II CSK 628/15

Sąd Najwyższy2016-03-23
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokanajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyodpowiedzialność deliktowaprzyczynienie sięzadośćuczynieniesolidarna odpowiedzialnośćroszczenia regresoweorzecznictwo

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego i oczywistej bezzasadności, jednocześnie nie obciążając powoda kosztami postępowania ze względu na szczególne okoliczności.

Powód wniósł skargę kasacyjną, argumentując jej oczywistą zasadność i występowanie istotnego zagadnienia prawnego. Sąd Najwyższy uznał, że argumentacja powoda dotycząca solidarnej odpowiedzialności sprawców oraz zastosowania instytucji przyczynienia się poszkodowanego jest błędna. Sąd wskazał, że przyczynienie się poszkodowanego ogranicza odpowiedzialność wszystkich sprawców, a instytucja ta ma zastosowanie niezależnie od tego, kto dochodzi odszkodowania. W związku z brakiem przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o zapłatę. Powód domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, powołując się na oczywistą zasadność oraz istotne zagadnienie prawne. Sąd Najwyższy, analizując argumentację powoda, stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Po pierwsze, powód błędnie interpretował art. 441 § 1 k.c. dotyczący solidarnej odpowiedzialności sprawców czynu niedozwolonego, nie rozumiejąc, że przyczynienie się poszkodowanego ogranicza odpowiedzialność wszystkich sprawców do pozostałej części szkody. Po drugie, skarżący kwestionował zastosowanie instytucji przyczynienia się poszkodowanego, gdy roszczenia dochodzą osoby bliskie, co również zostało uznane za błędne. Sąd Najwyższy podkreślił, że przyczynienie się poszkodowanego ustala zakres odpowiedzialności za zdarzenie i ma zastosowanie niezależnie od tego, kto dochodzi odszkodowania, co potwierdza utrwalone orzecznictwo. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Jednocześnie, ze względu na szczególne okoliczności sprawy, Sąd Najwyższy nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego na podstawie art. 102 k.p.c.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, instytucja przyczynienia się poszkodowanego ma zastosowanie niezależnie od tego, kto dochodzi odszkodowania, ponieważ ustala ona zakres odpowiedzialności za zdarzenie na wcześniejszym etapie.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przyczynienie się poszkodowanego ogranicza prawnie relewantny zakres szkody podlegającej kompensacji, a nie ustala procentowy udział poszczególnych sprawców. Instytucja ta działa na wcześniejszym etapie ustalania wysokości odszkodowania i ma zastosowanie niezależnie od tego, czy dochodzi go sam poszkodowany, czy osoby mu bliskie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M. K.osoba_fizycznapowód
U. [...] w W.spółkapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Pomocnicze

k.c. art. 441 § § 1

Kodeks cywilny

Wynika z niego solidarna odpowiedzialność sprawców czynu niedozwolonego, jednakże sąd stosując instytucję przyczynienia się poszkodowanego ogranicza odpowiedzialność wszystkich sprawców do pozostałej części szkody.

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Umożliwia nieobciążanie strony kosztami postępowania ze względu na szczególne okoliczności sprawy.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niezastosowanie przez sądy art. 441 § 1 k.c. i błędne rozumienie solidarnej odpowiedzialności sprawców. Błędne zastosowanie instytucji przyczynienia się poszkodowanego, gdy roszczenia dochodzą osoby bliskie.

Godne uwagi sformułowania

nie dotyka istoty instytucji przyczynienia się poszkodowanego ustala, w jakim zakresie szkoda jest prawnie relewantna, zatem podlega kompensacji przyczynienie się „działa na wcześniejszym etapie”, ustalając, w jakiej wysokości można dochodzić odszkodowania

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "wykładnia art. 441 § 1 k.c. w kontekście przyczynienia się poszkodowanego oraz zastosowanie tej instytucji przy dochodzeniu roszczeń przez osoby bliskie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej skargi kasacyjnej i odmowy jej przyjęcia do rozpoznania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zagadnienie dotyczące przyczynienia się poszkodowanego, które jest częstym problemem w sprawach o odszkodowanie, zwłaszcza gdy dochodzą go osoby bliskie. Jest to istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Przyczynienie się poszkodowanego – czy ogranicza odpowiedzialność wszystkich sprawców? Wyjaśnia Sąd Najwyższy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 628/15
POSTANOWIENIE
Dnia 23 marca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie z powództwa M. K.
‎
przeciwko U. […] w W.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 marca 2016 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt I ACa […],
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie powód wniósł skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał się na oczywistą zasadność skargi oraz występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego. Wywód w tym zakresie nie jest jednak jasny i trudno obie te przesłanki od siebie oddzielić – w szczególności w skardze nie sformułowano precyzyjnie zagadnienia prawnego oraz nie wskazano, co budzi wątpliwości w judykaturze czy doktrynie. Merytorycznie zaś argumentacja dotyczy dwóch kwestii. Po pierwsze, powód uważa skargę za oczywiście uzasadnioną ze względu na niezastosowanie przez Sądy art. 441 § 1 k.c., z którego wynika solidarna odpowiedzialność sprawców czynu niedozwolonego: nawet akceptując współsprawstwo swojej matki twierdzi, że drugi sprawca ponosi odpowiedzialność solidarną, zatem powinno świadczenie zostać od niego zasądzone w pełnej wysokości, a to on ewentualnie w drodze roszczeń regresowych mógłby dochodzić od spadkobiercy zwrotu zapłaconej kwoty nieprzypadającej na niego. Nie jest to trafny argument, bo nie dotyka istoty instytucji przyczynienia się poszkodowanego. Stosując tę instytucję, Sąd nie ustala, w jakim procencie kto przyczynił się do wyrządzenia szkody, ale ustala, w jakim zakresie szkoda jest prawnie relewantna, zatem podlega kompensacji. Gdy się zatem przyjmuje, że przyczynienie się poszkodowanego wynosi np. w 40%, oznacza to, iż odpowiedzialność wszystkich sprawców wynosi 60%. Nie doszło tu zatem do naruszenia art. 441 § 1 k.c. Po  drugie, skarżący kwestionuje dopuszczalność zastosowania instytucji przyczynienia się poszkodowanego, gdy roszczenia nie dochodzi sam przyczyniający się poszkodowany, lecz osoby mu bliskie. Tu jednak również nie budzi wątpliwości, że Sąd ma rację i instytucja ta znajduje zastosowanie, a  skarżący opacznie rozumie jej sens. Przyjmując, że wyznacza ona zakres odpowiedzialności za zdarzenie, jest jasne, że zawsze znajdzie zastosowanie – nie ma znaczenia, kto dochodzi odszkodowania, bo przyczynienie się „działa na wcześniejszym etapie”, ustalając, w jakiej wysokości można dochodzić odszkodowania. Dodać jeszcze należy, że kwestia ta została już wyjaśniona wyraźnie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, gdzie trafnie przyjęto (np. w  sprawach I CSK 660/11 i IV CSK 87/13), iż w razie dochodzenia roszczeń przez osoby bliskie osób zmarłych w wypadku przyczynienie się ma zastosowanie.
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398
9
§ 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
Sąd Najwyższy nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego ze względu na szczególne okoliczności niniejszej sprawy (art. 102 k.p.c.).
db
[l.n]

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI