II CSK 679/12

Sąd Najwyższy2013-05-16
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaŚrednianajwyższy
zadośćuczynienierentaubezpieczenieskarga kasacyjnaSąd Najwyższywartość przedmiotu sporukoszty procesuwadliwość orzeczenia

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną powoda z powodu wadliwości sentencji wyroku sądu apelacyjnego, który nie rozstrzygnął w pełni o żądaniu.

Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który obniżył zasądzone na jego rzecz zadośćuczynienie i rentę. Sąd Najwyższy uznał jednak, że skarga jest niedopuszczalna, ponieważ wyrok sądu apelacyjnego był wadliwy – nie rozstrzygnął w całości o żądaniu powoda, a strona nie skorzystała z możliwości jego uzupełnienia. W konsekwencji, skarga kasacyjna została odrzucona.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 16 maja 2013 r. odrzucił skargę kasacyjną powoda R. J. od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 9 sierpnia 2012 r. Sąd Apelacyjny, zmieniając wyrok Sądu Okręgowego, obniżył zasądzone na rzecz powoda zadośćuczynienie z 450.000 zł do 350.000 zł, a także obniżył rentę i koszty procesu. Powód zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej zadośćuczynienia, domagając się przywrócenia pierwotnej kwoty 450.000 zł. Sąd Najwyższy stwierdził, że wyrok Sądu Apelacyjnego był wadliwy, ponieważ nie zawierał pełnego rozstrzygnięcia co do żądania powoda, w szczególności nie orzekł o części żądania (różnicy między kwotą dochodzoną a zasądzoną). Sąd wskazał, że strona mogła skorzystać z wniosku o uzupełnienie wyroku w ciągu dwóch tygodni od jego ogłoszenia. Brak takiego substratu zaskarżenia, czyli wadliwe orzeczenie, skutkował niedopuszczalnością skargi kasacyjnej, która została odrzucona na podstawie art. 398^6 § 2 i 3 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna może być wniesiona tylko od orzeczenia istniejącego, obejmującego rozstrzygnięcie merytoryczne lub formalne kończące postępowanie. Wadliwość sentencji wyroku sądu drugiej instancji, polegająca na nieorzeczeniu o części żądania, czyni skargę niedopuszczalną, chyba że strona skorzysta z możliwości jej uzupełnienia.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wyrok reformatoryjny sądu drugiej instancji musi zawierać pełne rozstrzygnięcie o żądaniu. Wskazał, że wadliwość sentencji, polegająca na nieorzeczeniu o części żądania, może być usunięta poprzez wniosek o uzupełnienie wyroku. Brak takiego substratu zaskarżenia oznacza niedopuszczalność skargi kasacyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji "Warta" Spółka Akcyjna w W.

Strony

NazwaTypRola
R. J.osoba_fizycznapowód
Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji "Warta" Spółka Akcyjna w W.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu niedopuszczalności.

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej z powodu niedopuszczalności.

Pomocnicze

k.p.c. art. 351 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość zgłoszenia wniosku o uzupełnienie wyroku co do brakującej części rozstrzygnięcia.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji do postępowania apelacyjnego, w tym art. 351 § 1.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wadliwość sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego polegająca na nieorzeczeniu o części żądania. Brak możliwości rozpoznania skargi kasacyjnej z powodu braku substratu zaskarżenia.

Godne uwagi sformułowania

Przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną może być tylko orzeczenie istniejące obejmujące rozstrzygnięcie merytoryczne (...) lub formalne (...) kończące postępowanie w sprawie. Sąd drugiej instancji wydając, w uwzględnieniu apelacji pozwanego, wyrok reformatoryjny powinien tak sformułować sentencję, aby zawierała rozstrzygnięcie o oddaleniu powództwa w całości lub w części. Wadliwość powyższa, polegająca na nieorzeczeniu o części żądania, mogła być usunięta poprzez środek rektyfikacyjny. Brak substratu zaskarżenia, tj. orzeczenia, którego zakwestionowanie jest celem wnoszonej skargi kasacyjnej oznacza, że skarga jest niedopuszczalna.

Skład orzekający

Anna Owczarek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność skargi kasacyjnej z powodu wadliwości sentencji wyroku sądu drugiej instancji i braku substratu zaskarżenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwości orzeczenia sądu drugiej instancji i braku skorzystania z procedury uzupełnienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje istotne kwestie proceduralne związane ze skargą kasacyjną i wadliwością orzeczeń, co jest interesujące dla prawników procesowych.

Wadliwy wyrok sądu apelacyjnego uniemożliwił rozpoznanie skargi kasacyjnej. Kluczowa rola precyzji w orzekaniu.

Dane finansowe

WPS: 100 000 PLN

zadośćuczynienie: 350 000 PLN

renta: 2122 PLN

renta: 2390 PLN

renta: 2390 PLN

koszty procesu: 911 PLN

opłata sądowa: 31 190,5 PLN

Sektor

ubezpieczenia

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 679/12 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
Dnia 16 maja 2013 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
SSN Anna Owczarek 
 
 
w sprawie z powództwa R. J. 
przeciwko Towarzystwu Ubezpieczeń i Reasekuracji "Warta"  
Spółce Akcyjnej w W. 
o zadośćuczynienie, odszkodowanie, rentę i ustalenie, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 maja 2013 r., 
na skutek skargi kasacyjnej powoda  
od wyroku Sądu Apelacyjnego  
z dnia 9 sierpnia 2012 r.,  
 
 
odrzuca skargę kasacyjną. 
 
 
 
 
 
 
 
 
Uzasadnienie 

 
2 
 
Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2012 r. uwzględniając apelację 
pozwanego Towarzystwa Ubezpieczeń i Reasekuracji „WARTA” Spółki Akcyjnej z 
siedzibą w W.: 
- zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 27 lutego 2012 r. w pkt I ppkt 
1, pkt I ppkt 3a, pkt I ppkt 3b, pkt I ppkt 3, pkt I ppkt 4, pkt IV, pkt V „w ten tylko 
sposób”, że: (a) obniżył zadośćuczynienie zasądzone na rzecz powoda R. J. z 
kwoty 450.000 zł do kwoty 350.000 zł; (b) obniżył zasądzoną na rzecz powoda 
rentę na zwiększone potrzeby za oznaczone okresy odpowiednio z kwot po 2.136 
zł, 2.654 zł i 2.571 zł miesięcznie do kwot po 2.122 zł, 2.390 zł i 2.390 zł 
miesięcznie pozostawiając bez zmian pozostałe warunki płatności; (c) obniżył 
zasądzone na rzecz powoda koszty procesu z kwoty 3.545 zł do kwoty 911 zł; (d) 
obniżył zasądzoną od pozwanego opłatę sądową z kwoty 37.331 zł do kwoty 
31.190,50 zł,  
- oddalił apelację pozwanego w pozostałej części, 
- orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego. 
Skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego wniósł powód, oznaczając 
zakres zaskarżenia jako „w części zmieniającej wyrok Sądu Okręgowego w Ł. co 
do wysokości zasądzonego zadośćuczynienia - w całości”. Wniosek skargi został 
sformułowany jako „o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty 
sprawy 
poprzez 
zasądzenie 
od 
pozwanego 
na 
rzecz 
powoda 
tytułem 
zadośćuczynienia w miejsce kwoty 350.000 zł kwoty 450.000 zł z odsetkami 
ustawowymi jak w wyroku Sądu I instancji oraz orzeczenie o kosztach procesu 
za  wszystkie instancje ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu 
Apelacyjnego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania”. Jako wartość 
przedmiotu zaskarżenia została wskazana kwota 100.000 zł. 
Sąd Najwyższy zważył: 
Przedmiotem zaskarżenia skargą kasacyjną może być tylko orzeczenie 
istniejące obejmujące rozstrzygnięcie merytoryczne (w przedmiocie zgłoszonego 
żądania) lub formalne (w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia 

 
3 
postępowania) kończące postępowanie w sprawie. Sąd drugiej instancji wydając, 
w uwzględnieniu 
apelacji 
pozwanego, 
wyrok 
reformatoryjny 
powinien 
tak 
sformułować sentencję, aby zawierała rozstrzygnięcie o oddaleniu powództwa 
w całości lub w części. Wymogowi temu nie czyni zadość pośrednie wskazanie 
zakresu zmiany („obniża z kwoty do kwoty’). Nie jest także dopuszczalne wwiązanie 
się w treść zapadłego wcześniej i prawomocnego, wobec niezaskarżenia, 
orzeczenia sądu pierwszej instancji o oddaleniu powództwa, gdyż przedmiotowo 
jest ono ograniczone do rozstrzygnięcia o oznaczonym zakresie żądania pozwu 
(tu: pkt IV wyroku Sądu Okręgowego w brzmieniu „oddala powództwo w pozostałej 
części” odnosił się wprost do kwoty 150.000 zł, odpowiadającej różnicy pomiędzy 
dochodzoną przez powoda kwotą 600.000 zł, a zasądzoną przez kwotą 450.000 zł), 
chyba że sąd odwoławczy wyraźnie oznaczyłby zakres merytorycznego 
rozstrzygnięcia reformatoryjnego np. jako „oddala powództwo co do dalszej kwoty 
100.000 zł”. Z tych względów stwierdzenie w części początkowej wyroku Sądu 
Apelacyjnego m.in. że obejmuje on zmianę punktu IV zaskarżonego wyroku 
procesowo jest niepełne i bezskuteczne. Wadliwość powyższa, polegająca na 
nieorzeczeniu o części żądania, mogła być usunięta poprzez środek rektyfikacyjny. 
Strona w ciągu dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku mogła bowiem zgłosić 
wniosek o jego uzupełnienie co do brakującej części rozstrzygnięcia (art. 351 § 1 
w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.). 
 Brak substratu zaskarżenia, tj. orzeczenia, którego zakwestionowanie jest 
celem wnoszonej skargi kasacyjnej oznacza, że skarga jest niedopuszczalna. 
Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 2 i 3 k.p.c., skargę 
kasacyjną powoda odrzucił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI