II CSK 99/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowy Zespół Opieki Zdrowotnej (ZOZ) wniósł o zasądzenie od Skarbu Państwa - Wojewody kwoty ponad 448 tys. zł tytułem zwrotu należności wypłaconych pracownikom za dyżury pełnione przed przekształceniem ZOZ w samodzielną jednostkę. Sąd Okręgowy zasądził część kwoty, uznając roszczenie za zasadne na podstawie art. 518 § 1 pkt 1 k.c. i orzecznictwa Sądu Najwyższego, wskazując, że Skarb Państwa ponosił odpowiedzialność za zobowiązania powstałe przed przekształceniem. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, oddalając powództwo z powodu braku legitymacji biernej Skarbu Państwa, błędnie interpretując podstawę roszczenia jako zwrot podwyżki wynagrodzeń. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną ZOZ, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, stwierdzając, że ten ostatni nie rozpoznał istoty sprawy. Sąd Najwyższy potwierdził, że Skarb Państwa posiada legitymację bierną w sprawie o zwrot należności za dyżury pełnione przed przekształceniem, a podstawą roszczenia może być art. 518 § 1 pkt 1 k.c. lub przepisy dotyczące odpowiedzialności Skarbu Państwa za zobowiązania jednostek budżetowych. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za zobowiązania jednostek budżetowych przekształconych w samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, w szczególności w zakresie należności pracowniczych za okres przed przekształceniem.
Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia jednostki budżetowej w samodzielny ZOZ oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego dyżurów lekarskich.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Skarb Państwa posiada legitymację bierną w sprawie o zwrot przez samodzielny publiczny ZOZ kwot wypłaconych pracownikom za dyżury pełnione przed przekształceniem ZOZ w samodzielną jednostkę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Skarb Państwa posiada legitymację bierną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że mimo iż wobec pracowników odpowiadał pracodawca (ZOZ), to zobowiązania powstałe przed przekształceniem były zobowiązaniami Skarbu Państwa, a po zapłacie przez ZOZ powstało po jego stronie roszczenie o zwrot wobec Skarbu Państwa.
Jaka jest podstawa prawna roszczenia samodzielnego publicznego ZOZ o zwrot wypłaconych pracownikom należności za dyżury pełnione przed przekształceniem jednostki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podstawą prawną może być art. 518 § 1 pkt 1 k.c. lub normy wyprowadzone z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał na dwie możliwe podstawy prawne roszczenia, podkreślając, że niezależnie od wybranej podstawy, legitymowany biernie jest Skarb Państwa.
Czy Sąd Apelacyjny rozpoznał istotę sprawy, błędnie interpretując przedmiot roszczenia jako zwrot podwyżki wynagrodzeń zamiast zwrotu należności za dyżury?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Apelacyjny rażąco naruszył przepisy i nie rozpoznał istoty sprawy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny przyjął całkowicie dowolnie, bez podstawy faktycznej i prawnej, że przedmiotem roszczenia jest zwrot podwyżki wynagrodzeń, podczas gdy wynikało z pozwu i uzasadnienia Sądu pierwszej instancji, że chodziło o zwrot należności za dyżury.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zespół Opieki Zdrowotnej w K. | instytucja | powód |
| Skarb Państwa - Wojewoda [...] | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 518 § § 1 pkt 1
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia o zwrot wypłaconych należności przez podmiot, który wstąpił w prawa zaspokojonego wierzyciela.
Pomocnicze
k.p. art. 231
Kodeks pracy
Odpowiedzialność pracodawcy wobec pracownika za zobowiązania wynikające ze stosunku pracy.
p.w.u.r.a.p. art. 80 § ust. 1
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. – przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną
Odpowiedzialność Skarbu Państwa za zobowiązania samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej powstałe przed 31 grudnia 1998 r.
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji w granicach apelacji.
k.p.c. art. 187 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi formalne pozwu, w tym określenie żądania.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek dowodzenia przez strony.
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 417 § § 1
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność Skarbu Państwa za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
u.n.s.k.p.w.u. art. 4a
Ustawa z dnia 16 grudnia 1994 r. o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych innych ustaw
Przepis dotyczący możliwości dochodzenia przez samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej zwrotu równowartości podwyżki wynagrodzeń pracowniczych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarb Państwa posiada legitymację bierną w sprawie. • Przedmiotem roszczenia jest zwrot należności za dyżury, a nie zwrot podwyżki wynagrodzeń. • Sąd Apelacyjny nie rozpoznał istoty sprawy.
Odrzucone argumenty
Brak legitymacji biernej Skarbu Państwa (stanowisko Sądu Apelacyjnego). • Roszczenie oparte na art. 4a ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń (błędna interpretacja Sądu Apelacyjnego).
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny z rażącym naruszeniem wskazanych w zarzucie tym przepisów oraz art. 378 § 1 i art. 187 § 1 k.p.c. nie rozpoznał istoty sprawy przyjmując całkowicie dowolnie, bez żadnej podstawy faktycznej i prawnej, że przedmiotem zgłoszonego w sprawie roszczenia jest zwrot podwyżki wynagrodzeń... • Jak słusznie wskazał Sąd Okręgowy, roszczenie to powstało w związku z uznaniem przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 17 maja 1999 r. P. 6/98 za niezgodne z Konstytucją przepisów § 11 i 12 wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. ... • Z chwilą zapłaty przez samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej należnych pracownikom zaległych wynagrodzeń za okres przed przekształceniem, powstaje po jego stronie roszczenie wobec Skarbu Państwa o zwrot wypłaconych należności.
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
przewodniczący
Irena Gromska-Szuster
sprawozdawca
Marta Romańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności Skarbu Państwa za zobowiązania jednostek budżetowych przekształconych w samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej, w szczególności w zakresie należności pracowniczych za okres przed przekształceniem."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia jednostki budżetowej w samodzielny ZOZ oraz orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego dyżurów lekarskich.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności Skarbu Państwa za długi jednostek budżetowych po ich przekształceniu, co ma znaczenie praktyczne dla wielu placówek medycznych i ich pracowników.
“Skarb Państwa musi zapłacić za dyżury lekarskie? Kluczowe orzeczenie Sądu Najwyższego dla ZOZ.”
Dane finansowe
WPS: 448 091,84 PLN
zwrot wypłaconych należności: 57 178,94 PLN
Sektor
medycyna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.