II CSK 548/09

Sygn. akt II CSK 548/09 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 24 lutego 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Hubert Wrzeszcz 
 
w sprawie z wniosku Skarbu Państwa Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. 
przy uczestnictwie U. D. i A. D. 
o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej Z(…)/4, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 lutego 2010 r., 
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy 
od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. 
z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt VI Ca (…), 
 
odrzuca skargę kasacyjną. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy w Z. zmienił 
postanowienie Sądu Rejonowego w Ż. – którym dokonano wpisu w księdze wieczystej 
Kw nr Z(…)/4 hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa-Urzędu Skarbowego w Ż. 
w kwocie 134 601,70 zł, zabezpieczającej należność z tytułu podatku od towarów i usług 
– w  ten sposób, że oddalił wniosek o wpis hipoteki przymusowej. 
Wymienione postanowienie wnioskodawca Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu 
Skarbowego w Ż zaskarżył skargą kasacyjną z dnia 24 sierpnia 2009 r., sporządzoną i 
wniesioną przez jego pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 871 § 3 k.p.c. w sprawach, w których obowiązuje wyłączne 
zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa nie jest 
dopuszczalne zastępowanie go przez jakikolwiek inny podmiot. W orzecznictwie zostało 

 
2 
też wyjaśnione, że wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną 
Skarbu Państwa obejmuje również czynności związane z  postępowaniem przed Sądem 
Najwyższym, podejmowane przed sądem niższej instancji (por. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2006 r., I CSK 192/06, niepubl.). 
Na skutek nowelizacji ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej 
Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.; dalej: „ustawa”), dokonanej ustawą z 
dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. 
U. Nr 79, poz. 660; dalej: „ustawa nowelizująca), która weszła w życie z dniem 12 
czerwca 2009 r., przewidziane w art. 4 ust. 1 ustawy wyłączne następstwo Skarbu 
Państwa w postępowaniu przed Sądem Najwyższym objęło także sprawy rozpoznawane 
w postępowaniu wieczystoksięgowym (przewidujący wyłączenie tego zastępstwa 
przepis art. 4 ust. 4 ustawy został uchylony). 
Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy nowelizującej sprawy przed Sądem Najwyższym, w 
których zgodnie z przepisem ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, po 
dniu jej wejścia w życie, zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię 
Generalną Skarbu Państwa jest wyłączne, prowadzi się na dotychczasowych zasadach, 
o ile przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej zostały w sprawie podjęte 
czynności procesowe przed Sądem Najwyższym lub czynności procesowe związane z 
postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanie przed sądem niższej 
instancji. 
Skarga kasacyjna wnioskodawcy została wniesiona dnia 31 sierpnia 2009 r. Jej 
wniesienie stanowiło czynność procesową związaną z postępowaniem przed Sądem 
Najwyższym, podjętą przed sądem drugiej instancji. Wymieniona czynność, mimo że 
objęta już wyłącznym zastępstwem Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, została 
jednak dokonana przez reprezentującego Skarb Państwa radcę prawnego, czyli osobę 
niemającą zdolności postulacyjnej. Wniesienie skargi kasacyjnej przez osobę 
nieuprawnioną – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego (por. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2006 r., I CSK 192/06) – nie 
stanowi braku formalnego ani też innej wadliwości podlegającej konwalidacji (sanacji). 
Skarga kasacyjna wnioskodawcy jako niedopuszczalna podlegała zatem – na podstawie 
art. 3986 § 2 k.p.c. – odrzuceniu przez Sąd drugiej instancji. Ponieważ nie zrobił tego 
wymieniony Sąd, podlegała ona odrzuceniu przez Sąd Najwyższy (art. 3986 § 3 k.p.c.). 
Z przedstawionych 
powodów Sąd Najwyższy orzekł, 
jak 
w sentencji 
postanowienia.