II CSK 528/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o ustanowienie drogi koniecznej. Uczestniczka postępowania I. J. złożyła skargę kasacyjną, argumentując, że postępowanie przed sądem drugiej instancji było nieważne z powodu udziału w składzie orzekającym sędziego, który wcześniej brał udział w rozpoznaniu tej sprawy, gdy została ona uchylona i przekazana do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., który określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znalazł podstaw do jej przyjęcia. Sąd uznał, że udział sędziego, który wcześniej orzekał w tej samej instancji, nie stanowi samoistnej podstawy do jego wyłączenia ani do stwierdzenia nieważności postępowania z powodu sprzecznego z prawem składu sądu. Sąd Najwyższy odwołał się do swojego wcześniejszego orzecznictwa (V CSK 2012 i III CSK 169/12) oraz do wyroku Europejskiego Trybunału Prawa Człowieka w sprawie B. Toziczka przeciwko Polsce, zgodnie z którym taki udział sędziego nie jest automatycznie podstawą do wyłączenia. Sąd zaznaczył, że w wyjątkowych sytuacjach sędzia może być wyłączony, jeśli jego bezstronność budzi uzasadnione wątpliwości, ale skarżąca nie złożyła takiego wniosku. W związku z brakiem istotnego zagadnienia prawnego lub nieważności postępowania, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził koszty postępowania kasacyjnego od skarżącej na rzecz wnioskodawców.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności udziału sędziego w ponownym rozpoznaniu sprawy przez sąd drugiej instancji, po uchyleniu wcześniejszego orzeczenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie nie złożono wniosku o wyłączenie sędziego.
Zagadnienia prawne (1)
Czy udział sędziego w składzie sądu drugiej instancji, który wcześniej uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, stanowi samoistną podstawę do wyłączenia tego sędziego od orzekania w ponownym postępowaniu i skutkuje nieważnością postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, udział sędziego w składzie sądu drugiej instancji rozpoznającego apelację, który uprzednio uchylił orzeczenie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, nie stanowi samoistnej przyczyny wyłączenia go ze składu tego sądu orzekającego w sprawie powtórnie.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo oraz wyrok ETPC, zgodnie z którym taki udział sędziego nie jest automatycznie podstawą do wyłączenia. Wskazał, że wyłączenie sędziego jest możliwe tylko w sytuacji, gdy jego bezstronność budzi uzasadnione wątpliwości, a skarżąca nie złożyła takiego wniosku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| W. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. J. C. | osoba_fizyczna | następca prawny K. C. |
| B. L. | osoba_fizyczna | następca prawny K. C. |
| [...] | inne | uczestnik postępowania |
| R. C. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| I. J. | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| [...] | inne | uczestnik postępowania |
| K. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| I. K. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| Gmina Miejska K. | instytucja | uczestnik postępowania |
| D. B. | osoba_fizyczna | następczyni prawna S. K. |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania: istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważność postępowania lub oczywista zasadność skargi.
Pomocnicze
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi podstawę do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli nie zachodzą przesłanki z § 1.
k.p.c. art. 48 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wyłączenia sędziego z mocy ustawy.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Określa nieważność postępowania spowodowaną sprzecznym z prawem składem sądu.
k.p.c. art. 49
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wyłączenia sędziego na wniosek strony, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności.
k.p.c. art. 520 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania w sprawach, w których strony mają różne interesy.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu § § 8 pkt 3 i § 13 ust. 4 pkt 2
Określa stawki opłat za czynności adwokackie w postępowaniu kasacyjnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Udział sędziego, który wcześniej orzekał w tej samej instancji, nie stanowi samoistnej podstawy do wyłączenia ani nieważności postępowania.
Odrzucone argumenty
Udział sędziego, który wcześniej orzekał w tej samej instancji, skutkuje nieważnością postępowania z powodu sprzecznego z prawem składu sądu.
Godne uwagi sformułowania
nie stanowi samoistnej przyczyny wyłączenia go ze składu tego sądu orzekającego w sprawie powtórnie • w sytuacji wyjątkowej, możliwe jest jednak wyłączenie sędziego na wniosek strony, jeżeli w konkretnej sprawie, na skutek tego, że wyraził pogląd prawny rzutujący bezpośrednio na jej wynik, powstała uzasadniona wątpliwość, co do jego bezstronności
Skład orzekający
Anna Kozłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności udziału sędziego w ponownym rozpoznaniu sprawy przez sąd drugiej instancji, po uchyleniu wcześniejszego orzeczenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie nie złożono wniosku o wyłączenie sędziego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z prawem do rzetelnego procesu i bezstronności sądu, co jest istotne dla praktyków prawa.
“Czy sędzia może orzekać w tej samej sprawie dwukrotnie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.