IV CSK 664/16

Sąd Najwyższy2017-05-31
SNCywilnespadkiŚrednianajwyższy
spadekstwierdzenie nabycia spadkuskarga kasacyjnapostępowanie spadkowesąd najwyższyart. 679 k.p.c.

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, uznając brak jej oczywistej zasadności.

Wnioskodawca B.C. domagał się zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po Z.C., argumentując, że nie mógł powołać pewnych okoliczności w pierwotnym postępowaniu. Sądy niższych instancji oddaliły jego wniosek, wskazując na brak spełnienia przesłanek z art. 679 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uznał, że nie spełnia ona wymogów oczywistej zasadności i odmówił jej przyjęcia do rozpoznania.

Sprawa dotyczyła wniosku B.C. o zmianę prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po Z.C. Wnioskodawca twierdził, że mógł nabyć spadek w większej części niż pierwotnie orzeczono, powołując się na okoliczności, których nie mógł przedstawić w poprzednim postępowaniu. Sąd Rejonowy w T. oddalił ten wniosek, uznając, że wnioskodawca nie wykazał spełnienia przesłanek z art. 679 § 1 k.p.c., a jego argumenty dotyczące nadużycia zaufania wobec brata nie były wystarczające. Sąd Okręgowy w T. utrzymał w mocy postanowienie sądu pierwszej instancji. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 379 pkt 5 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy, po analizie skargi, stwierdził, że nie spełnia ona wymogów oczywistej zasadności określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. Sąd uznał, że uzasadnienie sądu drugiej instancji było przekonujące, a podniesione zarzuty nie wskazywały na tak istotne uchybienia, które uzasadniałyby przyjęcie skargi do rozpoznania. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli wnioskodawca mógł powołać te okoliczności w pierwotnym postępowaniu spadkowym.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na art. 679 § 1 zdanie drugie k.p.c., zgodnie z którym uczestnik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku może żądać zmiany postanowienia tylko wtedy, gdy opiera je na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu. W analizowanej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby nie mógł powołać znanej mu ostatniej woli rodziców odnośnie do spadkobrania w pierwotnym postępowaniu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
B.C.osoba_fizycznawnioskodawca
S.C.osoba_fizycznauczestnik
E.C.osoba_fizycznauczestnik
K.Z.osoba_fizycznauczestnik
J.C.Z.osoba_fizycznauczestnik
K.C.osoba_fizycznauczestnik
M.P.osoba_fizycznapełnomocnik (adwokat z urzędu)

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 679 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Uczestnik postępowania o stwierdzenie nabycia spadku może żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku tylko wówczas, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu.

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, w tym jej oczywistą zasadność.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Reguluje orzekanie w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 5

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skargę kasacyjną przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności brak oczywistej zasadności. Uzasadnienie sądu drugiej instancji było przekonujące i prawidłowo zastosowano art. 679 § 1 k.p.c. Zarzuty naruszenia art. 379 pkt 5 k.p.c. i art. 328 § 2 k.p.c. nie były oczywiste i nie wskazywały na istotne uchybienia.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 379 pkt 5 k.p.c. przez pozbawienie wnioskodawcy obrony praw. Zarzut naruszenia art. 328 § 2 k.p.c. przez nieodniesienie się Sądu w uzasadnieniu do zarzutów osobistej apelacji wnioskodawcy. Argumentacja o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

nie mogło prowadzić do zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku zgodne oświadczenie uczestników postępowania ten, kto był, jak wnioskodawca, uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku może żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku tylko wówczas, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu nie występują na tyle istotne naruszenia prawa procesowego, nawet gdyby przyjąć argumenty skarżącego, aby można uznać oczywistą zasadność skargi na tle ugruntowanych poglądów orzecznictwa

Skład orzekający

Wojciech Katner

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398^9 § 1 k.p.c.) oraz stosowanie art. 679 § 1 k.p.c. w sprawach o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i faktycznej; wymaga wykazania, że okoliczności nie mogły być powołane w pierwotnym postępowaniu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną i postępowaniem spadkowym, co jest istotne dla prawników specjalizujących się w tych dziedzinach.

Kiedy skarga kasacyjna nie zostanie przyjęta? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe przesłanki.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt IV CSK 664/16
POSTANOWIENIE
Dnia 31 maja 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wojciech Katner
w sprawie z wniosku B.C.
‎
przy uczestnictwie S.C., E.C., K.Z., J.C.Z. i K.C.
‎
o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po Z.C.,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 31 maja 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy
od postanowienia Sądu Okręgowego w T.
‎
z dnia 15 czerwca 2016 r., sygn. akt VIII Ca (…),
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
2) przyznaje adwokatowi M.P. kwotę 240,- (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o podatek VAT, od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w T. z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej wnioskodawcy w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2016 r. Sąd Okręgowy w T. oddalił apelację wnioskodawcy od postanowienia Sądu Rejonowego w T.  z dnia 24 lipca 2015 r., którym oddalony został wniosek B.C. o  zmianę postanowienia stwierdzającego nabycie spadku po Z.C., wydanego przez Sąd Rejonowy w T., sygn. akt XI Ns (…). Wnioskodawca domagał się przez złożenie wniosku o wznowienie postępowania spadkowego po bracie, zmiany powołanego postanowienia przez stwierdzenie, że spadek nabyli: wnioskodawca w 4/6 części oraz S. i M.C. po 1/6 części. Wniosek został oddalony na podstawie art. 679 § 1 k.p.c., gdyż Sąd pierwszej instancji ustalił, że wnioskodawca nie podał w toku tego postępowania żadnej okoliczności, której nie mógłby powołać w toku postępowania spadkowego w sprawie XI Ns (…), a nie mogło prowadzić do zmiany postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku zgodne oświadczenie uczestników postępowania. Stanowisko to zostało podtrzymane przez Sąd drugiej instancji rozpoznający apelację wnioskodawcy z położeniem akcentu na treść art. 679 § 1 zdanie drugie k.p.c., według którego ten, kto był, jak wnioskodawca, uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku może żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku tylko wówczas, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu.
W skardze kasacyjnej, ustanowiony z urzędu pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 379 pkt 5 k.p.c. przez niedopatrzenie się przez Sąd pozbawienia wnioskodawcy obrony swych praw oraz art. 328 § 2 k.p.c. przez nieodniesienie się Sądu w uzasadnieniu do zarzutów osobistej apelacji wnioskodawcy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz orzeczenie o kosztach postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na brak spełnienia przesłanek określonych w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
Skarżący wskazał we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jej oczywistą zasadność. Wprawdzie na poparcie tego wniosku przywołał stosowne orzecznictwo Sądu Najwyższego, ale miałoby ono znaczenie tylko wtedy, gdyby dowiedzione zostało oczywiste uzasadnienie skargi poprzez wskazanie uchybień procesowych na tyle istotnych, że zaskarżone orzeczenie nie powinno zostać utrzymane. Tymczasem, wbrew twierdzeniom pełnomocnika wnioskodawcy, w uzasadnieniu postanowienia Sądu drugiej instancji jest w przekonujący sposób wyjaśnione zastosowanie w sprawie art. 679 § 1 k.p.c. Odnosi się to także do zarzutu nadużycia zaufania wnioskodawcy wobec jego brata, który był pełnomocnikiem do odbioru korespondencji wnioskodawcy a nie zastępował go jako uczestnika postępowania. Nie zmienia to uczestnictwa wnioskodawcy w tym postępowaniu i możliwości przedłożenia Sądowi kwestii znanej mu ostatniej woli rodziców odnośnie do spadkobrania majątku po ich śmierci. Nie wiąże się to ani z potrzebą zastosowania w sprawie art. 679 pkt 5 k.p.c., ani z naruszeniem przez Sąd drugiej instancji art. 328 § 2 k.p.c.
Powołując się na spełnienie w sprawie przesłanki oczywistej zasadności skargi pełnomocnik wnioskodawcy wskazuje w zasadniczej części na ogólną niesłuszność zaskarżonego orzeczenia i nieprawidłową ocenę prawną okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie. Przy podniesionych zarzutach procesowych wobec ustaleń faktycznych w sprawie, które wiążą Sąd Najwyższy nie występują na tyle istotne naruszenia prawa procesowego, nawet gdyby przyjąć argumenty skarżącego, aby można uznać oczywistą zasadność skargi na tle ugruntowanych poglądów orzecznictwa, dotyczącego przesłanek z art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.
W tym stanie rzeczy należało na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. orzec jak w postanowieniu, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie § 12 pkt 2 w związku z § 16 ust. 4 pkt 1 i § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1801).
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI