II CSK 547/09

Sąd Najwyższy2010-02-24
SNAdministracyjnepostępowanie administracyjneWysokanajwyższy
hipoteka przymusowaskarboweprokuratoria generalnazastępstwo procesoweskarga kasacyjnasąd najwyższynieruchomościksięgi wieczyste

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną Skarbu Państwa ze względu na wniesienie jej przez nieuprawnionego pełnomocnika, mimo że sprawa podlegała już wyłącznemu zastępstwu Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa.

Sąd Okręgowy w Z. zmienił postanowienie Sądu Rejonowego, oddalając wniosek o wpis hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa. Skarb Państwa wniósł skargę kasacyjną, która została sporządzona przez radcę prawnego. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, wskazując, że zgodnie z nowelizacją ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, sprawy przed Sądem Najwyższym, w których obowiązuje wyłączne zastępstwo Prokuratorii, nie mogą być reprezentowane przez inne podmioty. Wniesienie skargi przez osobę nieuprawnioną stanowiło brak zdolności postulacyjnej i skutkowało odrzuceniem skargi.

Sprawa dotyczyła wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej na kwotę 134 557,70 zł, zabezpieczającej należność z tytułu podatku od towarów i usług. Sąd Rejonowy w Ż. dokonał wpisu, jednak Sąd Okręgowy w Z. zmienił to postanowienie, oddalając wniosek. Skarb Państwa złożył skargę kasacyjną, która została sporządzona i wniesiona przez jego pełnomocnika procesowego – radcę prawnego. Sąd Najwyższy, rozpatrując skargę, powołał się na art. 871 § 3 k.p.c. oraz orzecznictwo wskazujące na wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa. Podkreślono, że nowelizacja ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa z 2009 roku rozszerzyła to wyłączne zastępstwo na postępowanie przed Sądem Najwyższym, w tym sprawy wieczystoksięgowe. Skarga kasacyjna została wniesiona po wejściu w życie ustawy nowelizującej, a jej wniesienie przez radcę prawnego, który nie miał zdolności postulacyjnej w sprawach objętych wyłącznym zastępstwem Prokuratorii, stanowiło niedopuszczalną czynność. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398^6 § 2 i 3 k.p.c., odrzucił skargę kasacyjną jako niedopuszczalną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, w sprawach, w których obowiązuje wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, niedopuszczalne jest zastępowanie go przez jakikolwiek inny podmiot, w tym radcę prawnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na przepisy ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa oraz utrwalone orzecznictwo, które wyklucza zastępowanie Skarbu Państwa przez inne podmioty w sprawach objętych wyłącznym zastępstwem Prokuratorii, również w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Skarb Państwa Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż.

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ż.organ_państwowywnioskodawca
S. D.osoba_fizycznauczestnik
K. D.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Jeśli sąd drugiej instancji nie odrzucił skargi niedopuszczalnej, czyni to Sąd Najwyższy.

u.p.g.s.p. art. 4 § ust. 1

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa

Wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa w postępowaniu przed Sądem Najwyższym.

Pomocnicze

k.p.c. art. 871 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach, w których obowiązuje wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa, nie jest dopuszczalne zastępowanie go przez jakikolwiek inny podmiot.

u.p.g.s.p. art. 4 § ust. 4

Ustawa o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa

Przepis uchylony, który przewidywał wyłączenie zastępstwa Prokuratorii w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Ustawa nowelizująca ustawę o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa art. 2 § ust. 3

Reguluje prowadzenie spraw przed Sądem Najwyższym, w których wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię jest wymagane, na dotychczasowych zasadach, jeśli czynności procesowe zostały podjęte przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna została wniesiona przez radcę prawnego, który nie miał zdolności postulacyjnej w sprawie objętej wyłącznym zastępstwem Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa. Nowelizacja ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa rozszerzyła wyłączne zastępstwo na postępowanie przed Sądem Najwyższym.

Godne uwagi sformułowania

w sprawach, w których obowiązuje wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa nie jest dopuszczalne zastępowanie go przez jakikolwiek inny podmiot wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa obejmuje również czynności związane z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowane przed sądem niższej instancji Wniesienie skargi kasacyjnej przez osobę nieuprawnioną – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego – nie stanowi braku formalnego ani też innej wadliwości podlegającej konwalidacji (sanacji).

Skład orzekający

Hubert Wrzeszcz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłącznego zastępstwa Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa w postępowaniu przed Sądem Najwyższym oraz skutków wniesienia skargi przez nieuprawnionego pełnomocnika."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Skarbu Państwa i jego reprezentacji przez Prokuratorię Generalną.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważną kwestię proceduralną dotyczącą reprezentacji Skarbu Państwa i może być pouczająca dla prawników procesowych.

Radca prawny wniósł skargę kasacyjną, ale Sąd Najwyższy ją odrzucił. Dlaczego?

Dane finansowe

WPS: 134 557,7 PLN

Sektor

administracyjne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 547/09 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
Dnia 24 lutego 2010 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
SSN Hubert Wrzeszcz 
 
w sprawie z wniosku Skarbu Państwa Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ż. 
przy uczestnictwie S. D. i K. D. 
o wpis hipoteki przymusowej w księdze wieczystej Z(…)/6, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 24 lutego 2010 r., 
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy 
od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. 
z dnia 10 lipca 2009 r., sygn. akt VI Ca (…), 
 
odrzuca skargę kasacyjną. 
 
Uzasadnienie 
 
Postanowieniem z dnia 10 lipca 2009 r. Sąd Okręgowy w Z. zmienił 
postanowienie Sądu Rejonowego w Ż. – którym dokonano wpisu w księdze wieczystej 
Kw. nr Z(…)/6 hipoteki przymusowej na rzecz Skarbu Państwa-Urzędu Skarbowego w 
Ż. w kwocie 134 557,70 zł, zabezpieczającej należność z tytułu podatku od towarów i 
usług – w ten sposób, że oddalił wniosek o wpis hipoteki przymusowej. 
Wymienione postanowienie wnioskodawca Skarb Państwa – Naczelnik Urzędu 
Skarbowego w Ż. zaskarżył skargą kasacyjną z dnia 1 września 2009 r., sporządzoną i 
wniesioną przez jego pełnomocnika procesowego będącego radcą prawnym. 
Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 
Zgodnie z art. 871 § 3 k.p.c. w sprawach, w których obowiązuje wyłączne 
zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną Skarbu Państwa nie jest 
dopuszczalne zastępowanie go przez jakikolwiek inny podmiot. W orzecznictwie zostało 

 
2 
też wyjaśnione, że wyłączne zastępstwo Skarbu Państwa przez Prokuratorię Generalną 
Skarbu Państwa obejmuje również czynności związane z postępowaniem przed Sądem 
Najwyższym, podejmowane przed sądem niższej instancji (por. postanowienie Sądu 
Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2006 r., I CSK 192/06, niepubl.). 
Na skutek nowelizacji ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o Prokuratorii Generalnej 
Skarbu Państwa (Dz. U. Nr 169, poz. 1417 ze zm.; dalej: „ustawa”), dokonanej ustawą z 
dnia 19 marca 2009 r. o zmianie ustawy o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa (Dz. 
U. Nr 79, poz. 660; dalej: „ustawa nowelizująca), która weszła w życie z dniem 12 
czerwca 2009 r., przewidziane w art. 4 ust. 1 ustawy wyłączne zastępstwo Skarbu 
Państwa w postępowaniu przed Sądem Najwyższym objęło także sprawy rozpoznawane 
w postępowaniu wieczystoksięgowym (przewidujący wyłączenie tego zastępstwa 
przepis art. 4 ust. 4 ustawy został uchylony). 
Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy nowelizującej sprawy przed Sądem Najwyższym, w 
których zgodnie z przepisem ustawy, w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, po 
dniu jej wejścia w życie , zastępstwo procesowe Skarbu Państwa przez Prokuratorię 
Generalną Skarbu Państwa jest wyłączne, prowadzi się na dotychczasowych zasadach, 
o ile przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej zostały w sprawie podjęte 
czynności procesowe przed Sądem Najwyższym lub czynności procesowe związane z 
postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanie przed sądem niższej 
instancji. 
Skarga kasacyjna wnioskodawcy została wniesiona dnia 2 września 2009 r. Jej 
wniesienie stanowiło czynność procesową związaną z postępowaniem przed Sądem 
Najwyższym, podjętą przed sądem drugiej instancji. Wymieniona czynność, mimo że 
objęta już wyłącznym zastępstwem Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, została 
jednak dokonana przez reprezentującego Skarb Państwa radcę prawnego, czyli osobę 
niemającą zdolności postulacyjnej. Wniesienie skargi kasacyjnej przez osobę 
nieuprawnioną – zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego (por. 
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 sierpnia 2006 r., I CSK 192/06) – nie 
stanowi braku formalnego ani też innej wadliwości podlegającej konwalidacji (sanacji). 
Skarga kasacyjna wnioskodawcy jako niedopuszczalna podlegała zatem – na podstawie 
art. 3986 § 2 k.p.c. – odrzuceniu przez Sąd drugiej instancji. Ponieważ nie zrobił tego 
wymieniony Sąd, podlegała ona odrzuceniu przez Sąd Najwyższy (art. 3986 § 3 k.p.c.). 
Z przedstawionych 
powodów Sąd Najwyższy orzekł, 
jak 
w sentencji 
postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI