II CSK 531/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia o zapłatę odszkodowania za naruszenie autorskich praw majątkowych do projektu budowlano-wykonawczego. Powód, B. Sp. z o.o., domagał się od pozwanego, E. S.A., kwoty 971.610,84 zł, argumentując, że pozwany bezprawnie wykorzystał jego projekt. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, uznając, że pozwany nabył prawa autorskie. Sąd Apelacyjny zmienił ten wyrok, zasądzając 647.740,56 zł, ponieważ uznał, że pozwany nie wykazał skutecznego przeniesienia praw autorskich na niego, gdyż umowa przenosząca te prawa nie została zawarta w wymaganej formie pisemnej. Sąd Apelacyjny zakwalifikował umowę powoda ze spółką S. jako umowę o dzieło, która nie regulowała kwestii praw autorskich, a przeniesienie własności egzemplarza projektu nie powodowało przejścia praw autorskich. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanego, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego. Wskazał, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował art. 61 u.p.a.p.p. i nie zbadał możliwości udzielenia licencji niewyłącznej na korzystanie z projektu, co powinno być ocenione przy zastosowaniu art. 65 k.c. i art. 67 u.p.a.p.p. Sąd Najwyższy podkreślił, że ustalenie zamiaru stron i celu umowy jest kluczowe, a domniemanie licencji może zostać obalone. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących przeniesienia praw autorskich do projektów budowlanych, domniemanie licencji, zasady wykładni umów w prawie autorskim.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przenoszeniem praw do projektów budowlanych i relacji między kilkoma podmiotami gospodarczymi.
Zagadnienia prawne (4)
Czy przeniesienie własności egzemplarza projektu architektonicznego lub architektoniczno-urbanistycznego na inny podmiot, w braku odmiennych zastrzeżeń umownych, ogranicza się do prawa zastosowania go tylko do jednej budowy, zgodnie z art. 61 u.p.a.p.p., i czy to uprawnienie jest przenoszalne na kolejnych nabywców?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, art. 61 u.p.a.p.p. ustanawia wyjątek od zasady, że przeniesienie własności egzemplarza nie powoduje przejścia praw autorskich, ograniczając zastosowanie projektu do jednej budowy. Jednakże, uprawnienie to jest przenoszalne na inną osobę, jeśli zostanie dokonane przed jednokrotnym wykorzystaniem projektu przez pierwotnego nabywcę.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny błędnie zinterpretował art. 61 u.p.a.p.p., uznając, że uprawnienie do jednorazowego wykorzystania projektu jest nieprzenoszalne na kolejnych nabywców. Podkreślono, że przepis ten ma na celu ochronę twórcy, ale nie wyklucza przeniesienia tego uprawnienia, o ile nastąpi ono przed pierwszym wykorzystaniem.
Czy w przypadku braku wyraźnego postanowienia o przeniesieniu praw autorskich w umowie, należy przyjąć, że twórca udzielił licencji, zgodnie z art. 65 k.c. i art. 67 ust. 2 u.p.a.p.p.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w braku wyraźnego postanowienia o przeniesieniu prawa, uważa się, że twórca udzielił licencji, co wynika z domniemania licencji, które może zostać obalone. Dotyczy to zwłaszcza licencji niewyłącznej, która nie wymaga formy pisemnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Apelacyjny powinien był zbadać, czy strony miały na celu udzielenie licencji, stosując zasady wykładni umów z art. 65 k.c. Brak zapisu o przeniesieniu praw autorskich oraz brak zastrzeżenia wyłączności może przemawiać za udzieleniem licencji niewyłącznej, która nie wymaga formy pisemnej.
Czy przeniesienie autorskich praw majątkowych wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności, zgodnie z art. 53 u.p.a.p.p.?
Odpowiedź sądu
Tak, przeniesienie autorskich praw majątkowych wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny prawidłowo uznał, że przeniesienie praw autorskich wymaga formy pisemnej. Jednakże, Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd Apelacyjny nie zbadał wystarczająco kwestii udzielenia licencji, która nie zawsze wymaga formy pisemnej.
Kto ponosi ciężar dowodu w sytuacji, gdy pozwany twierdzi, że nabył prawa autorskie do projektu, co wyłącza jego odpowiedzialność za naruszenie?
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu spoczywa na pozwanym, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki prawne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy nie podzielił zarzutu naruszenia art. 6 k.c. w zakresie rozkładu ciężaru dowodu, uznając, że pozwany miał obowiązek udowodnić nabycie praw autorskich.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | powód |
| E. Spółka Akcyjna w L. | spółka | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
u.p.a.p.p. art. 53
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Przeniesienie autorskich praw majątkowych wymaga zachowania formy pisemnej pod rygorem nieważności.
u.p.a.p.p. art. 61
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Jeżeli umowa nie stanowi inaczej, nabycie od twórcy egzemplarza projektu architektonicznego lub architektoniczno-urbanistycznego obejmuje prawo zastosowania go tylko do jednej budowy. Sąd Najwyższy uznał, że to uprawnienie jest przenoszalne.
u.p.a.p.p. art. 65
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
W braku wyraźnego postanowienia o przeniesieniu prawa, uważa się, że twórca udzielił licencji. Sąd Najwyższy podkreślił potrzebę stosowania tej reguły interpretacyjnej.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguluje ciężar dowodu w postępowaniu cywilnym.
k.c. art. 65
Kodeks cywilny
Określa zasady wykładni oświadczeń woli, w tym domniemanie licencji w braku wyraźnego postanowienia o przeniesieniu prawa.
Pomocnicze
u.p.a.p.p. art. 1
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Projekt budowlano-wykonawczy urządzenia sieci telekomunikacyjnej spełnia kryteria zaliczenia go do grupy utworów, o jakich mowa w art. 1 ust. 2 pkt 6 u.p.a.p.p. (utwory architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne).
u.p.a.p.p. art. 52 § 1
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Przeniesienie własności egzemplarza utworu nie powoduje przejścia autorskich praw majątkowych, chyba że umowa stanowi inaczej. W przypadku projektów architektonicznych, przeniesienie własności egzemplarza może skutkować udzieleniem licencji.
u.p.a.p.p. art. 67 § 2
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Udzielenie licencji niewyłącznej nie ogranicza udzielenia przez twórcę upoważnienia innym osobom do korzystania z utworu na tym samym polu eksploatacji.
u.p.a.p.p. art. 79 § 1
Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych
Określa roszczenia przysługujące twórcy w przypadku naruszenia jego praw autorskich, w tym możliwość dochodzenia odszkodowania.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy obowiązku przedstawiania dowodów przez strony.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku.
k.p.c. art. 391 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Określa skutki uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błędna wykładnia art. 61 u.p.a.p.p. przez Sąd Apelacyjny. • Niewystarczające zbadanie możliwości udzielenia licencji niewyłącznej na korzystanie z projektu. • Niewłaściwe zastosowanie zasad wykładni umów (art. 65 k.c.) w kontekście domniemania licencji.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 6 k.c. w zakresie rozkładu ciężaru dowodu. • Zarzut naruszenia art. 232 k.p.c. • Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Istotą art. 61 u.p.a.p.p. jest ustanowienie wyjątku od zasady wynikającej z art. 52 ust. 1 ustawy... • Z art. 61 u.p.a.p.p. nie wynika, by uprawnienie do jednokrotnego wykorzystania nabytego egzemplarza projektu było nieprzenoszalne na inną osobę. • W braku wyraźnego postanowienia o przeniesieniu prawa, uważa się, że twórca udzielił licencji. • W umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu.
Skład orzekający
Krzysztof Strzelczyk
przewodniczący
Karol Weitz
członek
Barbara Lewandowska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przeniesienia praw autorskich do projektów budowlanych, domniemanie licencji, zasady wykładni umów w prawie autorskim."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z przenoszeniem praw do projektów budowlanych i relacji między kilkoma podmiotami gospodarczymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawa autorskiego w kontekście projektów budowlanych i relacji gospodarczych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie. Wyjaśnia niuanse dotyczące licencji i przenoszenia praw.
“Czy projekt budowlany można wykorzystać wielokrotnie? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady licencji i przenoszenia praw autorskich.”
Dane finansowe
WPS: 971 610,84 PLN
odszkodowanie za naruszenie praw autorskich: 647 740,56 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.