II CSK 632/18

Sąd Najwyższy2019-06-07
SNCywilneprawo spółekŚrednianajwyższy
spółka z o.o.uchwała wspólnikówdobre obyczajepokrzywdzenie wspólnikaskarga kasacyjnaSąd Najwyższykontrola uchwałwartość przedmiotu sporu

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku spełnienia przesłanek formalnych, uznając, że nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów ani oczywista zasadność skargi.

Powód domagał się uchylenia uchwały wspólników spółki dotyczącej wynagrodzenia prezesa zarządu, uznając ją za sprzeczną z dobrymi obyczajami i krzywdzącą dla wspólnika mniejszościowego. Sąd Apelacyjny uwzględnił powództwo. Pozwany złożył skargę kasacyjną, wskazując na potrzebę wykładni przepisów k.s.h. dotyczących dobrych obyczajów i pokrzywdzenia wspólnika. Sąd Najwyższy odmówił jednak przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że kwestie te są już ustabilizowane w orzecznictwie, a skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi.

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej pozwanego W. sp. z o.o. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który uchylił uchwałę zgromadzenia wspólników dotyczącą wynagrodzenia prezesa zarządu. Powód, wspólnik mniejszościowy, argumentował, że uchwała była sprzeczna z dobrymi obyczajami, miała na celu pokrzywdzenie go oraz godziła w interesy spółki. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej, stwierdził, że nie zachodzą przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Wskazał, że pojęcia „sprzeczności uchwały wspólników z dobrymi obyczajami” oraz „pokrzywdzenie wspólnika” są już szeroko interpretowane w orzecznictwie Sądu Najwyższego, a skarżący nie wykazał rozbieżności w orzecznictwie ani potrzeby dalszej wykładni przepisów. Ponadto, skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi, która wymagałaby wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa widocznej prima facie. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powoda zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie zachodzą podstawy do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że kwestie wykładni przepisów k.s.h. dotyczących sprzeczności uchwały z dobrymi obyczajami i pokrzywdzenia wspólnika są już ustabilizowane w orzecznictwie. Ponadto, skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi, która wymagałaby wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia prawa widocznej prima facie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strona wygrywająca

powód

Strony

NazwaTypRola
T. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapowód
W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkapozwany

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Pomocnicze

k.s.h. art. 249 § § 1

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy przesłanek uchylenia uchwały wspólników (sprzeczność z dobrymi obyczajami, pokrzywdzenie wspólnika).

k.s.h. art. 254 § § 1 i 2

Kodeks spółek handlowych

Dotyczy skutków uchylenia uchwały wspólników.

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Ograniczenie kontroli kasacyjnej w zakresie ustaleń faktycznych.

k.p.c. art. 398^13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Ograniczenie kontroli kasacyjnej w zakresie ustaleń faktycznych.

k.p.c. art. 398^9 § pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej - potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie.

k.p.c. art. 398^9 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej - oczywista zasadność skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. przez skarżącego. Kwestie wykładni przepisów k.s.h. dotyczące dobrych obyczajów i pokrzywdzenia wspólnika są ustabilizowane w orzecznictwie. Skarżący nie wykazał oczywistej zasadności skargi.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni art. 249 § 1 k.s.h. i art. 254 § 1 i 2 k.s.h. ze względu na wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie. Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania. Nie należy zrównywać wielokierunkowości stosowania prawa w niejednakowych stanach faktycznych oraz różnorodności orzecznictwa - naturalnej i uzasadnionej - z rozbieżnością orzecznictwa, zasadniczo niepożądaną i wymagającą krytycznej oceny oraz ewentualnej eliminacji. Oczywista zasadność skargi nakładała na skarżącego powinność wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia określonych przepisów prawa materialnego lub procesowego, widocznej prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby zagłębiania się w szczegóły sprawy lub dokonywania poszerzonej analizy istotnych dla wyniku sprawy przepisów.

Skład orzekający

Agnieszka Piotrowska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku spełnienia przesłanek formalnych, w szczególności dotyczących potrzeby wykładni przepisów lub oczywistej zasadności skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie spółek i postępowaniu cywilnym, ponieważ precyzuje kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy, co jest kluczowe w procesie zaskarżania orzeczeń.

Kiedy Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej? Kluczowe kryteria przyjęcia sprawy.

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 632/18
POSTANOWIENIE
Dnia 7 czerwca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
w sprawie z powództwa T. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G.
‎
przeciwko W. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w Ż.
‎
o uchylenie uchwały zgromadzenia wspólników spółki,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 7 czerwca 2019 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt I AGa […],
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) zasądza od pozwanej na rzecz powoda kwotę 540 (pięćset czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną pozwanego W. sp. z o.o. z siedzibą w Ż. od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 6 lutego 2018 r., należy podnieść, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i jurysprudencji oraz eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym lub orzeczeń  oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy  przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że  w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz  założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą „przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.
W rozpoznawanej sprawie powód domagał się uchylenia uchwały zgromadzenia wspólników pozwanej Spółki w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia prezesa zarządu, będącego jednocześnie wspólnikiem większościowym, na poziomie 15 000 zł miesięcznie, jako sprzecznej z dobrymi obyczajami, mającej na celu pokrzywdzenie powoda jako wspólnika mniejszościowego oraz godzącej w interesy pozwanej Spółki. Sąd Okręgowy oddalił to żądanie, zaś Sąd Apelacyjny, wskutek apelacji powoda, zmienił zaskarżony wyrok i uwzględnił powództwo.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej pozwany wskazał, że zachodzi potrzeba wykładni art. 249 § 1 k.s.h. oraz art. 254 § 1 i 2 k.s.h. ze względu na to, że budzą one poważne wątpliwości i wywołują rozbieżności w orzecznictwie sądów co odnosi się, zdaniem skarżącego, do kryterium sprzeczności uchwały wspólników z dobrymi obyczajami oraz kryterium pokrzywdzenia wspólnika. Zachodzi także potrzeba wykładni art. 254 § 1 i 2 k.s.h. co do tego, czy konsekwencje skuteczności wyroku uchylającego uchwałę mogą ograniczać możliwość podejmowania uchwał wprowadzających ustalenia sądu.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego ustabilizowany jest pogląd, że przez przyczynę kasacyjną opisaną w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. należy rozumieć brak zgodności rozstrzygnięć w sprawach o takich samych lub bardzo podobnych stanach faktycznych, w których mają zastosowanie te same przepisy, wykładane lub stosowane w sposób prowadzący do odmiennych - zróżnicowanych albo sprzecznych - orzeczeń albo decyzji procesowych. Nie należy więc zrównywać wielokierunkowości stosowania prawa w niejednakowych stanach faktycznych oraz różnorodności orzecznictwa - naturalnej i uzasadnionej - z rozbieżnością orzecznictwa, zasadniczo niepożądaną i wymagającą krytycznej oceny oraz ewentualnej eliminacji. Pojęcia „sprzeczności uchwały wspólników z dobrymi obyczajami” oraz „pokrzywdzenie wspólnika” jako przesłanki uchylenia uchwał organów spółki z o.o. są przedmiotem licznych opracowań naukowych oraz orzeczeń Sądu Najwyższego, w których Sąd ten dokonał ich wykładni na tle rozmaitych stanów faktycznych (por. uzasadnienie uchwały z dnia 20 grudnia 2012 r., III CZP 84/12
OSNC 2013, nr 7-8, poz. 83, wyroki z dnia 27 marca 2013 r., I CSK 407/12,OSNC-ZD 2013, nr 4, poz.81, z dnia 8 marca 2005 r., IV CK 607/04, niepubl., z dnia 20 czerwca 2001 r., I CKN 1137/98, OSNC 2002, nr 2, poz. 31, z dnia 22 lipca 1998 r., I CKN 807/97, OSNC 1999, nr 2, poz. 33, z dnia 17 czerwca 2010 r., III CSK 290/09, OSNC-ZD 2011, nr 1, poz.10,
z dnia 16 kwietnia 2004 r., I  CK 537/03, OSNC 2004, nr 12, poz. 204 oraz z dnia 21 maja 2010 r., II CSK 564/09,niepubl.).
Nie ma zatem racjonalnej potrzeby kolejnej wypowiedzi Sądu Najwyższego na ten temat
,
zwłaszcza
że Sąd Apelacyjny osadził rozważania prawne dotyczące wykładni przytoczonych we wniosku przepisów na zaaprobowanych ustaleniach faktycznych Sądu pierwszej instancji, które nie podlegają kontroli kasacyjnej (art. 398
3
§ 3 i art. 398
13
§ 2 k.p.c.). Skarżący wskazał także na oczywistą zasadność skargi (art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.), co nakładało na  niego powinność wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia określonych przepisów prawa materialnego lub procesowego, widocznej
prima facie
, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby zagłębiania się w szczegóły sprawy lub dokonywania poszerzonej analizy istotnych dla wyniku sprawy przepisów. O przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, lecz sytuacja, w której naruszenie to doprowadziło do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 r., nr 13, poz. 230). Skarżący nie przedstawił wywodu jurydycznego wskazującego na wystąpienie przytoczonych okoliczności, stąd orzeczono, jak w sentencji.
a
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI