II CSK 483/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, A. Spółka z o.o., jako podwykonawca, domagała się zasądzenia solidarnie od inwestora (Gminy L.) i wykonawcy (V. SA w upadłości) kwoty ponad 1,9 mln zł tytułem wynagrodzenia za roboty budowlane. Sąd Okręgowy w P. oddalił powództwo wobec Gminy L., a Sąd Apelacyjny w [...] utrzymał to rozstrzygnięcie w mocy. Sądy obu instancji uznały, że nie zaszły przesłanki solidarnej odpowiedzialności inwestora na podstawie art. 647¹ k.c., ponieważ Gmina nie wyraziła wymaganej zgody na zawarcie umowy z podwykonawcą, a jej wiedza o podwykonawstwie była ograniczona. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uznał ją za częściowo zasadną. Wskazał na naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 248 § 2 k.p.c., poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przedstawienie korespondencji między pozwanych, a także na naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym art. 647¹ § 2 k.c. poprzez błędną wykładnię przepisów dotyczących zgody inwestora na umowę z podwykonawcą. Sąd Najwyższy podkreślił, że zgoda inwestora może być wyrażona w sposób dorozumiany, a jego wiedza powinna obejmować podstawowe kwestie podmiotowe i przedmiotowe umowy. Ponadto, sąd uznał, że sądy niższych instancji nie rozpoznały istoty sprawy, ograniczając się jedynie do kwestii legitymacji czynnej Gminy. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone wyroki i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P., pozostawiając temu sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących solidarnej odpowiedzialności inwestora za wynagrodzenie podwykonawcy, wymogów zgody inwestora, dopuszczalności zgody dorozumianej oraz konsekwencji procesowych nieprzedstawienia dokumentów.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umowami o roboty budowlane i podwykonawstwem. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy inwestor ponosi solidarną odpowiedzialność za wynagrodzenie podwykonawcy, jeśli nie wyraził pisemnej zgody na zawarcie umowy, ale posiadał wiedzę o jej istnieniu i zakresie prac?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, inwestor może ponosić solidarną odpowiedzialność, jeśli jego zgoda na zawarcie umowy z podwykonawcą została wyrażona w sposób dostateczny (nawet dorozumiany), a jego wiedza obejmuje kluczowe postanowienia umowy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji błędnie zinterpretowały wymogi dotyczące zgody inwestora na umowę z podwykonawcą. Zgoda może być dorozumiana, a inwestor powinien dążyć do uzyskania wiedzy o kluczowych elementach umowy, a nie tylko ogólnych informacjach. Niewykonanie obowiązku przedstawienia dokumentacji przez strony może mieć konsekwencje procesowe.
Czy sąd może zobowiązać strony do przedstawienia dokumentacji dotyczącej korespondencji między nimi, a jakie są konsekwencje jej nieprzedstawienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może zobowiązać strony do przedstawienia dokumentów istotnych dla sprawy, a odmowa ich przedstawienia może prowadzić do negatywnych konsekwencji procesowych dla strony odmawiającej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy niższych instancji naruszyły przepisy procesowe, nie rozważając konsekwencji nieprzedstawienia przez pozwanych żądanej dokumentacji. Stwierdzenie, że strona nie musi dowodzić przeciwko sobie, jest niezgodne z zasadą prawdy materialnej i obowiązkiem procesowym.
Czy odmowa inwestora ponoszenia solidarnej odpowiedzialności za wynagrodzenie podwykonawcy, mimo posiadania wiedzy o jego udziale w inwestycji, może stanowić nadużycie prawa podmiotowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, w określonych okolicznościach odmowa taka może być uznana za nadużycie prawa podmiotowego, co skutkuje odmową udzielenia ochrony prawnej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że sądy niższych instancji nie dostatecznie rozróżniły zasady współżycia społecznego od nadużycia prawa podmiotowego, co mogło wpłynąć na nierozpoznanie istoty sprawy w kontekście art. 5 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powódka |
| Gmina L. | instytucja | pozwana |
| V. Spółka Akcyjna w P. w upadłości likwidacyjnej | spółka | pozwana |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 647 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy solidarnej odpowiedzialności inwestora za wynagrodzenie podwykonawcy. Wymaga zgody inwestora na zawarcie umowy.
Pomocnicze
k.c. art. 647 § 1
Kodeks cywilny
Forma pisemna pod rygorem nieważności zastrzeżona jest dla umowy między wykonawcą a podwykonawcą. Zgoda inwestora może być wyrażona w sposób dorozumiany.
k.c. art. 60
Kodeks cywilny
Zgoda może być wyrażona przez każde zachowanie ujawniające ją w sposób dostateczny.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Klauzula generalna dotycząca nadużycia prawa podmiotowego. Może stanowić podstawę do odmowy udzielenia ochrony prawnej.
k.c. art. 3
Kodeks cywilny
Zasada prawdy materialnej.
k.p.c. art. 248 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dokumentu na zarządzenie sądu.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawy uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.c. art. 353 § 1
Kodeks cywilny
Granice swobody umów.
k.c. art. 58 § 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przepisów postępowania przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych o przedstawienie korespondencji między stronami. • Naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 647¹ § 2 k.c. w zakresie zgody inwestora na umowę z podwykonawcą. • Nierozpoznanie istoty sprawy przez sądy niższych instancji.
Odrzucone argumenty
Argumenty sądów niższych instancji o braku solidarnej odpowiedzialności inwestora z powodu braku pisemnej zgody na umowę z podwykonawcą.
Godne uwagi sformułowania
nikt nie może być zobowiązany do dowodzenia przeciwko sobie • nie może stanowić źródła roszczenia • forma pisemna pod rygorem nieważności zastrzeżona jest tylko dla umowy zawieranej przez wykonawcę z podwykonawcą • zgoda inwestora [...] może być wyrażona przez każde zachowanie, które ujawnia ją [...] w sposób dostateczny • nierozpoznanie istoty sprawy
Skład orzekający
Anna Owczarek
przewodniczący, sprawozdawca
Wojciech Katner
członek
Marian Kocon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących solidarnej odpowiedzialności inwestora za wynagrodzenie podwykonawcy, wymogów zgody inwestora, dopuszczalności zgody dorozumianej oraz konsekwencji procesowych nieprzedstawienia dokumentów."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umowami o roboty budowlane i podwykonawstwem. Konieczność analizy konkretnych okoliczności faktycznych każdej sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu w branży budowlanej, jakim jest dochodzenie zapłaty przez podwykonawców od inwestorów, a orzeczenie Sądu Najwyższego wnosi istotne wyjaśnienia dotyczące odpowiedzialności inwestora.
“Podwykonawca nie dostał zapłaty? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy inwestor odpowiada solidarnie!”
Dane finansowe
WPS: 1 944 072,82 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.