II CSK 487/08

Sąd Najwyższy2008-12-05
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteWysokanajwyższy
hipotekaksięgi wieczystenieruchomościpostępowanie wieczystoksięgoweuczestnik postępowaniaskarga kasacyjnaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną spółki B.(...) Sp. z o.o. od postanowienia o wpisie hipoteki, uznając ją za niebędącą uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego.

Sprawa dotyczy wpisu hipoteki przymusowej zwykłej na rzecz Skarbu Państwa w księdze wieczystej. Spółka B.(...) Sp. z o.o. wniosła apelację, twierdząc, że jest uczestnikiem postępowania na mocy ugody przenoszącej prawo użytkowania wieczystego. Sąd Okręgowy uznał spółkę za uczestnika, ale oddalił apelację. Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną spółki, stwierdzając, że nie spełnia ona kryteriów uczestnika postępowania wieczystoksięgowego zgodnie z art. 6261 § 2 k.p.c.

Sąd Rejonowy w K. dokonał wpisu hipoteki przymusowej zwykłej na rzecz Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. w księdze wieczystej Kw Nr (...) zabezpieczającej zobowiązania „M.(...) sp. z o.o. z tytułu podatków. Spółka B.(...) Sp. z o.o. zaskarżyła ten wpis apelacją, powołując się na zawartą ugodę przenoszącą na nią prawo użytkowania wieczystego i uznając się za uczestnika postępowania na podstawie art. 6261 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy w Z. uznał spółkę za uczestnika, ale oddalił apelację, wskazując, że prawo użytkowania wieczystego nie przeszło na spółkę B.(...) przed dokonaniem wpisu do księgi wieczystej. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną spółki B.(...) Sp. z o.o., odrzucił ją, stwierdzając, że zgodnie z art. 6261 § 2 k.p.c. uczestnikami postępowania wieczystoksięgowego są tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. Spółka B.(...) nie spełniała tych kryteriów, a przepis ten wyłącza stosowanie art. 510 k.p.c. W konsekwencji skarga kasacyjna została odrzucona, a spółce zasądzono koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Uczestnikami postępowania wieczystoksięgowego są oprócz wnioskodawcy tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołując się na art. 6261 § 2 k.p.c. i orzecznictwo stwierdził, że przepis ten wyczerpująco reguluje krąg uczestników i wyłącza stosowanie art. 510 k.p.c. Sama ugoda przenosząca prawo użytkowania wieczystego, bez wpisu do księgi wieczystej, nie czyni strony uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucenie skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa - Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.organ_państwowywnioskodawca
"M.(...)" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.spółkauczestnik postępowania
B.(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.spółkauczestnik postępowania

Przepisy (8)

Główne

k.p.c. art. 6261 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego.

k.p.c. art. 3986 § § 2 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odrzucenia skargi kasacyjnej.

Pomocnicze

k.p.c. art. 510 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowany tylko w zakresie nieuregulowanym przez przepis szczególny (art. 6261 § 2 k.p.c.).

u.g.n. art. 27

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Przeniesienie prawa użytkowania wieczystego następuje z chwilą wpisu do księgi wieczystej.

k.p.c. art. 520 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzekania o kosztach w sprawach, w których strony ponoszą własne koszty.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym, stosowany odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 13 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu w sprawach, w których nie mają zastosowania przepisy o procesie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka B.(...) Sp. z o.o. nie jest uczestnikiem postępowania wieczystoksięgowego, gdyż jej prawo użytkowania wieczystego nie zostało ujawnione w księdze wieczystej. Art. 6261 § 2 k.p.c. wyczerpująco określa krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego i wyłącza stosowanie art. 510 k.p.c.

Odrzucone argumenty

Spółka B.(...) Sp. z o.o. jest uczestnikiem postępowania na podstawie ugody przenoszącej prawo użytkowania wieczystego i art. 6261 § 2 w zw. z art. 510 § 1 k.p.c. Naruszenie art. 29 i 109 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Godne uwagi sformułowania

uczestnikami postępowania wieczystoksięgowego - oprócz wnioskodawcy - są tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. Powołany przepis, jako przepis szczególny w stosunku do art. 510 k.p.c., wyłączając jego stosowanie, reguluje wyczerpująco krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego.

Skład orzekający

Iwona Koper

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu uczestników postępowania wieczystoksięgowego i znaczenia wpisu do księgi wieczystej dla przejścia praw."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji w postępowaniu wieczystoksięgowym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje kluczowe znaczenie formalności (wpisu do księgi wieczystej) w obrocie nieruchomościami i postępowaniu wieczystoksięgowym, co jest istotne dla praktyków prawa i właścicieli nieruchomości.

Czy ugoda przenosząca prawo do nieruchomości wystarczy? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczową rolę wpisu do księgi wieczystej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 487/08 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Iwona Koper w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. przy uczestnictwie "M.(...)" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. oraz B.(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. o wpis hipoteki w księdze wieczystej Kw Nr (...) prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K., na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 grudnia 2008 r., na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania B.(...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w P. od postanowienia Sądu Okręgowego w Z. z dnia 9 kwietnia 2008 r., sygn. akt VI Ca (…), odrzuca skargę kasacyjną i zasądza od B.(...) Sp. z o.o. w P. na rzecz wnioskodawcy kwotę 120 zł (sto dwadzieścia) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Sąd Rejonowy w K. dokonał wpisu hipoteki przymusowej zwykłej w kwocie 1.283094,93 zł jako zabezpieczenie zobowiązań „M.(...) sp. z o.o. z tytułu podatków w księdze wieczystej Kw Nr (…) w której dziale II wpisana jest wymieniona Spółka jako użytkownik wieczysty gruntu i właściciel znajdujących się na nim budynków. Wpis został dokonany na podstawie wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z dnia 26 listopada 2007 r. Powyższy wpis zaskarżyła apelacją B.(...) Sp. z o.o. podnosząc, że jest na podstawie art. 6261 § 2 k.p.c. uczestnikiem postępowania ponieważ w dniu 16 listopada 2007 r. przed Sądem Rejonowym w P. zawarła z M.(...) sp. z. o.o ugodę przenoszącą na 2 skarżącą prawo użytkowania wieczystego, jednak swojego prawa dotychczas nie ujawniła w księdze wieczystej. Wnioskodawca domagał się w pierwszej kolejności odrzucenia apelacji, wniesionej przez podmiot nie będący uczestnikiem postępowania. Sąd Okręgowy nie podzielił zarzutu wnioskodawcy uznając, że skoro ma nastąpić wpis użytkowania wieczystego na rzecz skarżącego, to stał się on uczestnikiem postępowania na podstawie art. 6261 § 2 w zw. z art. 510 § 1 k.p.c. W motywach zaskarżonego postanowienia, którym oddalił apelację wskazał , że w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, jako jej właściciel wpisany jest Skarb Państwa, a jako użytkownik wieczysty i właściciel znajdujących się na niej budynków wpisana jest M.(...) sp. z o.o. Zawarcie ugody sądowej przenoszącej użytkowanie wieczyste między M.(...) sp. z o.o. a B.(...) sp. z o.o. nie spowodowało przejścia tego prawa do czasu dokonania jego wpisu do księgi wieczystej (art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami tekst jedn.: Dz. U. 2004, Nr 261, poz. 2603 ze zm.), zaś w chwili złożenia wniosku o wpis hipoteki nie został złożony wniosek o wpis prawa użytkowania wieczystego. Postanowienie Sądu Okręgowego zaskarżyła skargą kasacyjną B.(...) sp. z o.o. zarzucając naruszenie art. 29 i 109 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Wnosiła o jego uchylenie i oddalenie wniosku o wpis hipoteki lub przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wnioskodawca wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, odrzucenie apelacji oraz skargi kasacyjnej z przyczyn podnoszonych uprzednio w odpowiedzi na apelację lub oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 6261 § 2 k.p.c. uczestnikami postępowania wieczystoksięgowego - oprócz wnioskodawcy - są tylko te osoby, których prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz których wpis ma nastąpić. Powołany przepis, jako przepis szczególny w stosunku do art. 510 k.p.c., wyłączając jego stosowanie, reguluje wyczerpująco krąg uczestników postępowania wieczystoksięgowego (postanowienia SN z dnia: 16 czerwca 2004 r., I CZ 46/04, nie publ., 24 czerwca 2004 r., III CZ 46/04 nie publ. i 19 kwietnia 2006 r., V CSK 27/06, nie publ.). 3 Z tych przyczyn skarżący, nie będący osobą, której prawa zostały wykreślone lub obciążone bądź na rzecz której wpis miał nastąpić nie mógł uzyskać w niniejszej sprawie statusu uczestnika postępowania, a jego skarga kasacyjna podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 i 3 k.p.c. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 520 § 3 w związku z art. 391 § 1 i art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI