II CSK 646/07

Sąd Najwyższy2008-04-11
SAOSCywilneochrona dóbr osobistychWysokanajwyższy
ochrona danych osobowychdroga sądowadopuszczalność drogi sądowejpostępowanie cywilnesąd najwyższyochrona dóbr osobistychdokumentacja medyczna

Sąd Najwyższy uchylił postanowienia sądów niższych instancji dotyczące odrzucenia pozwu w sprawie o ochronę danych osobowych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając dopuszczalność drogi sądowej.

Powód domagał się od B. Z. udzielenia informacji o danych osobowych, zaprzestania ich przetwarzania, wydania dokumentacji medycznej oraz zapłaty 1500 zł na rzecz Domu Dziecka. Sądy niższych instancji odrzuciły pozew, uznając niedopuszczalność drogi sądowej. Sąd Najwyższy uchylił te postanowienia, stwierdzając, że nawet jeśli sprawa nie jest stricte cywilna, to wobec braku wyłączenia drogi sądowej, powinna być rozpoznana przez sądy powszechne.

Powód R. P. skierował pozew przeciwko B. Z., żądając zobowiązania do udzielenia informacji zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych, zaprzestania przetwarzania jego danych, wydania dokumentacji medycznej oraz zasądzenia kwoty 1500 zł na rzecz Domu Dziecka. Sąd Okręgowy w P. odrzucił pozew, a Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powoda, opierając się na założeniu o niedopuszczalności drogi sądowej, gdyż żądania nie wynikały ze stosunku cywilnoprawnego. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uznał, że sądy niższych instancji błędnie odrzuciły pozew. Sąd Najwyższy podkreślił, że nawet jeśli sprawa nie jest sprawą cywilną w znaczeniu materialnym lub formalnym, ale nie jest też sprawą karną i nie ma przepisu wyłączającego drogę sądową, to podlega rozpoznaniu przez sądy powszechne. Wskazał, że błędne ustalenie przez Sąd Apelacyjny, iż pozwaną jest publiczny zakład opieki zdrowotnej, a nie osoba fizyczna, również wpłynęło na wadliwość rozstrzygnięcia. W konsekwencji Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, sprawa podlega rozpoznaniu przez sądy powszechne, nawet jeśli nie jest sprawą cywilną w znaczeniu materialnym lub formalnym, pod warunkiem, że nie istnieje przepis szczególny wyłączający kompetencję sądów powszechnych i nie jest to sprawa podlegająca rozpoznaniu przez sąd administracyjny.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że dopuszczalność drogi sądowej wymaga stwierdzenia, że jest to sprawa cywilna lub że nie ma przepisu wyłączającego drogę sądową. Nawet jeśli sprawa nie jest stricte cywilna, ale nie jest też karna ani administracyjna, podlega rozpoznaniu przez sąd powszechny.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie

Strona wygrywająca

R. P.

Strony

NazwaTypRola
R. P.osoba_fizycznapowód
B. Z.innepozwana
Dom Dzieckainstytucjabeneficjent

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa zakres spraw cywilnych podlegających rozpoznaniu przez sądy.

k.p.c. art. 2 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa, że do rozpoznania spraw cywilnych właściwe są sądy powszechne, chyba że ustawa stanowi inaczej.

k.p.c. art. 199 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przypadki, w których pozew podlega odrzuceniu, w tym niedopuszczalność drogi sądowej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 2 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Wskazuje na istnienie przepisów szczególnych wyłączających kompetencję sądów powszechnych.

u.o.d.o. art. 32

Ustawa o ochronie danych osobowych

Dotyczy obowiązku udzielania informacji przez administratora danych.

u.o.d.o. art. 33

Ustawa o ochronie danych osobowych

Dotyczy prawa dostępu do danych osobowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sprawa, mimo że nie jest typową sprawą cywilną, podlega rozpoznaniu przez sądy powszechne z uwagi na brak przepisów wyłączających drogę sądową. Sądy niższych instancji błędnie ustaliły charakter prawny pozwanej, co miało wpływ na odrzucenie pozwu.

Godne uwagi sformułowania

droga sądowa jest niedopuszczalna sprawa cywilna w znaczeniu materialnym albo w znaczeniu formalnym nie istnieje przepis szczególny, wyłączający w danej sprawie kompetencję sądów powszechnych sprawa przedstawiona do rozstrzygnięcia przez sąd powszechny nie będzie sprawą cywilną ani w ujęciu materialnym, ani formalnym, ale jednocześnie ustawa nie zastrzeże dla jej rozpoznania właściwości sądu administracyjnego; wówczas, zgodnie z art. 177 Konstytucji, sprawę tę - mimo niedostatków unormowań prawnoprocesowych - rozpozna sąd powszechny w postępowaniu cywilnym.

Skład orzekający

Hubert Wrzeszcz

przewodniczący

Marian Kocon

sprawozdawca

Zbigniew Kwaśniewski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie dopuszczalności drogi sądowej w sprawach niebędących typowymi sprawami cywilnymi, ale też niebędących sprawami karnymi czy administracyjnymi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy ustawa nie precyzuje właściwości sądu dla danej kategorii spraw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dopuszczalności drogi sądowej w kontekście ochrony danych osobowych i dokumentacji medycznej, co jest istotne dla prawników zajmujących się tymi dziedzinami.

Czy droga sądowa jest zawsze dostępna? Sąd Najwyższy wyjaśnia w sprawie ochrony danych osobowych.

Dane finansowe

WPS: 1500 PLN

zapłata: 1500 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 646/07 POSTANOWIENIE Dnia 11 kwietnia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący) SSN Marian Kocon (sprawozdawca) SSN Zbigniew Kwaśniewski w sprawie z powództwa R. P. przeciwko B. Z. o zobowiązanie do udzielenia informacji, zaprzestanie przetwarzania danych osobowych, wydanie dokumentów i zapłatę, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 11 kwietnia 2008 r., skargi kasacyjnej powoda od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 21 maja 2007 r., sygn. akt I ACz (…), uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 października 2006r., sygn. akt XII C (…) i przekazuje sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P. Uzasadnienie Powód w pozwie skierowanym przeciwko B. Z. domagał się zobowiązania pozwanej do: 1/ udzielenia informacji określonych w art. 32 i 33 ustawy o ochronie danych osobowych; 2/ zaprzestania przetwarzania danych osobowych dotyczących powoda; 3/ wydania przez pozwaną jego dokumentacji medycznej; 4/ zasądzenia od pozwanej na rzecz Domu Dziecka kwoty 1500 zł. Sąd Okręgowy w P. postanowieniem z dnia 5 października 2006 r. odrzucił pozew, a Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 21 maja 2007 r. zażalenie powoda na to postanowienie oddalił. U podłoża tego rozstrzygnięcia legło założenie, że żądania 2 powoda skierowane do pozwanej jako zakładu opieki zdrowotnej nie wynikają ze stosunku cywilnoprawnego, a zatem zgodnie z art. 2 k.p.c. droga sądowa jest niedopuszczalna. Skarga kasacyjna powoda - oparta na obu podstawach z art. 3983 – zawiera zarzut naruszenia licznych przepisów prawa, w tym art. 1, 2 i 199 § 1 pkt. 1 k.p.c., i zmierza do uchylenia postanowień Sądów niższej instancji oraz przekazania sprawy do rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Apelacyjny dla uzasadnieniu stanowiska, że sprawa niniejsza nie należy do drogi sądowej bezpodstawnie przyjął jakoby stroną pozwaną był publiczny zakład opieki zdrowotnej, a nie osoba fizyczna. Powód zaś jednoznacznie określił stroną pozwaną, mianowicie B. Ustalenie istnienia w konkretnej sprawie dopuszczalności drogi sądowej wymaga stwierdzenia, że jest to sprawa cywilna w znaczeniu materialnym albo w znaczeniu formalnym (art. 1 k.p.c.) oraz że nie istnieje przepis szczególny, wyłączający w danej sprawie kompetencję sądów powszechnych (art. 2 § 3 k.p.c.). Może się jednak zdarzyć, że sprawa przedstawiona do rozstrzygnięcia przez sąd powszechny nie będzie sprawą cywilną ani w ujęciu materialnym, ani formalnym, ani też nie będzie sprawą toczącą się według przepisów kodeksu postępowania karnego, ale jednocześnie ustawa nie zastrzeże dla jej rozpoznania właściwości sądu administracyjnego; wówczas, zgodnie z art. 177 Konstytucji, sprawę tę - mimo niedostatków unormowań prawnoprocesowych - rozpozna sąd powszechny w postępowaniu cywilnym. W takiej sprawie - "niecywilnej" z natury lub z woli ustawodawcy, ale nie będącej także sprawą karną - poszczególne instytucje procesu cywilnego będą, w zależności od przedmiotu i charakteru żądania oraz konfiguracji podmiotowej, stosowane wprost, inne odpowiednio, a jeszcze inne przy wykorzystaniu analogii. Wychodząc z powyższych założeń należy stwierdzić, że gdyby nawet przyjąć, iż sprawa niniejsza nie jest sprawą cywilną ani w ujęciu materialnym, ani formalnym, to, wobec braku zastrzeżenia ustawowego do jej rozpoznania przez sąd administracyjny, podlega ona rozpoznaniu przez sądy powszechne. Skoro Sądy niższych instancji nie miały tego na uwadze ich postanowienia nie mogły się ostać. Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł, jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI