II CSK 501/17

Sąd Najwyższy2017-12-21
SNCywilneprawo rzeczoweŚrednianajwyższy
sąd najwyższyskarga kasacyjnazastaw rejestrowyrejestr zastawówupadłość bankusyndyk masy upadłościwykładnia prawajednolitość orzecznictwa

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że podniesione zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów wymaganych dla jej merytorycznego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną uczestnika postępowania H. [...] Sp. z o.o. od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. dotyczącego zmiany wpisu w rejestrze zastawów. Skarżąca wskazywała na potrzebę wykładni przepisów ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów oraz na potrzebę zajęcia stanowiska w kwestii uczestnictwa syndyka masy upadłości banku w postępowaniu rejestrowym. Sąd Najwyższy uznał, że wskazane zagadnienia nie spełniają przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania, powołując się na wcześniejszą uchwałę III CZP 6/17 oraz na jasność przepisów ustawy.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną wniesioną przez H. [X] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt XIII Ga [...]. Sprawa dotyczyła zmiany wpisu w rejestrze zastawów. Skarżąca Spółka wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując na potrzebę wykładni art. 3 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, w szczególności czy wymogi te mają zastosowanie do umów stanowiących podstawę wpisu zmian w rejestrze, w tym umów nabycia wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym. Podniesiono również potrzebę zajęcia stanowiska w kwestii uczestnictwa syndyka masy upadłości banku w postępowaniu rejestrowym o zmianę zastawnika. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., stwierdził, że skarga kasacyjna jest środkiem prawnym funkcjonującym poza tokiem instancji, a jej przyjęcie do rozpoznania determinowane jest interesem społecznym i potrzebą zapewnienia prawidłowości oraz jednolitości wykładni prawa. Sąd wskazał, że zagadnienie dotyczące uczestnictwa syndyka zostało już rozstrzygnięte w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 18 maja 2017 r., sygn. III CZP 6/17, która przesądziła, że w razie ogłoszenia upadłości banku będącego zastawnikiem, uczestnikiem postępowania jest syndyk masy upadłości. W odniesieniu do wątpliwości co do zakresu stosowania art. 3 ustawy o zastawie rejestrowym, Sąd uznał, że zakres ten wynika z treści przepisu i dotyczy umowy ustanowienia zastawu, a zatem nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego wymagającego wypowiedzi Sądu Najwyższego. W konsekwencji, Sąd Najwyższy na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w związku z przepisami rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Zakres stosowania przepisu wynika z jego treści i dotyczy umowy ustanowienia zastawu, a nie umów nabycia wierzytelności zabezpieczonej zastawem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 3 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, dotyczący umowy zastawniczej, jest jasny i jego zakres stosowania nie budzi wątpliwości w kontekście umów nabycia wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Narodowy Bank Polski

Strony

NazwaTypRola
Narodowy Bank Polskiinstytucjawnioskodawca
H. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkauczestnik postępowania
H. [X] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnościąspółkauczestnik postępowania
T. R. G.inneuczestnik postępowania
Syndyk Masy Upadłości […] Banku […] w upadłości likwidacyjnejinneuczestnik postępowania

Przepisy (7)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

W razie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, postanowienie o odmowie zawiera uzasadnienie.

u.z.r.i.r.z. art. 3 § ust. 2 pkt 2 i 3

Ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów

Przepis dotyczy umowy zastawniczej, a nie umów nabycia wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym.

u.z.r.i.r.z. art. 2

Ustawa o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów

Definiuje umowę zastawniczą jako umowę ustanowienia zastawu.

Pomocnicze

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może w postanowieniu o kosztach nie obciążać strony przegrywającej kosztami w całości lub w części i obciążyć nimi Skarb Państwa.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 5 pkt 5

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. § 10 ust. 4 pkt 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Podniesione zagadnienia prawne nie spełniają kryteriów istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie, nieważności postępowania lub oczywistej zasadności skargi. Kwestia uczestnictwa syndyka masy upadłości w postępowaniu rejestrowym została już rozstrzygnięta w uchwale Sądu Najwyższego III CZP 6/17. Zakres stosowania art. 3 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów jest jasny i wynika z treści przepisu.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna jest środkiem prawnym funkcjonującym poza tokiem instancji, przysługuje od prawomocnego orzeczenia w związku z czym przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania ściśle oznaczone ustawą determinuje interes społeczny i wynikająca z Konstytucji RP funkcja Sądu Najwyższego jako sądu sprawującego m.in. nadzór w zakresie orzekania, co ma na celu zapewnienie prawidłowości oraz jednolitości wykładni prawa i praktyki sądowej w dziedzinach poddanych jego właściwości.

Skład orzekający

Anna Kozłowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście braku spełnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. oraz interpretacji przepisów dotyczących zastawu rejestrowego i postępowania z udziałem syndyka masy upadłości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i braku spełnienia wymogów formalnych dla skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kryteria przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria przyjęcia do rozpoznania.

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 501/17
POSTANOWIENIE
Dnia 21 grudnia 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Kozłowska
w sprawie z wniosku Narodowego Banku Polskiego z siedzibą w W.
‎
przy uczestnictwie H. […] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w P., obecnie H. [X]  Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., T. R. G. oraz Syndyka Masy Upadłości […] Banku […]
w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W.
‎
o zmianę wpisu w rejestrze zastawów,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 grudnia 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania H. […].
Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P.,
obecnie H. [X] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
z siedzibą w W.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Ł.
‎
z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt XIII Ga […],
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2. zasądza od H. [X] sp. z o.o. w W. na rzecz Narodowego Banku Polskiego w W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Przytoczony przepis pozwala Sądowi Najwyższemu na wstępną ocenę wniesionej skargi kasacyjnej celem zbadania, czy za jej merytorycznym rozpoznaniem przemawia interes społeczny, skarga kasacyjna jest bowiem środkiem prawnym funkcjonującym poza tokiem instancji, przysługuje od prawomocnego orzeczenia w związku z czym przesłanki jej przyjęcia do rozpoznania ściśle oznaczone ustawą determinuje interes społeczny i wynikająca z Konstytucji RP funkcja Sądu Najwyższego jako sądu sprawującego m.in. nadzór w zakresie orzekania, co ma na celu zapewnienie prawidłowości oraz jednolitości wykładni prawa i praktyki sądowej w dziedzinach poddanych jego właściwości.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Spółka wskazała na potrzebę wykładni art. 3 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów (jedn. tekst: Dz.U. z 2017 r., poz. 1278), a mianowicie czy  przepis ten powinien być rozumiany w ten sposób, że wymogi wskazane w tym przepisie mają również zastosowanie do wszelkiego rodzaju umów stanowiących podstawę wpisu zmian w rejestrze, w tym umów, z których wynika nabycie wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym. Wskazała nadto na potrzebę  zajęcia przez Sąd Najwyższy stanowiska w odniesieniu do zagadnienia wyrażonego w pytaniu przedstawionym już Sądowi Najwyższemu przez Sąd Okręgowy w W. postanowieniem z dnia 17 października 2016 r., w sprawie XXIII Ga […].
Zagadnienie objęte pytaniem w wyżej wskazanej sprawie nie wymaga już w sprawie niniejszej odpowiedzi, skoro w uchwale z dnia 18 maja 2017 r., sygn. III CZP 6/17, dostępnej wraz z uzasadnieniem nie tylko na stronach internetowych Sądu Najwyższego, wątpliwość: "1. Czy w razie ogłoszenia upadłości banku - zastawnika, po dokonaniu przez niego przelewu na zabezpieczenie wierzytelności wraz z zabezpieczającym ją zastawem rejestrowym, w postępowaniu rejestrowym o zmianę wpisu zastawnika obligatoryjnym uczestnikiem jest bank w upadłości - dotychczasowy zastawnik, czy też syndyk masy upadłości tego banku?
2. W razie udzielenia odpowiedzi na pytanie 1, że bank jest obligatoryjnym uczestnikiem postępowania o zmianę wpisu, czy po stronie banku w upadłości - dotychczasowego zastawnika zachodzi ujemna przesłanka postępowania z uwagi na brak organu uprawnionego do jego reprezentowania uniemożliwiający mu działanie?" rozstrzygnięto w sposób następujący: „W razie ogłoszenia upadłości banku będącego zastawnikiem, uczestnikiem postępowania o wpis zmiany zastawnika w rejestrze zastawów w związku z przelewem wierzytelności zabezpieczonej tym zastawem jest syndyk masy upadłości zastawnika, choćby przelew był dokonany przed ogłoszeniem upadłości”. Zważywszy, że takie też stanowisko zajęły sądy w badanej sprawie, wątpliwość wyrażana przez skarżącego utraciła już prawną doniosłość.
Wątpliwość co do zakresu obowiązywania art. 3 ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, w tym stosowania tego przepisu do umowy przelewu wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym, nie przedstawia się jako istotna, wymagająca wypowiedzi Sądu Najwyższego, ponieważ zakres stosowania przepisu wynika z jego treści. Przepis dotyczy umowy zastawniczej, a ta, zgodnie z art. 2 ustawy, dotyczy ustanowienia zastawu i jest zawierana pomiędzy osobą uprawnioną do rozporządzania przedmiotem zastawu (zastawcą) a wierzycielem (zastawnikiem).
W świetle powyższego należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 520 § 3 k.p.c. w związku z § 5 pkt 5 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804).
jw
l.n

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI