II CSK 546/11

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 maja 2012 r. rozpoznał skargę kasacyjną pozwanej I. D. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający od pozwanej na rzecz syndyka masy upadłości „V. P. H.” – Spółki z o.o. kwotę 287 711,47 zł z odsetkami. Sprawa dotyczyła spłat pożyczek dokonanych przez spółkę na rzecz pozwanej, będącej małżonką prezesa zarządu i wspólnika spółki, w okresie sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości. Sądy niższych instancji uznały te spłaty za bezskuteczne z mocy prawa na podstawie art. 128 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze (p.u.n.), ponieważ były to czynności prawne odpłatne dokonane z osobą bliską w okresie ochronnym. Pozwana w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie art. 128 i 134 p.u.n., twierdząc, że spłaty pożyczek nie są czynnościami prawnymi odpłatnymi w rozumieniu art. 128 p.u.n., a jedynie wykonaniem wcześniejszych umów pożyczki. Sąd Najwyższy, analizując przepisy, potwierdził dominujące stanowisko orzecznictwa, zgodnie z którym spłata świadczenia pieniężnego jest czynnością prawną. Ponadto, uznał, że spłata pożyczki jest czynnością prawną odpłatną, gdyż strony otrzymują lub mają otrzymać w zamian korzyść majątkową (wygaśnięcie zobowiązania po stronie dłużnika i zaspokojenie wierzyciela). Sąd podkreślił, że celem art. 128 p.u.n. jest ochrona masy upadłości i wierzycieli przed jej uszczupleniem poprzez wybiórcze zaspokajanie osób bliskich dłużnika. Oddalając skargę kasacyjną, Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie, podkreślając, że brak objęcia spłat pożyczek tym przepisem pozbawiłby go znaczenia i celu.

Zagadnienia prawne (2)

Skład orzekający