II CSK 670/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód „G.” Sp. z o.o. wystąpił przeciwko Bankowi „M.” S.A. o zapłatę 195.787,70 zł z odsetkami, wywodząc roszczenie ze stosunku gwarancji bankowej. Bank odmówił wypłaty, twierdząc, że żądanie zostało złożone niezgodnie z warunkami gwarancji, które wymagały przesłania go za pośrednictwem banku prowadzącego rachunek beneficjenta oraz potwierdzenia podpisów osób uprawnionych. Sąd Okręgowy uwzględnił powództwo, uznając, że powód dochował pisemnej formy żądania i że bank nie mógł zasłaniać się nieznajomością wpisu do KRS. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok, uwzględniając apelację pozwanego banku. Sąd Apelacyjny uznał, że zastrzeżenie w gwarancji obowiązku uzyskania poświadczenia przez bank prowadzący rachunek beneficjenta oraz przesłania żądania za jego pośrednictwem, stanowią przesłanki formalne, których niedochowanie skutkuje brakiem aktualizacji odpowiedzialności banku. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powodowej spółki. Zgodnie z orzecznictwem, gwarancja bankowa jest umową, a nie czynnością jednostronną. Sąd Najwyższy uznał, że postanowienia umowy gwarancyjnej dotyczące sposobu zgłoszenia żądania wypłaty, w tym pośrednictwa innego banku i poświadczenia podpisów, są wiążące. Niedochowanie tych formalnych wymogów przez beneficjenta oznaczało niewykonanie umowy gwarancyjnej, co dawało bankowi podstawę do skutecznej odmowy wypłaty sumy gwarancyjnej, nawet jeśli doszło do niewykonania zobowiązania w stosunku podstawowym.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja warunków formalnych gwarancji bankowych i ich wpływu na odpowiedzialność gwaranta.
Dotyczy specyficznych postanowień umowy gwarancyjnej; wymaga analizy konkretnych zapisów umowy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy żądanie wypłaty sumy gwarancyjnej, złożone niezgodnie z formalnymi wymogami określonymi w umowie gwarancji bankowej, skutkuje powstaniem odpowiedzialności banku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, niedochowanie formalnych wymogów określonych w umowie gwarancji bankowej, takich jak sposób przesłania żądania czy wymagane poświadczenia, uniemożliwia skuteczne dochodzenie wypłaty sumy gwarancyjnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienia umowy gwarancyjnej dotyczące sposobu zgłoszenia żądania wypłaty, w tym pośrednictwa innego banku i poświadczeń, są wiążące. Niedochowanie tych wymogów przez beneficjenta oznacza niewykonanie umowy gwarancyjnej, co daje bankowi podstawę do odmowy wypłaty.
Czy gwarancja bankowa jest umową, czy jednostronną czynnością prawną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Gwarancja bankowa jest umową.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że w literaturze i orzecznictwie dominuje stanowisko, iż gwarancja bankowa jest umową, a nie czynnością prawną jednostronną.
Czy bank może odmówić wypłaty z gwarancji z powodu niedochowania formalnych wymogów przez beneficjenta, nawet jeśli doszło do niewykonania zobowiązania w stosunku podstawowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, bank może odmówić wypłaty, jeśli beneficjent nie dochował formalnych wymogów określonych w umowie gwarancji.
Uzasadnienie
Niedochowanie przez beneficjenta postanowień umowy gwarancyjnej dotyczących sposobu zgłoszenia żądania wypłaty stanowi podstawę do skutecznej odmowy wykonania zobowiązania gwarancyjnego przez bank.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. | spółka | powód |
| Bank M. Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
| E. Spółka Akcyjna w W. | spółka | interwenient uboczny po stronie pozwanej |
Przepisy (21)
Główne
prawo bankowe art. 81 § 1
Prawo bankowe
Gwarancja bankowa jest umową, a nie czynnością jednostronną. Przepis nie ogranicza treści stosunku gwarancyjnego w zakresie zastrzeżenia dodatkowych warunków zgłoszenia żądania wypłaty.
Pomocnicze
k.c. art. 78
Kodeks cywilny
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 479¹⁴ § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 76
Kodeks cywilny
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
k.c. art. 61
Kodeks cywilny
Możliwe jest ograniczenie lub wyłączenie reguły dotyczącej momentu skutecznego złożenia oświadczenia woli w umowie.
prawo bankowe art. 84
Prawo bankowe
prawo pocztowe z 2003 r. art. 3 § 18
Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe
prawo pocztowe z 2003 r. art. 47 § 1
Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
k.c. art. 385 § 2
Kodeks cywilny
k.p.c. art. 398³ § 8
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398¹³ § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 79
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.c. art. 725
Kodeks cywilny
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Wiążący stosunek gwarancyjny może wynikać z zawartej umowy.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niedochowanie przez beneficjenta formalnych wymogów zgłoszenia żądania wypłaty z gwarancji bankowej, określonych w umowie. • Gwarancja bankowa jest umową, a jej postanowienia dotyczące sposobu zgłoszenia żądania są wiążące.
Odrzucone argumenty
Bank bezpodstawnie odmówił wypłaty sumy gwarancyjnej. • Żądanie zapłaty zostało złożone zgodnie z prawem i warunkami gwarancji. • Gwarancja bankowa jest jednostronną czynnością prawną. • Zastosowanie art. 61 k.c. jako przepisu iuris cogentis. • Naruszenie przepisów prawa pocztowego.
Godne uwagi sformułowania
Gwarancja bankowa w rozumieniu art. 81 prawa bankowego z 1997 r. jest umową, a nie czynnością prawną jednostronną. • Zastrzeżenie w dokumencie gwarancji bankowej obowiązku beneficjenta uzyskania określonego w nim poświadczenia przez bank prowadzący rachunek beneficjenta oraz przesłania żądania zapłaty za pośrednictwem tego banku, stanowią przesłanki natury formalnej i przesądzają o zaktualizowaniu się odpowiedzialności pozwanego Banku.
Skład orzekający
Zbigniew Kwaśniewski
przewodniczący
Mirosław Bączyk
sprawozdawca
Marta Romańska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków formalnych gwarancji bankowych i ich wpływu na odpowiedzialność gwaranta."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych postanowień umowy gwarancyjnej; wymaga analizy konkretnych zapisów umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowych aspektów gwarancji bankowych, które są powszechnie stosowane w obrocie gospodarczym. Wyjaśnia, jak ważne jest precyzyjne przestrzeganie formalnych wymogów umowy, aby móc skorzystać z zabezpieczenia.
“Niedopełniłeś formalności? Bank nie zapłaci z gwarancji!”
Dane finansowe
WPS: 195 787,7 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.