III CZ 344/23

Sąd NajwyższyWarszawa2024-06-20
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnazażalenieinteres prawnypokrzywdzenieodrzucenieSąd Najwyższypostępowanie apelacyjnegravamen

Podsumowanie

Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną z powodu braku interesu prawnego w jej wniesieniu.

Strona pozwana złożyła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej oddalenia powództwa ponad kwotę 1 603 000 zł. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę kasacyjną, uznając, że strona pozwana nie wykazała pokrzywdzenia tym rozstrzygnięciem, ponieważ w tej części wyrok był zgodny z jej interesem. Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej na to postanowienie, podkreślając, że brak interesu prawnego w zaskarżeniu skutkuje odrzuceniem środka odwoławczego.

Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2023 r., które odrzuciło skargę kasacyjną strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 23 września 2022 r. Skarga kasacyjna dotyczyła części wyroku Sądu Apelacyjnego, w której oddalono powództwo ponad kwotę 1 603 000 zł wraz z odsetkami. Sąd Apelacyjny uznał, że w tej części wyrok był zgodny z interesem strony pozwanej i nie spowodował jej pokrzywdzenia, co stanowiło podstawę do odrzucenia skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy, rozpoznając zażalenie, podkreślił, że prawidłowo skonstruowana skarga kasacyjna musi jasno określać zakres zaskarżenia i wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia, a elementy te nie podlegają sanacji. Ponadto, sąd wskazał, że przesłanką zaskarżenia jest istnienie interesu prawnego, rozumianego jako pokrzywdzenie stroną orzeczenia. W analizowanej sprawie strona pozwana nie wykazała takiego pokrzywdzenia w zakresie punktu pierwszego sentencji wyroku Sądu Apelacyjnego, co uzasadniało jego odrzucenie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił zażalenie strony pozwanej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, strona pozwana nie ma interesu prawnego w zaskarżeniu części wyroku, która jest dla niej korzystna i nie powoduje pokrzywdzenia.

Uzasadnienie

Interes prawny w zaskarżeniu (gravamen) oznacza pokrzywdzenie polegające na niekorzystnej różnicy między żądaniem strony a sentencją orzeczenia. Brak takiego interesu skutkuje odrzuceniem środka odwoławczego. W analizowanej sprawie zaskarżona część wyroku oddalała powództwo ponad kwotę 1 603 000 zł, co było korzystne dla strony pozwanej, a zatem nie wykazała ona pokrzywdzenia.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie zażalenia

Strona wygrywająca

Sąd Apelacyjny w Warszawie

Strony

NazwaTypRola
A. A.osoba_fizycznaskarżący
R. A.osoba_fizycznaskarżący
syndyk masy upadłości Bank spółki akcyjnej w W.instytucjapowód
A. A.osoba_fizycznapozwany
R. A.osoba_fizycznapozwany
D. K.osoba_fizycznapozwany
M. K.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Brak interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia prowadzi do odrzucenia środka odwoławczego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określenie zakresu zaskarżenia i wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia stanowią elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^6 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu w przypadku braku interesu prawnego strony skarżącej.

k.p.c. art. 394^1 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

k.p.c. art. 398^14

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa prawna orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Strona pozwana nie wykazała pokrzywdzenia zaskarżonym rozstrzygnięciem, gdyż w części oddalającej powództwo ponad kwotę 1 603 000 zł wyrok Sądu Apelacyjnego był dla niej korzystny. Zakres zaskarżenia części wyroku (punkt pierwszy) był sprzeczny z wnioskiem o uchylenie wyroku w całości, co stanowiło wadę skargi kasacyjnej niepodlegającą sanacji. Brak jasnego i jednoznacznego określenia zakresu zaskarżenia oraz wniosku o uchylenie orzeczenia uniemożliwia rozpoznanie skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Zażalenie strony pozwanej na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę kasacyjną.

Godne uwagi sformułowania

Określenie zakresu zaskarżenia oraz skorelowanego z nim wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany stanowią elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej, które nie podlegają sanacji. Prawidłowo skonstruowana skarga kasacyjna powinna obejmować w pełni jasne, jednoznaczne i zrozumiałe określenie elementów określonych w art. 398^4 § 1 k.p.c. Przesłanką zaskarżenia orzeczenia w postępowaniu cywilnym jest istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia. Interes prawny w zaskarżeniu, określany jest jako gravamen, który należy rozumieć jako pokrzywdzenie polegające na niekorzystnej dla strony różnicy między zgłoszonym przez nią żądaniem a sentencją zaskarżonego orzeczenia.

Skład orzekający

Adam Doliwa

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady braku interesu prawnego jako podstawy do odrzucenia skargi kasacyjnej oraz wymogów formalnych skargi kasacyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej związanej ze skargą kasacyjną i zakresem zaskarżenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie dotyczy ważnych kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną, w tym wymogów formalnych i interesu prawnego, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Kiedy skarga kasacyjna jest skazana na porażkę? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe błędy formalne.

Dane finansowe

WPS: 1 603 000 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
III CZ 344/23
POSTANOWIENIE
20 czerwca 2024 r.
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Adam Doliwa
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 20 czerwca 2024 r. w Warszawie
‎
zażalenia A. A. i R. A.
‎
na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie
‎
z 25 stycznia 2023 r., V ACa 588/21,
‎
w sprawie z powództwa syndyk masy upadłości Bank spółki akcyjnej w W.
‎
przeciwko A. A., R. A., D. K. i M. K.
‎
o zapłatę,
oddala zażalenie.
UZASADNIENIE
Od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 23 września 2022 r. strona pozwana złożyła skargę kasacyjną.
Strona pozwana zaskarżyła powyższy wyrok w części tj. w zakresie punktu pierwszego sentencji wyroku. Strona pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu drugiej instancji w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Postanowieniem z 25 stycznia 2023 r. Sąd Apelacyjny
w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną strony pozwanej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że
strona pozwana zakwestionowała wyrok Sądu Apelacyjnego w zakresie zmiany wyroku Sądu pierwszej instancji w punkcie pierwszym. Sąd drugiej instancji wskazał, że punkt ten nie obejmuje zasądzenia kwoty 1 603 000 zł wraz
‎
z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 1 marca 2022 roku do dnia zapłaty. Powołany punkt odnosi się bowiem do oddalenia powództwa ponad kwotę
‎
1 603 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 1 marca 2022 roku do dnia zapłaty. Sąd drugiej instancji uwzględnił apelację strony pozwanej w części,
‎
a więc rozstrzygnięcie wydane w tym przedmiocie nie pociąga za sobą dla strony pozwanej jakiegokolwiek pokrzywdzenia.
W świetle powyższego Sąd drugiej instancji uznał, że orzeczenie w punkcie pierwszym było zgodne z interesem strony pozwanej, która nie powołała żadnych argumentów uzasadniających odmienny pogląd, w tym odnoszących się do przesłanek publicznoprawnych. Z kolei oddalenie apelacji strony pozwanej
‎
w pozostałym zakresie zostało zawarte w punkcie drugim sentencji wyroku, jednakże zakres zaskarżenia skargi kasacyjnej go nie obejmował.
Na powyższe postanowienie strona pozwana wniosła zażalenie, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie
art. 398
6
§ 2 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Warto zaznaczyć, że określenie zakresu zaskarżenia oraz skorelowanego
‎
z nim wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany stanowią elementy konstrukcyjne skargi kasacyjnej, które nie podlegają sanacji w postępowaniu naprawczym (art. 398
4
§ 1 pkt 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 398
6
§ 2 k.p.c.). W orzecznictwie trafnie podkreśla się, że prawidłowo skonstruowana skarga kasacyjna powinna obejmować w pełni jasne, jednoznaczne i zrozumiałe określenie elementów określonych w art. 398
4
§ 1 k.p.c. Zatem skarga kasacyjna powinna być sporządzona tak, aby nie stwarzała żadnych wątpliwości interpretacyjnych (zob. postanowienia Sądu Najwyższego
‎
z: 16 października 1997 r.,
II CKN 404/97
, 11 stycznia 2011 r.,
V CSK 272/10
,
‎
3 czerwca 2016 r.,
IV CSK 796/15
).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że strona pozwana
zaskarżyła wyrok
Sądu Apelacyjnego w Warszawie
w części, a więc w zakresie punktu pierwszego sentencji. Natomiast strona pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wskazany przez stronę pozwaną zakres zaskarżenia wyroku Sądu drugiej instancji w części (pkt 1) oraz zakres wniosku o uchylenie wyroku w całości pozostają ze sobą w sprzeczności.
Przesłanką zaskarżenia orzeczenia w postępowaniu cywilnym jest istnienie interesu prawnego w zaskarżeniu orzeczenia. Interes prawny w zaskarżeniu, określany jest jako
gravamen
, który należy rozumieć jako pokrzywdzenie polegające na niekorzystnej dla strony różnicy między zgłoszonym przez nią żądaniem a sentencją zaskarżonego orzeczenia. Brak tak rozumianego interesu prawnego prowadzi do odrzucenia środka odwoławczego (zob. m.in. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15 maja 2014 r., III CZP III CZ 378/23 4 88/13, OSN 2014, Nr 11, poz. 108; postanowienie Sądu Najwyższego
‎
z 8 kwietnia 1997 r., I CKN 57/97, OSNCP 1997, Nr 11, poz. 166).
Strona pozwana zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie
‎
w części, a więc także w części, w której oddalono
powództwo ponad kwotę
‎
1 603 000 zł
(pkt 1). Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie skutkowało negatywnymi konsekwencjami prawnymi po stronie skarżącej. W związku z brakiem interesu prawnego strony skarżącej, Sąd Apelacyjny trafnie odrzucił skargę kasacyjną
‎
w zakresie podważającym punkt pierwszy zaskarżonego wyroku jako niedopuszczalną, gdyż strona pozwana nie wykazała pokrzywdzenia tym rozstrzygnięciem (art. 398
6
§ 2 k.p.c.).
Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 394
1
§ 3 w zw. z art. 398
14
k.p.c. orzekł jak w sentencji.
[SOP]
[ał]
‎

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę