II CSK 643/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zarzut nieważności postępowania z powodu rzekomego braku należytego umocowania pełnomocnika strony przeciwnej nie mógł być skutecznie podniesiony przez skarżącego.
Sąd Najwyższy rozpatrywał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparty na zarzucie nieważności postępowania z powodu naruszenia art. 129 § 4 k.p.c. przez niezbadanie umocowania wnioskodawcy. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa, zgodnie z którym zarzut nieważności postępowania z powodu nieprawidłowości w udzieleniu pełnomocnictwa może być skutecznie podniesiony jedynie przez stronę, która z tego pełnomocnictwa korzysta, i tylko na jej korzyść. W związku z tym, skarżący nie mógł skutecznie podnieść tego zarzutu wobec pełnomocnika strony przeciwnej. Sąd podkreślił również, że postępowanie wieczystoksięgowe ma ograniczoną kognicję, a sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił umocowanie pełnomocnika.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2016 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie z wniosku A. z siedzibą w Nikozji, przy udziale Fundacji H. w W., dotyczącej wpisu w księdze wieczystej. Skarga kasacyjna została wniesiona od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 7 września 2015 r. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oparto na przesłance z art. 398^9^ § 1 pkt 3 k.p.c., wskazując na nieważność postępowania z powodu naruszenia art. 129 § 4 k.p.c. przez niezbadanie umocowania wnioskodawcy. Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym ochronie interesu publicznego, a jej przyjęcie do rozpoznania podlega wstępnej ocenie pod kątem przesłanek z art. 398^9^ § 1 pkt 1-4 k.p.c. Sąd wskazał na rozbieżności w orzecznictwie dotyczące tego, która strona może powołać się na nieważność postępowania z powodu nieprawidłowości w udzieleniu pełnomocnictwa. Jednakże, dominujący pogląd, który Sąd przyjął, stanowi, że zarzut taki może skutecznie podnieść jedynie strona, której pełnomocnik jest wadliwie umocowany, i tylko na jej korzyść. W niniejszej sprawie skarżący nie mógł skutecznie podnieść zarzutu nieważności postępowania z powodu rzekomego wadliwego umocowania pełnomocnika strony przeciwnej. Ponadto, Sąd podkreślił ograniczoną kognicję sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym oraz to, że sąd drugiej instancji wyczerpująco wyjaśnił motywy uznania pełnomocnika za umocowanego. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania na podstawie art. 398^9^ § 2 k.p.c.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, strona skarżąca nie może skutecznie podnieść zarzutu nieważności postępowania z powodu wadliwego umocowania pełnomocnika strony przeciwnej.
Uzasadnienie
Zgodnie z dominującym poglądem Sądu Najwyższego, wymóg należytego umocowania pełnomocnika procesowego jest ustanowiony w interesie strony, która z tego pełnomocnictwa korzysta. Tylko ta strona może powołać się na nieważność postępowania z powodu nieprawidłowości w udzieleniu pełnomocnictwa oraz tylko na jej korzyść podlega rozważeniu przez sąd zarzut nieważności z urzędu. Strona skarżąca nie może zatem skutecznie podnieść takiego zarzutu wobec pełnomocnika strony przeciwnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. | inne | wnioskodawca |
| Fundacja H. | instytucja | uczestnik postępowania |
Przepisy (4)
Główne
k.p.c. art. 398^9^ § § 1 pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, dotycząca nieważności postępowania.
k.p.c. art. 398^9^ § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.p.c. art. 129 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący badania umocowania strony.
k.p.c. art. 626^8^
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający ograniczoną kognicję sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Strona skarżąca nie może skutecznie podnieść zarzutu nieważności postępowania z powodu wadliwego umocowania pełnomocnika strony przeciwnej.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z powodu naruszenia art. 129 § 4 k.p.c. przez niezbadanie umocowania wnioskodawcy.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398^9^ k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej wymaganie należytego umocowania pełnomocnika procesowego pod rygorem nieważności ustanowione jest w interesie tej strony, która z tego pełnomocnictwa korzysta kognicja sądu jest z mocy art. 626^8^ k.p.c. ograniczona
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego w kwestii legitymacji do podnoszenia zarzutu nieważności postępowania z powodu wadliwego umocowania pełnomocnika strony przeciwnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podnoszenia zarzutu nieważności przez stronę przeciwną w skardze kasacyjnej. Interpretacja ograniczona do przepisów k.p.c. dotyczących skargi kasacyjnej i postępowania wieczystoksięgowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia ważną kwestię procesową dotyczącą legitymacji do podnoszenia zarzutów nieważności, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Pokazuje też specyfikę postępowania przed Sądem Najwyższym.
“Kto może podnieść zarzut nieważności postępowania? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CSK 643/16 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski w sprawie z wniosku A. z siedzibą w Nikozji przy uczestnictwie Fundacji H. w W. o wpis w dziale III Księgi wieczystej Kw (…), na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 7 września 2015 r., sygn. akt III Ca (…), odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398 9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398 9 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione. Pełnomocnik uczestnika Fundacji H. z siedzibą w W. w skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 7 września 2015 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłance wskazanej w art. 398 9 § 1 pkt 3 k.p.c. Uzasadniając nieważność postępowania autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie art. 129 § 4 k.p.c. przez niezastosowanie, a w konsekwencji nierzetelne zbadanie umocowania wnioskodawcy do działania. Pełnomocnik uczestnika wskazał, że postępowanie sądu w zakresie badania dokumentów zagranicznych uwierzytelniających umocowanie „nie licuje z wagą badanej okoliczności, jako że dotyczy okoliczności umocowania wnioskodawcy, a więc jest to okoliczność formalna jaka powinna być wnikliwie zbadana”. W judykaturze Sądu Najwyższego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym wymaganie należytego umocowania pełnomocnika procesowego pod rygorem nieważności ustanowione jest w interesie tej strony, która z tego pełnomocnictwa korzysta (wyrok SN z dnia 25 marca 1999 r., III CKN 209/98, nie publ.). Tylko zatem ta strona może powołać się na nieważność postępowania z powodu nieprawidłowości w udzieleniu pełnomocnictwa oraz tylko na korzyść tej strony podlega rozważeniu przez sąd z urzędu zarzut nieważności postępowania z powodu nienależytego umocowania jej pełnomocnika. Strona skarżąca zatem nie może ani w apelacji, ani w skardze kasacyjnej lub innym środku prawnym podnieść skutecznie zarzutu nieważności postępowania z powodu niewłaściwego umocowania pełnomocnika strony przeciwnej (wyroki Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2000 r., IV CKN 209/00, nie publ.; z dnia 7 kwietnia 2004 r., IV CK 661/03, nie publ.). W opozycji do tego stanowiska pozostają orzeczenia Sądu Najwyższego, w których przyjmuje się, że uprawnienie do powołania się na brak właściwego umocowania pełnomocnika przysługuje obu stronom (wyrok SN z dnia 16 lutego 2012 r., III CSK 195/11, OSNC 2013, nr 3, poz. 49; uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014 nr 11, poz. 108). Szczegółowa analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz akt sprawy nie dostarczyła podstaw do uznania, że zaskarżone postanowienie, wydane w postępowaniu wieczystoksięgowym, a więc w postępowaniu, w którym kognicja sądu jest z mocy art. 626 8 k.p.c. ograniczona, zapadło w warunkach nieważności. Należy ponadto podkreślić, że Sąd drugiej instancji w sposób kompleksowy i wyczerpujący wyjaśnił motywy, którymi kierował się uznając pełnomocnika wnioskodawcy za umocowanego do działania. Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 398 9 § 2 k.p.c.). jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI