II CSK 590/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną wnioskodawcy S. W. od postanowienia Sądu Okręgowego w P., które oddaliło apelację wnioskodawców T. W. i S. W. od postanowienia Sądu Rejonowego w P. Sąd Rejonowy oddalił wniosek o wpis do księgi wieczystej prawa osobistego wynikającego z § 3 aktu notarialnego. Akt ten zawierał oświadczenie H. W., działającej przez S. W., o złożeniu T. W. i S. W. oferty darowizny nieruchomości, ważnej do 31 grudnia 2095 r., wiążącej strony i ich następców prawnych. Sądy niższych instancji uznały, że takie oświadczenie nie jest zobowiązaniem do przeniesienia własności pod tytułem darmym i nie rodzi roszczenia podlegającego ujawnieniu w księdze wieczystej. Sąd Najwyższy, oddalając skargę kasacyjną, podkreślił, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zasadą jest ujawnianie praw rzeczowych, a wpis praw osobistych i roszczeń jest wyjątkiem, dopuszczalnym tylko w przypadkach wyraźnie przewidzianych przepisami ustawowymi. Sąd wskazał, że wykładnia językowa art. 16 ust. 1 u.k.w.h. jednoznacznie wymaga istnienia przepisu rangi ustawowej zezwalającego na ujawnienie danego prawa osobistego lub roszczenia. Ponieważ taka podstawa ustawowa nie istniała w analizowanym przypadku, a oferta darowizny nie mogła być uznana za źródło roszczenia podlegającego ujawnieniu na podstawie art. 16 ust. 2 pkt 2 u.k.w.h., skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących ujawniania praw osobistych i roszczeń w księgach wieczystych.
Dotyczy specyficznej sytuacji oferty darowizny; ogólne zasady dotyczące wpisów do ksiąg wieczystych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy oferta darowizny nieruchomości, ważna przez długi okres i wiążąca następców prawnych, może stanowić podstawę do wpisu prawa osobistego lub roszczenia do księgi wieczystej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oferta darowizny sama w sobie nie jest równoznaczna z zobowiązaniem do przeniesienia własności i nie rodzi roszczenia podlegającego ujawnieniu w księdze wieczystej, chyba że istnieje wyraźny przepis ustawowy dopuszczający taki wpis.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że ujawnienie w księdze wieczystej praw osobistych i roszczeń jest wyjątkiem od zasady ujawniania praw rzeczowych i wymaga wyraźnego przepisu ustawowego. W analizowanym przypadku taka podstawa nie istniała, a sama oferta darowizny nie spełniała wymogów do wpisu.
Jaka jest podstawa prawna ujawnienia praw osobistych i roszczeń w księgach wieczystych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podstawą prawną jest art. 16 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, który dopuszcza ujawnienie praw osobistych i roszczeń w wypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych, w tym w art. 16 ust. 2 tej ustawy.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że sformułowanie "w wypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych" oznacza, iż musi istnieć konkretny przepis rangi ustawowej, który w sposób wyraźny zezwala na ujawnienie danego prawa osobistego lub roszczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| S. W. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| H. W. | osoba_fizyczna | uczestnik |
Przepisy (4)
Główne
u.k.w.h. art. 16 § 1
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Zasada ujawniania praw rzeczowych; wyjątki dla praw osobistych i roszczeń tylko w wypadkach przewidzianych przepisami ustawowymi.
Pomocnicze
u.k.w.h. art. 16 § 2
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wymieniono przykładowe wyjątki dopuszczające ujawnienie praw osobistych i roszczeń, w tym pkt 2 in principio, który odnosi się do roszczeń.
k.p.c. art. 3983
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia dotyczący uzasadnienia orzeczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak przepisu ustawowego zezwalającego na ujawnienie w księdze wieczystej prawa osobistego wynikającego z oferty darowizny. • Oferta darowizny nie jest równoznaczna z zobowiązaniem do przeniesienia własności.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. • Zarzut naruszenia art. 16 ust. 1 pkt 2 u.k.w.h. w sposób sugerujący możliwość ujawnienia prawa osobistego z oferty darowizny.
Godne uwagi sformułowania
zasadą jest ujawnienie w księgach wieczystych praw rzeczowych, zaś jedynie wyjątkowo możliwy jest wpis prawa osobistego i roszczenia • do ujawnienia prawa osobistego lub roszczenia konieczny jest przepis rangi ustawy wyraźnie dopuszczający taką możliwość • w wypadkach przewidzianych w przepisach ustawowych, które w języku polskim jednoznacznie oznacza, że jakiś przepis rangi ustawowej musi w wyraźny sposób zezwalać na ujawnienie danego prawa osobistego czy roszczenia
Skład orzekający
Barbara Myszka
przewodniczący
Marian Kocon
sprawozdawca
Kazimierz Zawada
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ujawniania praw osobistych i roszczeń w księgach wieczystych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji oferty darowizny; ogólne zasady dotyczące wpisów do ksiąg wieczystych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia praktycznego dla obrotu nieruchomościami i stosowania przepisów o księgach wieczystych, choć stan faktyczny jest dość specyficzny.
“Czy oferta darowizny nieruchomości może trafić do księgi wieczystej? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.