II CSK 664/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 września 2014 r. uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Ł. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła zapłaty reszty ceny za sprzedanego konia (klacz), gdzie strony zawarły umowę sprzedaży z zastrzeżeniem własności do momentu zapłaty pełnej ceny. Kluczowym zagadnieniem stało się ustalenie, czy nastąpiło 'wydanie' klaczy pozwanej w rozumieniu art. 548 § 1 k.c., co przenosiłoby na nią ryzyko przypadkowej utraty. Sąd Okręgowy uznał, że wydanie nastąpiło poprzez umożliwienie pozwanej rekreacyjnej jazdy konnej, podczas gdy klacz pozostała w dotychczasowej stajni. Sąd Najwyższy zakwestionował to stanowisko, wskazując, że samo umożliwienie jazdy nie jest równoznaczne z faktycznym objęciem rzeczy w posiadanie przez kupującego. Podkreślono, że ciężar udowodnienia faktu wydania rzeczy spoczywa na sprzedawcy dochodzącym zapłaty ceny. Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę na potrzebę prawidłowej wykładni umowy zgodnie z art. 65 § 2 k.c., w szczególności § 4 umowy dotyczący przejęcia klaczy w momencie spłacenia całości ceny, co mogło wpływać na rozumienie pojęcia 'przejęcia' przez strony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia 'wydania rzeczy' w kontekście art. 548 § 1 k.c. w umowach sprzedaży z zastrzeżeniem własności, a także zasady wykładni umów zgodnie z art. 65 § 2 k.c.
Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży zwierzęcia z zastrzeżeniem własności i specyficznego sposobu korzystania z niego przed zapłatą pełnej ceny.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku umowy sprzedaży z zastrzeżeniem własności do czasu zapłaty ceny, ryzyko przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy przechodzi na kupującego wraz z chwilą umożliwienia mu korzystania z rzeczy (np. rekreacyjnej jazdy), czy dopiero z chwilą faktycznego przeniesienia własności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ryzyko przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy przechodzi na kupującego z chwilą wydania rzeczy w rozumieniu art. 548 § 1 k.c., niezależnie od tego, czy własność została już przeniesiona. Samo umożliwienie korzystania z rzeczy nie jest równoznaczne z wydaniem.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że art. 548 § 1 k.c. wiąże przejście niebezpieczeństwa utraty lub uszkodzenia rzeczy z wydaniem rzeczy, co jest niezależne od przejścia własności. Podkreślono, że ciężar udowodnienia wydania spoczywa na sprzedawcy. Sąd zakwestionował przyjęcie przez sąd niższej instancji, że umożliwienie rekreacyjnej jazdy było wydaniem rzeczy.
Jak należy interpretować postanowienia umowy sprzedaży dotyczące zastrzeżenia własności i momentu przejęcia rzeczy, zwłaszcza w kontekście art. 65 § 2 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Należy dokonać prawidłowej wykładni umowy, uwzględniając wszystkie jej postanowienia, w tym te dotyczące przejęcia rzeczy, aby ustalić rzeczywiste rozumienie stron.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zarzucił sądowi drugiej instancji naruszenie art. 65 § 2 k.c. poprzez pominięcie przy wykładni umowy § 4 dotyczącego przejęcia klaczy w momencie spłacenia całości ceny, co wymagało wyjaśnienia, jak strony rozumiały pojęcie 'przejęcia'.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| M. W. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 548 § § 1
Kodeks cywilny
Z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą oraz niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy. Jest to niezależne od przejścia własności.
k.c. art. 589
Kodeks cywilny
W razie wątpliwości poczytuje się, że zastrzeżenie własności rzeczy sprzedanej ma charakter warunku zawieszającego przeniesienie własności.
k.c. art. 65 § § 2
Kodeks cywilny
Wykładnia umowy powinna uwzględniać rzeczywistą wolę stron i cel umowy, a nie tylko dosłowne brzmienie.
Pomocnicze
k.c. art. 548 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli strony oznaczyły inną chwilę niż wydanie rzeczy dla przejścia korzyści i ciężarów, to poczytuje się w razie wątpliwości, że ta sama chwila dotyczy przejścia niebezpieczeństwa przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy.
k.p.c. art. 3983
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej obejmująca zarzut naruszenia prawa materialnego.
k.c. art. 89
Kodeks cywilny
Definicja warunku zawieszającego.
k.c. art. 155 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis o skutkach rzeczowych przeniesienia własności, odsyłający do przepisów o warunku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd drugiej instancji naruszył art. 65 § 2 k.c. przy wykładni umowy, pomijając § 4 dotyczący przejęcia klaczy. • Samo umożliwienie pozwanej jazdy rekreacyjnej nie stanowiło wydania klaczy w rozumieniu art. 548 § 1 k.c.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 589 k.c. w zw. z art. 548 § 1 k.c., oparty na błędnym poglądzie, że w wypadku zastrzeżenia własności, będącego warunkiem zawieszającym, niebezpieczeństwo utraty lub uszkodzenia rzeczy ponosi kupujący dopiero od chwili ziszczenia się warunku.
Godne uwagi sformułowania
niebezpieczeństwo utraty klaczy przeszło na pozwaną • niebezpieczeństwo nie ulega podziałowi • samo umożliwienie pozwanej jazdy rekreacyjnej nie jest jednoznaczne z wydaniem klaczy w rozumieniu art. 548 k.c. • ciężar udowodnienia faktu, że wydanie rzeczy nastąpiło
Skład orzekający
Marian Kocon
przewodniczący-sprawozdawca
Zbigniew Kwaśniewski
członek
Barbara Trębska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'wydania rzeczy' w kontekście art. 548 § 1 k.c. w umowach sprzedaży z zastrzeżeniem własności, a także zasady wykładni umów zgodnie z art. 65 § 2 k.c."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sprzedaży zwierzęcia z zastrzeżeniem własności i specyficznego sposobu korzystania z niego przed zapłatą pełnej ceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia ryzyka w umowach sprzedaży, szczególnie gdy własność przechodzi później. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne określenie momentu 'wydania' rzeczy i jak sąd interpretuje takie zapisy.
“Czy jazda konna przed zapłatą oznacza przejęcie ryzyka? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe pojęcie 'wydania rzeczy'.”
Dane finansowe
WPS: 58 500 PLN
reszta ceny za sprzedanego konia: 58 500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.