II CSK 89/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pozwanego szpitala, potwierdzając prawo spółki do zwrotu ceny za nabytą wierzytelność, która okazała się nieistniejąca, na podstawie postanowień umowy przelewu.
Spółka "B." nabyła wierzytelność od poprzednika prawnego pozwanego szpitala. Okazało się, że wierzytelność ta nigdy nie istniała. Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanego na rzecz powódki zwrot ceny zapłaconej za wierzytelność, opierając się na postanowieniach umowy przelewu dotyczących odpowiedzialności za wadę prawną. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pozwanego, uznając, że postanowienia umowy przelewu o zwrocie ceny w przypadku wady prawnej są dopuszczalne i nie wyłączają odpowiedzialności na zasadach ogólnych (art. 471 k.c.), a roszczenie nie uległo przedawnieniu.
Sprawa dotyczyła roszczenia spółki "B." o zwrot ceny zapłaconej za wierzytelność, która okazała się nieistniejąca. Wierzytelność została nabyta od poprzednika prawnego pozwanego szpitala. Sąd Okręgowy w P. pierwotnie oddalił powództwo, uznając, że podstawą roszczenia są przepisy o rękojmi za wady prawne, a roszczenie wygasło z powodu upływu terminu. Sąd Apelacyjny w [...] zmienił ten wyrok, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki kwotę 184 157,16 zł wraz z odsetkami. Sąd Apelacyjny uznał, że kluczowe jest postanowienie umowy przelewu (§ 9 pkt 3), które zobowiązywało cedenta do zwrotu ceny w przypadku, gdy wierzytelność okaże się sporną lub nienależycie udokumentowaną. Roszczenie oparte na tym postanowieniu było uzasadnione na podstawie art. 471 k.c. (odpowiedzialność za niewykonanie zobowiązania), a jego przedawnienie, jako związane z działalnością gospodarczą, wynosi trzy lata i nie upłynęło. Pozwany szpital zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie art. 471 k.c., art. 556 § 2 w zw. z art. 576 § 1 k.c. oraz art. 118 k.c. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu podkreślono, że przepisy o rękojmi nie wyłączają możliwości zastrzeżenia w umowie odpowiedzialności za wadę prawną na zasadach ogólnych (art. 471 k.c.), co jest zgodne z zasadą swobody umów. Utrata uprawnień z tytułu rękojmi nie powoduje utraty roszczenia odszkodowawczego. Sąd Najwyższy potwierdził również, że roszczenie nie uległo przedawnieniu.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienia te nie wyłączają możliwości dochodzenia roszczeń na zasadach ogólnych, co jest zgodne z zasadą swobody umów.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że przepisy o rękojmi za wady prawne nie wyłączają możliwości zastrzeżenia w umowie odpowiedzialności sprzedawcy za szkodę doznaną przez kupującego na skutek wady prawnej rzeczy sprzedanej. Zawarcie takiego postanowienia w umowie przelewu jest dopuszczalne na podstawie art. 3531 k.c. Naprawienia szkody można żądać na zasadach ogólnych (art. 471 k.c.), niezależnie od rękojmi.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddala skargę kasacyjną
Strona wygrywająca
B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w B. | spółka | powódka |
| Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej - Wojewódzki Szpital Specjalistyczny w L. | instytucja | pozwany |
| Skarb Państwa – Wojewoda [...] | organ_państwowy | dłużnik zbytej wierzytelności |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, zastosowana do roszczenia o zwrot ceny wady prawnej.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Pomocnicze
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów, dopuszczająca zastrzeżenie odpowiedzialności za wadę prawną.
k.c. art. 556 § 2
Kodeks cywilny
Przepisy o rękojmi za wady prawne, które nie wyłączają odpowiedzialności kontraktowej.
k.c. art. 576 § 1
Kodeks cywilny
Termin do dochodzenia uprawnień z tytułu rękojmi za wady prawne, którego upływ nie wyłącza roszczenia odszkodowawczego.
k.p.c. art. 398 § 14
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie umowy przelewu zobowiązujące cedenta do zwrotu ceny w razie wady prawnej wierzytelności. Możliwość dochodzenia roszczeń na zasadach ogólnych (art. 471 k.c.) niezależnie od rękojmi. Roszczenie związane z działalnością gospodarczą, podlegające trzyletniemu przedawnieniu, które nie upłynęło.
Odrzucone argumenty
Roszczenie oparte wyłącznie na przepisach o rękojmi za wady prawne, które wygasło z powodu upływu terminu. Naruszenie art. 471 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie. Niezastosowanie art. 556 § 2 w zw. z art. 576 § 1 k.c. Błędne zastosowanie art. 118 k.c.
Godne uwagi sformułowania
przepisy o odpowiedzialności z tytułu rękojmi nie wyłączają możliwości zastrzeżenia w umowie sprzedaży odpowiedzialności sprzedawcy za szkodę doznaną przez kupującego na skutek wady prawnej rzeczy sprzedanej naprawienia szkody doznanej z powodu wady rzeczy nabytej można żądać na zasadach ogólnych (art. 471 k.c.), niezależnie od podstaw odpowiedzialności z tytułu rękojmi
Skład orzekający
Marek Sychowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Maria Grzelka
członek
Grzegorz Misiurek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja odpowiedzialności stron w umowie przelewu wierzytelności w przypadku wad prawnych, relacja między rękojmią a odpowiedzialnością kontraktową oraz kwestie przedawnienia roszczeń związanych z działalnością gospodarczą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej klauzuli umownej w umowie przelewu wierzytelności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności za wadę prawną w obrocie gospodarczym, szczególnie przy przelewie wierzytelności, co jest istotne dla profesjonalnych uczestników rynku.
“Czy można odzyskać pieniądze za wierzytelność, która nie istnieje? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 184 157,16 PLN
zwrot ceny: 184 157,16 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CSK 89/06 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 30 sierpnia 2006 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Grzelka SSN Grzegorz Misiurek w sprawie z powództwa B. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w B. przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi Opieki Zdrowotnej - Wojewódzkiemu Szpitalowi Specjalistycznemu w L. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 sierpnia 2006 r., skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 22 września 2005 r., oddala skargę kasacyjną. Uzasadnienie 2 Wyrokiem z dnia 22 września 2005 r. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu Okręgowego w P. z dnia 6 października 2004 r. w ten sposób, że zasądził od pozwanego – Samodzielnego Publicznego ZOZ - Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w L. na rzecz powódki – „B.” Spółka z o.o. w B. kwotę 184 157,16 zł z odsetkami ustawowymi od dnia 22 lutego 2003 r. oraz kosztami procesu tytułem zwrotu ceny zapłaconej przez powódkę poprzednikowi prawnemu pozwanego (Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu) za nabytą wierzytelność. Według poczynionych ustaleń – co wynika z prawomocnego wyroku wydanego w sprawie wytoczonej przez powódkę dłużnikowi zbytej wierzytelności (Skarbowi Państwa – Wojewodzie […]) – wierzytelność ta nigdy nie istniała. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny nie podzielił poglądu wyrażonego w sprawie przez Sąd pierwszej instancji, że podstawą prawną roszczenia powódki stanowią przepisy o rękojmi za wady prawne i że roszczenie to, stosownie do art. 576 k.c. wygasło wobec upływu roku od chwili, kiedy powódka dowiedziała się o istnieniu wady. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, wobec zastrzeżenia w § 9 pkt 3 umowy przelewu wierzytelności, że cedent zobowiązany jest do zwrotu cesjonariuszowi ceny zapłaconej za nabytą wierzytelność w razie, gdy wierzytelność okaże się sporną lub nienależycie udokumentowaną, powództwo jest uzasadnione na podstawie art. 471 k.c.; roszczenie powódki, jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podlega przedawnieniu trzyletniemu (art. 118 k.c.), ale termin tego przedawnienia nie upłynął. Wyrok wymieniony na wstępie zaskarżył w całości skargą kasacyjną pozwany. Podstawę skargi stanowi naruszenie prawa materialnego, a to art. 471 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie, art. 556 § 2 w zw. z art. 576 § 1 k.c. przez niezastosowanie i art. 118 k.c. przez błędne zastosowanie. Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wbrew zapatrywaniu skarżącego przepisy o odpowiedzialności z tytułu rękojmi nie wyłączają możliwości zastrzeżenia w umowie sprzedaży odpowiedzialności sprzedawcy za szkodę doznaną przez kupującego na skutek wady prawnej rzeczy sprzedanej. Zawarcie takiego postanowienia, jak w § 9 pkt 3 umowy przelewu wierzytelności zawartej pomiędzy powódką a poprzednikiem 3 prawnym pozwanego, nie jest w świetle zasady swobody umów (art. 3531 k.c.) wyłączone. Według ugruntowanego poglądu, wyrażonego na tle art. 566 i 574 k.c., naprawienia szkody doznanej z powodu wady rzeczy nabytej można żądać na zasadach ogólnych (art. 471 k.c.), niezależnie od podstaw odpowiedzialności z tytułu rękojmi za wady rzeczy sprzedanej (zob. np. uchwały Sądu Najwyższego: z dnia 7 sierpnia 1969 r., III CZP 120/68, OSNCP 1970, nr 12, poz. 218, z dnia 30 stycznia 1970 r., III CZP 102/69, OSNCP 1970, nr 10, poz. 176 i pkt 18 uchwały Pełnego Składu Izby Cywilnej i Administracyjnej z dnia 30 grudnia 1988 r., III CZP 48/88, OSNCP 1989, nr 3, poz. 36). Dlatego utrata uprawnień z tytułu rękojmi za wady prawne w następstwie upływu terminu przewidzianego w art. 576 § 1 k.c. nie powoduje utraty roszczenia odszkodowawczego przysługującego powódce i to bez względu na to, czy roszczenie takie wprost przewidziane zostało w umowie z poprzednikiem prawnym pozwanego. Skarżący, zarzucając naruszenie art. 118 k.c., nie podważa stanowiska wyrażonego w zaskarżonym wyroku, że roszczenie odszkodowawcze dochodzone w sprawie przez powódkę jest związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, a zatem ulega trzyletniemu przedawnieniu i że termin tego przedawnienia nie upłynął. Z przytoczonych względów skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu (art. 39814 k.p.c.). jz
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI