Orzeczenie · 2025-01-15

II CSKP 1030/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-01-15
SNRodzinneustalenie ojcostwaWysokanajwyższy
ojcostwouznanie ojcostwabezskuteczność uznaniadobro dzieckatożsamość genetycznabadania DNArodzina zastępczaSąd Najwyższyskarga kasacyjna

Sprawa dotyczyła powództwa Prokuratora o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa przez J.M. wobec małoletniej Z.M. Badania DNA potwierdziły, że J.M. nie jest ojcem biologicznym dziecka. Sądy niższych instancji, w tym Sąd Okręgowy w Warszawie, uwzględniły powództwo, uznając, że prawo dziecka do poznania swojej tożsamości genetycznej jest nadrzędne. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną J.M., uchylił zaskarżony wyrok. Kluczowym czynnikiem dla Sądu Najwyższego była śmierć skarżącego J.M. po wydaniu wyroku sądu okręgowego. Sąd Najwyższy wskazał, że ta okoliczność, wraz z silnymi więziami emocjonalnymi małoletniej z rodziną J.M. (w tym z babką ojczystą ustanowioną rodziną zastępczą), wymaga ponownej oceny sprawy przez Sąd Okręgowy. Podkreślono, że dobro dziecka powinno być rozpatrywane w szerszym kontekście, uwzględniając jego aktualną sytuację emocjonalną, rodzinną i społeczną, a nie tylko prawo do poznania pochodzenia genetycznego. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na potrzebę oceny, czy w zmienionych okolicznościach utrwalenie więzi z rodziną zastępczą (babką) może stanowić realizację nadrzędnego interesu dziecka.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja zasady dobra dziecka w sprawach o ustalenie ojcostwa, zwłaszcza w kontekście śmierci strony i silnych więzi emocjonalnych dziecka z rodziną zastępczą.

Ograniczenia stosowania

Konkretne okoliczności sprawy, w tym śmierć pozwanego, mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Zagadnienia prawne (2)

Czy prawo dziecka do poznania swojej tożsamości genetycznej jest nadrzędnym dobrem dziecka w kontekście ustalenia bezskuteczności uznania ojcostwa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Niekoniecznie. Sąd Najwyższy wskazał, że dobro dziecka należy rozpatrywać szerzej, uwzględniając więzi rodzinne i stabilność sytuacji emocjonalnej, a nie tylko prawo do pochodzenia genetycznego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że po śmierci osoby, która uznała ojcostwo, oraz w kontekście silnych więzi dziecka z rodziną zastępczą, należy ponownie ocenić, co najlepiej realizuje dobro dziecka, biorąc pod uwagę jego aktualną sytuację rodzinną i emocjonalną.

Jak śmierć pozwanego w sprawie o ustalenie bezskuteczności uznania ojcostwa wpływa na dalsze postępowanie i ocenę dobra dziecka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Śmierć pozwanego wymaga ponownej oceny sprawy przez sąd niższej instancji w kontekście dobra dziecka.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że śmierć J.M. po wydaniu wyroku sądu okręgowego jest istotnym zdarzeniem prawnym, które rzutuje na sytuację prawnorodzinną i prawnospadkową małoletniej, co obliguje sąd do ponownego rozważenia sprawy według kryterium dobra dziecka.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
J.M.osoba_fizycznaskarżący kasacyjnie
Prokurator Prokuratury Rejonowej Warszawa-Śródmieście w Warszawieorgan_państwowypowód
K.S.osoba_fizycznapozwana
Z.M.osoba_fizycznamałoletnia pozwana
A.K.innekurator małoletniej Z.M.
A.M.osoba_fizycznamatka pozwanego J.M., rodzina zastępcza
A.M.1osoba_fizycznarodzice pozwanego J.M.

Przepisy (11)

Główne

k.p.c. art. 398 § 15 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia Sądu Najwyższego o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

k.r.o. art. 86

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Błędna wykładnia w zw. z art. 5 k.c. i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Błędna wykładnia w zw. z art. 86 k.r.o. i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Błędna wykładnia w zw. z art. 86 k.r.o. i art. 5 k.c.

k.p.c. art. 278 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisów postępowania.

k.p.c. art. 235 § 2 § 1 pkt. 3 i 5

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisów postępowania.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisów postępowania.

k.p.c. art. 162

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisów postępowania.

k.p.c. art. 241

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisów postępowania.

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Naruszenie przepisów postępowania.

k.k. art. 189a § § 1

Kodeks karny

Postępowanie przygotowawcze w sprawie o czyn zabroniony.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa materialnego (art. 86 k.r.o. w zw. z art. 5 k.c. w zw. z art. 47 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) poprzez błędną wykładnię. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 278 § 1 w zw. z art. 235 § 1 pkt. 3 i 5, art. 227 w zw. z art. 162 k.p.c.; art. 235 § 1 pkt. 3 i 5 w zw. z art. 227 k.p.c. i art. 241 w zw. z art. 162 k.p.c.; art. 233 § 1 k.p.c.) przez nieuznanie przez Sąd odwoławczy, że oddalenie wniosków dowodowych było niezasadne, oraz przez dowolną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego. • Śmierć skarżącego kasacyjnie J.M. po wydaniu wyroku sądu drugiej instancji, co wymaga ponownej oceny sprawy w kontekście dobra dziecka.

Godne uwagi sformułowania

dobro dziecka, jako reguła ochrony nadrzędnego interesu dziecka • prawo małoletniego dziecka do poznania swojej tożsamości genetycznej • małoletnia nie powinna żyć w błędnym przekonaniu, że jej biologicznym ojcem jest J.M. • budowanie fałszywej tożsamości dziecka w przyszłości może mieć negatywne skutki dla jego stanu emocjonalnego oraz psychicznego. • śmierć skarżącego kasacyjnie, która istotnie rzutuje na sytuację prawnorodzinną i prawnospadkową małoletniej.

Skład orzekający

Beata Janiszewska

przewodniczący

Adam Doliwa

sprawozdawca

Piotr Telusiewicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dobra dziecka w sprawach o ustalenie ojcostwa, zwłaszcza w kontekście śmierci strony i silnych więzi emocjonalnych dziecka z rodziną zastępczą."

Ograniczenia: Konkretne okoliczności sprawy, w tym śmierć pozwanego, mogą ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa porusza głęboko ludzki i emocjonalny aspekt relacji rodzinnych, prawa dziecka do tożsamości oraz złożoność oceny 'dobra dziecka' w obliczu śmierci i niejednoznacznych więzi.

Czy prawo do poznania biologicznego ojca jest ważniejsze niż miłość rodziny zastępczej? Sąd Najwyższy analizuje dobro dziecka po śmierci pozwanego.

Sektor

rodzinne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst