II CSK 676/17

Sąd Najwyższy2018-04-06
SNinnepostępowanie upadłościoweŚrednianajwyższy
upadłość konsumenckaskarga kasacyjnaSąd Najwyższyplan spłatywierzytelnościprawo upadłościoweZUS

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej ZUS w sprawie upadłości konsumenckiej, uznając, że nie zachodzą przesłanki do jej rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną ZUS od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. w przedmiocie ustalenia planu spłaty w postępowaniu upadłościowym osoby fizycznej. ZUS domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na oczywistą zasadność i istotne zagadnienia prawne. Sąd Najwyższy uznał, że wskazane przez ZUS zagadnienia prawne dotyczące stosowania art. 396 ust. 3 pr.up. w upadłości konsumenckiej nie są istotne, gdyż przepis ten jest wyłączony przez art. 491^21 ust. 2 pr.up. jako lex specialis. Wobec braku przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) w W. I Oddział w Ł. od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt XIII Gz (...), dotyczącego postępowania upadłościowego osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej Z. S. ZUS domagał się przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się na oczywistą zasadność skargi oraz występowanie istotnych zagadnień prawnych. Sąd Najwyższy, działając na posiedzeniu niejawnym, odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Sąd uzasadnił, że wskazane przez skarżącego zagadnienia prawne, w szczególności dotyczące stosowania art. 396 ust. 3 Prawa upadłościowego w postępowaniu upadłościowym konsumenckim, nie stanowią istotnych kwestii wymagających wykładni przez Sąd Najwyższy. Wskazano, że art. 491^21 ust. 2 Prawa upadłościowego, który określa katalog wierzytelności niepodlegających umorzeniu w upadłości konsumenckiej, stanowi lex specialis wobec art. 369 ust. 3 Prawa upadłościowego (dotyczącego upadłości gospodarczej) i wyłącza jego zastosowanie. Sąd Najwyższy podkreślił, że odpowiednie stosowanie przepisów prawa może oznaczać również ich niestosowanie, jeśli kontekst normatywny tego wymaga. Ponieważ żadna z przesłanek formalnych do przyjęcia skargi kasacyjnej nie została wykazana, Sąd Najwyższy podjął decyzję o odmowie jej rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, art. 396 ust. 3 pr.up. nie ma zastosowania do upadłości konsumenckiej, ponieważ art. 491^21 ust. 2 pr.up. stanowi lex specialis i zawiera identyczny katalog wierzytelności niepodlegających umorzeniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 491^21 ust. 2 pr.up. wyłącza zastosowanie art. 369 ust. 3 pr.up. (który dotyczy upadłości gospodarczej) w upadłości konsumenckiej, ponieważ oba przepisy zawierają ten sam katalog wierzytelności niepodlegających umorzeniu. Przepis art. 491^21 ust. 2 pr.up. jest przepisem szczególnym (lex specialis).

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

Z. S.

Strony

NazwaTypRola
Z. S.osoba_fizycznaupadły
Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. I Oddział w Ł.instytucjawierzyciel
Skarb Państwa - Dyrektor Izby Celnej w S.organ_państwowywierzyciel
S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K.spółkawierzyciel
B. Spółka Akcyjna w B.spółkawierzyciel

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

pr.up. art. 491 § 21 ust. 2

Prawo upadłościowe

Określa katalog wierzytelności niepodlegających umorzeniu w upadłości konsumenckiej, stanowiąc lex specialis wobec art. 369 ust. 3 pr.up.

Pomocnicze

pr.up. art. 396 § 3

Prawo upadłościowe

Dotyczy katalogu wierzytelności niepodlegających umorzeniu w upadłości gospodarczej, ale nie ma zastosowania w upadłości konsumenckiej.

pr.up. art. 491 § 2 ust. 1

Prawo upadłościowe

Nie wyłącza a limine zastosowania art. 396 ust. 3 pr.up., ale nie pozwala na rozumowanie a contrario, że wszystkie pozostałe przepisy się stosuje.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak istotnych zagadnień prawnych wymagających wykładni przez Sąd Najwyższy. Art. 491^21 ust. 2 pr.up. jest przepisem szczególnym (lex specialis) wobec art. 369 ust. 3 pr.up. Odpowiednie stosowanie przepisów może oznaczać ich niestosowanie.

Odrzucone argumenty

Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Występują istotne zagadnienia prawne wymagające rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Godne uwagi sformułowania

odpowiednie stosowanie to, w zależności od kontekstu normatywnego, stosowanie wprost, z modyfikacjami, albo niestosowanie art. 491^21 ust. 2 pr.up. zatem na zasadzie lex specialis wyłączy zastosowanie art. 369 ust. 3 pr.up.

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja stosowania przepisów Prawa upadłościowego w kontekście upadłości konsumenckiej, w szczególności wyłączenie stosowania przepisów dotyczących upadłości gospodarczej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia niuanse stosowania przepisów prawa upadłościowego, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie, choć nie zawiera przełomowych wniosków.

Kiedy przepisy o upadłości gospodarczej nie pasują do upadłości konsumenckiej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 676/17
POSTANOWIENIE
Dnia 6 kwietnia 2018 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie w postępowaniu upadłościowym Z. S.
jako osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej
‎
przy uczestnictwie wierzycieli: Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. I Oddziału w Ł., Skarbu Państwa - Dyrektora Izby Celnej w S., S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. i B. Spółki Akcyjnej w B.
‎
w przedmiocie ustalenia planu spłaty,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 6 kwietnia 2018 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
w W. I Oddziału w Ł.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł.
‎
z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt XIII Gz (…),
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie Sądu II instancji zaskarżył skargą kasacyjną ZUS, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania wskazał na oczywistą zasadność skargi oraz występowanie na tle tej sprawy istotnych zagadnień prawnych. Skarga nie jest oczywiście uzasadniona. Już bowiem wskazanie przez samego skarżącego na jej tle istotnych zagadnień prawnych dowodzi, że potencjalnie możliwe byłoby różne zinterpretowanie i zastosowanie przepisów, a to, jak uczynił to Sąd II instancji, nie jest oczywiście nieprawidłowe – niewątpliwie jest to jeden z potencjalnie możliwych sposobów wyłożenia i zastosowania stosownych przepisów. Pierwsze z istotnych zagadnień prawnych wskazanych przez skarżącego dotyczy tego, czy do upadłości konsumenckiej ma zastosowanie art. 396 ust. 3 pr.up. Pozornie mogłaby się nasuwać odpowiedź twierdząca, bowiem art. 491
2
ust. 1 pr.up. nie wyłącza
a limine
zastosowania tego przepisu. Nie jest tak jednak, bowiem art. 491
2
ust. 1 pr.up. nie zawiera zamkniętego katalogu przepisów, których w upadłości konsumenckiej się nie stosuje i nie pozwala na rozumowanie
a contrario
, że wszystkie pozostałe się stosuje. Wyraźnie bowiem ten przepis stanowi, że pozostałe przepisy ustawy do upadłości konsumenckiej stosuje się odpowiednio, a, jak się powszechnie przyjmuje, odpowiednie stosowanie to, w zależności od kontekstu normatywnego, stosowanie wprost, z modyfikacjami, albo niestosowanie. Może się zatem okazać, że odpowiednie „zastosowanie” oznaczać będzie niezastosowanie. Tak właśnie jest z powoływanym art. 369 ust. 3 pr.up. Gdy bowiem porówna się jego brzmienie z art. 491
21
ust. 2 pr.up., to okaże się, że są one identyczne – zawierają katalog wierzytelności, które nie podlegają umorzeniu, tyle tylko, że art. 369 ust. 3 pr.up. dotyczy upadłości gospodarczej (postępowania wobec przedsiębiorcy), a art. 491
21
ust. 2 pr.up. - upadłości konsumenckiej (postępowania wobec osoby niebędącej przedsiębiorcą). Artykuł 491
21
ust. 2 pr.up. zatem na zasadzie
lex specialis
wyłączy zastosowanie art. 369 ust. 3 pr.up., co przy przyjęciu zwykłych reguł wykładni prawa nie budzi wątpliwości. Nie jest to zatem istotne zagadnienie prawne wymagające wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy. Drugie z zagadnień prawnych wskazanych w skardze kasacyjnej dotyczy w istocie tego samego.
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398
9
§ 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
aj
r.g.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI