwko punktom I, II i IV wyroku Sądu Okręgowego. W punkcie I Sąd pierwszej instancji ustalił, że umowa kredytu zawarta między powodami i pozwanym jest nieważna, w punkcie II zasądził od pozwanego na rzecz powodów 17 272,72 zł i 7 325,78 franków szwajcarskich, a w puncie IV orzekł o kosztach procesu. Wnosząc apelację od wyroku Sądu Okręgowego z 23 lipca 2021 r., pozwany oznaczył wartość przedmiotu zaskarżenia na 48 920 zł.
Wyrok Sądu Apelacyjnego z uzasadnieniem został doręczony pozwanemu 25 marca 2022 r. (k. 369). Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, zaskarżając go w całości. Skarga kasacyjna została nadana paczką pocztową ekonomiczną 25 maja 2022 r. (k. 428) i doręczona do Sądu Apelacyjnego 27 maja 2022 r. (k. 371). Skarżący oznaczył w skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia na 150 000 zł.
W odpowiedzi powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, a w razie jej przyjęcia – o oddalenie, oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg. norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna z dwóch przyczyn – została wniesiona po upływie terminu, o którym mowa w art. 398
5
§ 1 k.p.c., oraz z uwagi na niższą niż pięćdziesiąt tysięcy złotych wartość przedmiotu zaskarżenia.
Zgodnie z art. 398
5
§ 1 k.p.c. skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżone orzeczenie, w terminie dwóch miesięcy od dnia doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem stronie skarżącej.
Skarga kasacyjna została nadana paczką pocztową ekonomiczną 25 maja 2022 r., a zatem w ostatnim dniu
‎
na jej wniesienie. Paczka dotarła do Sądu Apelacyjnego 27 maja 2022 r. W czasie wnoszenia skargi kasacyjnej obowiązywał art. 165 § 2 k.p.c. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych ustaw. Wynikało z niego, że oddanie pisma procesowego jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu jedynie wtedy, gdy zostało dokonane w formie przesyłki poleconej. Definicja legalna przesyłki poleconej jest zawarta
‎
w art. 3 pkt 22 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe. Przepis
‎
ten stanowi, iż przez przesyłkę poleconą należy rozumieć przesyłkę listową będącą przesyłką rejestrowaną, przemieszczaną i doręczaną w sposób zabezpieczający
‎
ją przed utratą, ubytkiem wartości lub uszkodzeniem. Skarżący nadał skargę kasacyjną paczką pocztową. Zgodnie z art. 3 pkt 13 wspomnianej ustawy
‎
za paczkę pocztową uznaje się paczkę rejestrowaną, ale niebędącą przesyłką listową. W konsekwencji nie można uznać paczki pocztowej za przesyłkę poleconą, a nadanie skargi kasacyjnej w formie innej niż przesyłką poleconą nie było równoznaczne z wniesieniem jej do sądu. Paczka dotarła do Sądu Apelacyjnego
‎
27 maja 2022 r., zatem po upływie dwumiesięcznego terminu, o którym mowa
‎
w art.
398
5
§ 1 k.p.c.
Przechodząc do omówienia drugiej podstawy odrzucenia skargi, należy wspomnieć, iż zgodnie z art. 398
2
§ 1 zd. 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych – niższa niż dziesięć tysięcy złotych.
Wskazana przez skarżącego wartość przedmiotu zaskarżenia nie jest wiążąca dla Sądu Najwyższego i podlega weryfikacji na podstawie akt sprawy,
‎
z pominięciem zasad określonych w art. 25 i 26 k.p.c. (zob. m.in. postanowienia SN: z 19 czerwca 2015 r., IV CZ 16/15; z 6 listopada 2015 r., II CZ 76/15; z 26 października 2017 r., II CZ 64/17; z 21 marca 2024 r., I CSK 651/23, i z 30 października 2024 r., III CZ 154/24). Przy weryfikacji, na podstawie artykułu 398
21
k.p.c., Sąd Najwyższy stosuje odpowiednio art. 368 § 2 k.p.c., zgodnie z którym oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę wyższą niż wartość przedmiotu sporu wskazanej w pozwie jest możliwe jedynie wtedy, gdy powód rozszerzył powództwo lub sąd orzekł ponad żądanie (zob. postanowienia SN z 7 kwietnia 2017 r., V CZ 26/17, i z 30 października 2024 r., III CZ 154/24).
W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji ustalił, że umowa kredytu łącząca powodów i pozwanego jest nieważna oraz zasądził od pozwanego na rzecz powodów 17 272,72 zł i 7 325,78 franków szwajcarskich. Pozwany wniósł apelację od rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w zakresie dotyczącym zarówno roszczenia o ustalenie (punkt I wyroku), jak i roszczenia o zasądzenie (punkt II wyroku). W apelacji pozwany określił jednak wartość przedmiotu zaskarżenia na 48 920 zł, która stanowiła równowartość zasądzonych przez
‎
Sąd pierwszej instancji kwot na skutek uwzględnienia roszczeń o zasądzenie.
‎
Sąd drugiej instancji, rozpoznając apelację, oddalił ją w całości. Natomiast
‎
w skardze kasacyjnej, kierowanej przeciwko całości rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji, skarżący wskazał jako wartość przedmiotu zaskarżenia kwotę 150 000 zł stanowiącą wartość roszczenia o ustalenie, naruszając tym samym regułę
‎
z art. 368 § 2 k.p.c. stosowaną odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym. Tożsamość zakresu rozstrzygnięcia kwestionowanego w apelacji i skardze kasacyjnej wyłącza dopuszczalność oznaczenia w skardze kasacyjnej wartości przedmiotu zaskarżenia w kwocie innej niż w apelacji (zob. postanowienie SN z 19 czerwca 1997 r., III CZ 25/97, OSNC 1997, nr 10, poz. 162).
Wartość roszczenia o ustalenie jako prawa majątkowego powinna
‎
być uwzględniana przy wyznaczaniu wartości przedmiotu sporu i zaskarżenia, stąd w niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia w apelacji powinna być równa co najmniej wartości roszczenia o ustalenie, tj. 150 000 zł. Podając wartość przedmiotu zaskarżenia w kwocie 48 920 zł, pozwany naraził się na ryzyko związane ze stosowaniem art. 368 § 2 w zw. z art. 398
21
k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym.
W konsekwencji należy uznać, że w niniejszej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia była niższa niż wymagane przez art. 398
2
§ 1 zd. 1 k.p.c. pięćdziesiąt tysięcy złotych.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji
‎
na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie
‎
art. 98 § 1, 1
1
, 3 i 4 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2, § 2 pkt 5 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat
‎
za czynności adwokackie. Suma zwrotu została rozdzielona na powodów
‎
w częściach równych (zob. uchwałę SN z 16 listopada 2023 r., III CZP 54/23, OSNC 2024, nr 6, poz. 57).
(M.M.)
r.g.
‎

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI