II CSK 595/15

Sąd Najwyższy2016-03-11
SNCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokanajwyższy
zadośćuczynienieśmierćwypadekUFGubezpieczeniaodpowiedzialnośćszkodaSąd Najwyższyskarga kasacyjna

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, uznając, że nie zachodzą przesłanki do jej rozpoznania, a powodowie mają prawo do zadośćuczynienia za śmierć córki, nawet jeśli była ona współposiadaczem pojazdu.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego (UFG) dotyczącą prawa do zadośćuczynienia za śmierć córki powodów, która była współposiadaczem pojazdu. UFG argumentował, że jego odpowiedzialność jest wyłączona, gdy szkoda dotyczy posiadacza pojazdu. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, wskazując na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym UFG odpowiada za krzywdę wynikającą ze śmierci bliskiego, a powodowie dochodzą naprawienia własnej szkody, a nie szkody pośredniej.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 11 marca 2016 r. odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG). Skarga dotyczyła sprawy o zapłatę, w której powodowie domagali się zadośćuczynienia za śmierć córki. UFG argumentował, że jego odpowiedzialność jest wyłączona, ponieważ zmarła była współposiadaczem pojazdu, a szkoda, którą ponieśli powodowie, jest szkodą pośrednią. Sąd Najwyższy, powołując się na swoje najnowsze orzecznictwo, uznał, że UFG co do zasady odpowiada za krzywdę niemajątkową wynikającą ze śmierci bliskiego w wypadku. Podkreślono, że powodowie dochodzą naprawienia własnej szkody, a nie szkody pośredniej, co było podstawą roszczenia na gruncie art. 448 k.c. Sąd uznał, że wyjątek dotyczący wyłączenia odpowiedzialności UFG za szkodę wyrządzoną posiadaczowi nie ma zastosowania w tej sytuacji, nawet jeśli zmarła była współposiadaczem pojazdu. W związku z brakiem wykazania przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania, a pozwanemu zasądzono koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, UFG co do zasady odpowiada za krzywdę niemajątkową wynikającą ze śmierci bliskiego w wypadku, a powodowie dochodzą naprawienia własnej szkody, a nie szkody pośredniej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na swoje orzecznictwo, zgodnie z którym UFG odpowiada za krzywdę wynikającą ze śmierci bliskiego. Podkreślono, że powodowie dochodzą własnej szkody, a nie szkody pośredniej, co wyklucza zastosowanie wyjątku dotyczącego wyłączenia odpowiedzialności UFG za szkodę wyrządzoną posiadaczowi pojazdu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

powodowie

Strony

NazwaTypRola
B. F.osoba_fizycznapowód
Z. F.osoba_fizycznapowód
Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny w W.instytucjapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.p.c. art. 398⁹ § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.c. art. 448

Kodeks cywilny

Podstawa roszczenia powodów o zadośćuczynienie.

Pomocnicze

k.c. art. 446 § § 4

Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

UFG co do zasady odpowiada za krzywdę niemajątkową wynikającą ze śmierci bliskiego. Powodowie dochodzą naprawienia własnej szkody, a nie szkody pośredniej. Wyjątek dotyczący wyłączenia odpowiedzialności UFG za szkodę wyrządzoną posiadaczowi nie ma zastosowania.

Odrzucone argumenty

Odpowiedzialność UFG jest wyłączona, ponieważ zmarła była współposiadaczem pojazdu. Szkoda doznana przez powodów jest szkodą pośrednią i nie podlega kompensacie przez UFG.

Godne uwagi sformułowania

UFG co do zasady odpowiada za szkodę niemajątkową wynikająca ze śmierci bliskiego w wypadku powodowie dochodzą naprawienia własnej szkody, a nie szkody pośredniej trafnie krytykuje się, jako nadmierne uproszczenie, pojęcie szkody pośredniej, wskazując, że należy mówić jedynie o pośrednim naruszeniu dóbr wyjątek, jakim jest wyłączenie odpowiedzialności UFG za szkodę wyrządzoną posiadaczowi [...] nie podlega wykładni rozszerzającej

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

SSN

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie odpowiedzialności UFG za zadośćuczynienie dla rodziny w przypadku śmierci bliskiego, nawet jeśli zmarły był współposiadaczem pojazdu. Wyjaśnienie pojęcia szkody pośredniej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wyłączenia odpowiedzialności UFG i interpretacji szkody pośredniej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odpowiedzialności UFG za zadośćuczynienie w trudnych sytuacjach rodzinnych, co ma dużą wartość praktyczną i emocjonalną dla wielu osób.

UFG zapłaci zadośćuczynienie za śmierć córki, nawet jeśli była współwłaścicielem pojazdu. Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 595/15
POSTANOWIENIE
Dnia 11 marca 2016 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie z powództwa B. F. i Z. F.
‎
przeciwko Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu w W.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym
w Izbie Cywilnej w dniu 11 marca 2016 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]
‎
z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt I ACa […],
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powodów kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wniósł skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał się wyłącznie na występowanie na jej tle istotnego zagadnienia prawnego. W ocenie skarżącego, ma się ono sprowadzać do tego, że ponieważ odpowiedzialność UFG jest wyłączona za szkodę wyrządzoną na osobie posiadacza pojazdu, to w tym przypadku, o ile należy się zadośćuczynienie w związku ze śmiercią wnuków pozwanych, którzy posiadaczami pojazdu nie byli, o tyle nie należy się zadośćuczynienie za śmierć córki powodów, która była współposiadaczką pojazdu. Jako uzasadnienie do tego twierdzenia wskazano, że szkoda (krzywda) doznana przez powodów jest szkodą pośrednią, wynika ze szkody na osobie doznanej przez posiadacza pojazdu, nie podlega zatem kompensacie przez UFG, co ma też uzasadniać odmienność co do odpowiedzialności ponoszonej przez ubezpieczycieli i UFG. Skarga nie zasługuje jednak na przyjęcie do rozpoznania. W najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego, powołanym w odpowiedzi na skargę, przesądzono, że UFG co do zasady odpowiada za szkodę niemajątkową wynikająca ze śmierci bliskiego w wypadku (tak na gruncie art. 446 § 4, jak i art. 448 k.c.). Co więcej, z tego orzecznictwa wynika, zwłaszcza na gruncie art. 448 k.c., co było podstawą roszczenia w tej sprawie, że powodowie dochodzą naprawienia własnej szkody, a nie szkody pośredniej. W doktrynie zresztą trafnie krytykuje się, jako nadmierne uproszczenie, pojęcie szkody pośredniej, wskazując, że należy mówić jedynie o pośrednim naruszeniu dóbr („zdarzeniu pośrednim”). Nie ulega przy tym wątpliwości, że jeden czyn może wyrządzić różnego rodzaju szkodę i krzywdę różnym podmiotom. W tym stanie rzeczy jest jasne, że wyjątek, jakim jest wyłączenie odpowiedzialności UFG za szkodę wyrządzoną posiadaczowi przez kierującego pojazdem, który
nota bene
właśnie z powodu wyjątkowego charakteru nie podlega wykładni rozszerzającej, nie znajdzie zastosowania do roszczeń rodziców o zadośćuczynienie w związku ze śmiercią ich córki, choćby była współposiadaczem pojazdu.
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398
9
§ 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI