II CSK 854/14

Sąd Najwyższy2015-07-29
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyczynność prawnazdolność do czynności prawnychdowodyustalenia faktyczneuzasadnienie orzeczenia

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że Sąd Apelacyjny prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo.

Powódka wniosła skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi Apelacyjnemu brak kategorycznych ustaleń i stosowanie nieznanego prawa domniemania niewadliwości czynności prawnych. Sąd Najwyższy uznał, że uzasadnienie Sądu Apelacyjnego, mimo pewnych odmienności, zawierało analizę dowodów i ustaleń faktycznych, a twierdzenie o braku domniemania niewadomości znajduje oparcie w art. 11 k.c. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powódki od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o stwierdzenie nieważności umowy. Powódka argumentowała, że Sąd Apelacyjny nie poczynił kategorycznych ustaleń faktycznych i przyjął nieznane prawu domniemanie niewadliwości czynności prawnych. Sąd Najwyższy przyznał, że uzasadnienie Sądu Apelacyjnego odbiegało od standardowych konstrukcji, jednak nie podzielił oceny powódki. Stwierdził, że uzasadnienie zawierało analizę opinii biegłych i zeznań świadków, a sąd prawidłowo ustalił, że stan zdrowia J. B. w dacie darowizny nie wyłączał świadomości. Sąd Najwyższy podkreślił, że brak zdolności do świadomego dokonywania czynności prawnych należy udowodnić, co wynika z art. 11 k.c. W związku z tym, Sąd Najwyższy uznał, że nie ma podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i na mocy przepisów k.p.c. odmówił jej przyjęcia, zasądzając jednocześnie koszty postępowania kasacyjnego od powódki na rzecz pozwanego R. K.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uzasadnienie Sądu Apelacyjnego zawiera szczegółową analizę dowodów i ustaleń faktycznych, co daje podstawę do wydania wyroku.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że mimo pewnych odmienności w konstrukcji, uzasadnienie Sądu Apelacyjnego było wystarczające, zawierało analizę dowodów i ustaleń, co pozwalało na wydanie wyroku reformatoryjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

R. K.

Strony

NazwaTypRola
T. R.osoba_fizycznapowódka
R. K.osoba_fizycznapozwany
J. B.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 11

Kodeks cywilny

Osoba fizyczna nabywa pełną zdolność do czynności prawnych z chwilą uzyskania pełnoletności. A contrario, brak zdolności do świadomego dokonywania czynności prawnych trzeba udowodnić.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 12

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Uzasadnienie Sądu Apelacyjnego zawiera analizę dowodów i ustaleń faktycznych. Brak zdolności do świadomego dokonywania czynności prawnych podlega udowodnieniu, a nie domniemaniu.

Odrzucone argumenty

Brak kategorycznych ustaleń Sądu Apelacyjnego. Przyjęcie nieznanego prawu domniemania niewadliwości czynności prawnych.

Godne uwagi sformułowania

brak poczynienia przez Sąd Apelacyjny kategorycznych ustaleń w sprawie przyjęcia nieznanego prawu domniemania niewadliwości czynności prawnych brak zdolności do świadomego dokonywania takich czynności trzeba udowodnić

Skład orzekający

Antoni Górski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów formalnych uzasadnienia Sądu Apelacyjnego oraz zasady ciężaru dowodu w zakresie zdolności do czynności prawnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania kasacyjnego i oceny ustaleń faktycznych przez Sąd Najwyższy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące skargi kasacyjnej i ciężaru dowodu w sprawach cywilnych, co jest cenne dla prawników praktyków.

Sąd Najwyższy: Jak udowodnić brak świadomości przy umowie? Kluczowe zasady skargi kasacyjnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 854/14
POSTANOWIENIE
Dnia 29 lipca 2015 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Górski
w sprawie z powództwa T. R.
‎
przeciwko R. K. i J. B.
‎
o stwierdzenie nieważności umowy,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 lipca 2015 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powódki
od wyroku Sądu Apelacyjnego
‎
z dnia 3 lipca 2014 r.,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; zasądza od powódki na rzecz pozwanego R. K. 1.800 (jeden tysiąc osiemset) zł kosztów zastępstwa prawnego                         w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Powódka uzasadniła wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jej oczywistą zasadnością, która wynika z braku poczynienia przez Sąd Apelacyjny kategorycznych ustaleń w sprawie oraz z przyjęcia nieznanego prawu domniemania niewadliwości czynności prawnych dokonywanych przez podmioty prawa.
Odnosząc się do tej argumentacji należy stwierdzić, co następuje.
Trzeba przyznać rację skarżącej, że uzasadnienie Sądu Apelacyjnego odbiega nieco od stosowanych najczęściej konstrukcji motywów orzeczeń sądów odwoławczych, to jednakże nie można podzielić jej oceny, dyskwalifikującej to uzasadnienie z powodu braku samodzielnych, stanowczych ustaleń Sądu. Wbrew tej ocenie stwierdzić należy, iż uzasadnienie to zawiera szczegółową analizę wszystkich sześciu opinii biegłych powołanych w sprawie i odnosi się do zeznań przesłuchanych świadków. Sąd wyjaśnia też dlaczego ostatecznie daje prymat opinii biegłej A. G., uznając ją za rozstrzygający dowód w sprawie, wsparty posiłkowo zeznaniami części świadków. Na tej podstawie Sąd uznał, że na skutek podjęcia leczenia, stan zdrowia J. B. poprawił się przejściowo na tyle, że  zaburzenia jej psychiki o natężeniu wyłączającym świadomość w dacie dokonywania darowizny w listopadzie 2008 r. nie miały miejsca.
Jest to ustalenie wystarczająco stanowcze, które dawało
Sądowi podstawę do wydania wyroku reformatoryjnego, a podważanie tej oceny stanowi niedopuszczalne
kwestionowanie w postępowaniu kasacyjnym ustaleń sądu (art. 398
3
§ 3 w zw. z art. 398
12
§ 2 k.p.c.).
Co zaś się tyczy stwierdzenia sądu, że nie można domniemywać braku świadomości osoby dokonującej czynności prawnej, to znajduje ono podbudowę w  art. 11 k.c., zgodnie z którym osoba fizyczna nabywa pełną zdolność do czynności prawnych z chwilą uzyskania pełnoletniości. A contrario należy przyjąć, że brak zdolności do świadomego dokonywania takich czynności trzeba udowodnić. Prowadzi to do wniosku, że, wbrew przekonaniu powódki, brak jest przyczyn usprawiedliwiających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dlatego na podstawie art. 398
9
§ 2 w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. orzeczono jak na wstępie.
eb

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI