II CSK 854/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając brak podstaw do kwestionowania ustaleń Sądu Apelacyjnego dotyczących zdolności do czynności prawnych.
Powódka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu brak kategorycznych ustaleń i stosowanie nieznanego prawa domniemania niewadliwości czynności prawnych. Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie Sądu Apelacyjnego, mimo pewnych odmienności, zawierało analizę dowodów i prowadziło do wystarczająco stanowczych ustaleń. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak zdolności do świadomego dokonywania czynności prawnych należy udowodnić, co wynika z art. 11 k.c. W konsekwencji, odmówiono przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powódki T. R. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 3 lipca 2014 r. w sprawie o stwierdzenie nieważności umowy. Powódka argumentowała, że skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na oczywistą zasadność, wynikającą z braku kategorycznych ustaleń Sądu Apelacyjnego oraz zastosowania nieznanego prawu domniemania niewadliwości czynności prawnych. Sąd Najwyższy, analizując te zarzuty, stwierdził, że uzasadnienie Sądu Apelacyjnego, choć odbiegało od typowych konstrukcji, zawierało szczegółową analizę opinii biegłych i zeznań świadków. Sąd Apelacyjny uznał, że stan zdrowia J. B. w dacie dokonywania darowizny nie wyłączał świadomości, co stanowiło wystarczająco stanowcze ustalenie. Sąd Najwyższy podkreślił, że kwestionowanie tej oceny w postępowaniu kasacyjnym jest niedopuszczalne. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego domniemania niewadliwości, Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 11 k.c., brak zdolności do świadomego dokonywania czynności prawnych musi zostać udowodniony. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powódki na rzecz pozwanego R. K. koszty zastępstwa prawnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie Sądu Apelacyjnego zawierało szczegółową analizę dowodów i prowadziło do wystarczająco stanowczych ustaleń, które dawały podstawę do wydania wyroku reformatoryjnego.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że choć uzasadnienie Sądu Apelacyjnego odbiegało od typowych konstrukcji, to zawierało analizę opinii biegłych i zeznań świadków, a ustalenie dotyczące stanu zdrowia J. B. było wystarczająco stanowcze.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
R. K.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. R. | osoba_fizyczna | powódka |
| R. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. B. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 11
Kodeks cywilny
Osoba fizyczna nabywa pełną zdolność do czynności prawnych z chwilą uzyskania pełnoletności. A contrario, brak zdolności do świadomego dokonywania czynności prawnych trzeba udowodnić.
Pomocnicze
k.p.c. art. 3983 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Nie można kwestionować ustaleń faktycznych sądu w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 39812 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Nie można kwestionować ustaleń faktycznych sądu w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 3989 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uzasadnienie Sądu Apelacyjnego zawierało analizę dowodów i prowadziło do wystarczająco stanowczych ustaleń. Brak zdolności do świadomego dokonywania czynności prawnych musi być udowodniony, zgodnie z art. 11 k.c.
Odrzucone argumenty
Brak kategorycznych ustaleń Sądu Apelacyjnego. Stosowanie nieznanego prawu domniemania niewadliwości czynności prawnych.
Godne uwagi sformułowania
uzasadnienie to zawiera szczegółową analizę wszystkich sześciu opinii biegłych powołanych w sprawie i odnosi się do zeznań przesłuchanych świadków brak zdolności do świadomego dokonywania takich czynności trzeba udowodnić
Skład orzekający
Antoni Górski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej instancji oraz zasady ciężaru dowodu w zakresie zdolności do czynności prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia ważne kwestie proceduralne dotyczące skargi kasacyjnej oraz fundamentalne zasady prawa cywilnego dotyczące zdolności do czynności prawnych, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Kiedy sądowe uzasadnienie jest wystarczająco "kategoryczne"? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CSK 854/14 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski w sprawie z powództwa T. R. przeciwko R. K. i J. B. o stwierdzenie nieważności umowy, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 lipca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 3 lipca 2014 r., odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; zasądza od powódki na rzecz pozwanego R. K. 1.800 (jeden tysiąc osiemset) zł kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym. 2 UZASADNIENIE Powódka uzasadniła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jej oczywistą zasadnością, która wynika z braku poczynienia przez Sąd Apelacyjny kategorycznych ustaleń w sprawie oraz z przyjęcia nieznanego prawu domniemania niewadliwości czynności prawnych dokonywanych przez podmioty prawa. Odnosząc się do tej argumentacji należy stwierdzić, co następuje. Trzeba przyznać rację skarżącej, że uzasadnienie Sądu Apelacyjnego odbiega nieco od stosowanych najczęściej konstrukcji motywów orzeczeń sądów odwoławczych, to jednakże nie można podzielić jej oceny, dyskwalifikującej to uzasadnienie z powodu braku samodzielnych, stanowczych ustaleń Sądu. Wbrew tej ocenie stwierdzić należy, iż uzasadnienie to zawiera szczegółową analizę wszystkich sześciu opinii biegłych powołanych w sprawie i odnosi się do zeznań przesłuchanych świadków. Sąd wyjaśnia też dlaczego ostatecznie daje prymat opinii biegłej A. G., uznając ją za rozstrzygający dowód w sprawie, wsparty posiłkowo zeznaniami części świadków. Na tej podstawie Sąd uznał, że na skutek podjęcia leczenia, stan zdrowia J. B. poprawił się przejściowo na tyle, że zaburzenia jej psychiki o natężeniu wyłączającym świadomość w dacie dokonywania darowizny w listopadzie 2008 r. nie miały miejsca. Jest to ustalenie wystarczająco stanowcze, które dawało Sądowi podstawę do wydania wyroku reformatoryjnego, a podważanie tej oceny stanowi niedopuszczalne kwestionowanie w postępowaniu kasacyjnym ustaleń sądu (art. 3983 § 3 w zw. z art. 39812 § 2 k.p.c.). Co zaś się tyczy stwierdzenia sądu, że nie można domniemywać braku świadomości osoby dokonującej czynności prawnej, to znajduje ono podbudowę w art. 11 k.c., zgodnie z którym osoba fizyczna nabywa pełną zdolność do czynności prawnych z chwilą uzyskania pełnoletniości. A contrario należy przyjąć, że brak zdolności do świadomego dokonywania takich czynności trzeba udowodnić. Prowadzi to do wniosku, że, wbrew przekonaniu powódki, brak jest przyczyn usprawiedliwiających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dlatego na podstawie art. 3989 § 2 w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. orzeczono jak na wstępie. 3 eb
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI