II CSK 483/07

Sąd Najwyższy2008-02-14
SAOSCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
powaga rzeczy osądzonejskarga kasacyjnapostępowanie cywilneroszczeniasąd najwyższysąd okręgowysąd apelacyjnyuchylenie postanowienia

Sąd Najwyższy uchylił postanowienia sądów niższych instancji odrzucające pozew z powodu powagi rzeczy osądzonej, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania z uwagi na niepełne rozstrzygnięcie wszystkich roszczeń powodów.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powodów od postanowienia oddalającego ich zażalenie na odrzucenie pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej. Sądy niższych instancji uznały, że roszczenia powodów zostały już prawomocnie osądzone w poprzednich postępowaniach. Sąd Najwyższy stwierdził jednak, że suma rozpoznanych roszczeń nie wyczerpuje żądań powodów, a kwota objęta niniejszą sprawą (765.466 zł) mogła nie zostać merytorycznie rozpoznana. W związku z tym uchylono zaskarżone postanowienia i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powodów W. D. i A. D. przeciwko Bankowi P.(...) - Spółce Akcyjnej w W. Oddział w Ś. w sprawie o zapłatę. Sądy niższych instancji, Sąd Okręgowy w P. i Sąd Apelacyjny, odrzuciły pozew z powodu powagi rzeczy osądzonej, uznając, że roszczenia powodów zostały już prawomocnie rozstrzygnięte w poprzednich postępowaniach. Sąd Okręgowy odrzucił pozew postanowieniem z dnia 24 października 2006 r., a Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie powodów postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2007 r. Sąd Najwyższy, analizując poprzednie wyroki, stwierdził, że choć część roszczeń o naprawienie rzeczywistych strat (2.177.731,06 zł) i utraconych korzyści (48.525.133 zł) została prawomocnie oddalona, to suma rozpoznanych roszczeń (50.702.864,07 zł) nie wyczerpuje wszystkich żądań powodów. Kwota 765.466 zł, stanowiąca wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie, mogła nie zostać merytorycznie rozpoznana, ponieważ została wyłączona do odrębnego postępowania. Sąd Najwyższy uznał, że sądy obu instancji nie ustaliły szczegółowo, jakie żądania składają się na tę kwotę, a ustalanie tego w instancji kasacyjnej jest niedopuszczalne. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w P., orzekając o kosztach postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, nie wszystkie roszczenia zostały osądzone, a kwota objęta niniejszą sprawą mogła nie zostać merytorycznie rozpoznana.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że sądy niższych instancji nie ustaliły precyzyjnie, jakie konkretne żądania składają się na kwotę dochodzoną w niniejszej sprawie, która została wyłączona do odrębnego rozpoznania. Suma rozpoznanych w poprzednich sprawach roszczeń nie wyczerpywała całości pierwotnych żądań powodów, co sugeruje, że część roszczeń mogła pozostać nierozstrzygnięta.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania

Strona wygrywająca

powodowie (w zakresie uwzględnienia skargi kasacyjnej)

Strony

NazwaTypRola
W. D.osoba_fizycznapowód
A. D.osoba_fizycznapowód
Bank P.(...) - Spółka Akcyjna w W. Oddział w Ś.spółkapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 199 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy odrzucenia pozwu z powodu powagi rzeczy osądzonej.

k.p.c. art. 366

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy skutków prawomocności orzeczenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398¹⁵

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewyczerpanie przez poprzednie postępowania merytorycznego rozpoznania wszystkich dochodzonych przez powodów roszczeń. Wyłączenie części roszczeń do odrębnego rozpoznania, co uniemożliwia stwierdzenie powagi rzeczy osądzonej dla całości żądań.

Odrzucone argumenty

Roszczenia powodów zostały już prawomocnie osądzone w poprzednich postępowaniach (argument sądów niższych instancji).

Godne uwagi sformułowania

Na skutek procesowych działań Sądu doszło do podzielenia tych roszczeń i trzykrotnego orzekania o nich. Już więc z tej przyczyny nie można uznać, że te żądania zostały w całości osądzone w dwóch sprawach poprzednich, bo inaczej Sąd nie miał by po prostu czego wyłączać do oddzielnego rozpoznania. Sądy obu instancji nie ustaliły jakie szczegółowe żądania składają się na tę sumę, a ustalanie tej kwestii w instancji kasacyjnej jest niedopuszczalne.

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący-sprawozdawca

Teresa Bielska-Sobkowicz

członek

Krzysztof Strzelczyk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o powadze rzeczy osądzonej w kontekście wyłączania części roszczeń do odrębnego rozpoznania oraz sytuacji, gdy suma rozpoznanych kwot nie wyczerpuje pierwotnych żądań."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie roszczenia były dzielone i wyłączane do odrębnego rozpoznania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie zakresu żądań i rozstrzygnięć w postępowaniu sądowym, aby uniknąć błędów proceduralnych takich jak przedwczesne odrzucenie pozwu.

Czy Twoje roszczenie zostało w pełni osądzone? Sąd Najwyższy wyjaśnia pułapki powagi rzeczy osądzonej.

Dane finansowe

WPS: 765 466 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 483/07 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Górski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Teresa Bielska-Sobkowicz SSN Krzysztof Strzelczyk w sprawie z powództwa W. D. i A. D. przeciwko Bankowi P.(...) - Spółce Akcyjnej w W. Oddział w Ś. o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 lutego 2008 r., skargi kasacyjnej powodów od postanowienia Sądu Apelacyjnego z dnia 18 kwietnia 2007 r., sygn. akt I ACz (…), uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 24 października 2006 r., I C (…) i przekazuje sprawę do rozpoznania temu Sądowi Okręgowemu oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 24 października 2006 r. Sąd Okręgowy w P. odrzucił pozew w niniejszej sprawie z powodu istnienia powagi rzeczy osądzonej, a Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2007 r. oddalił zażalenie powoda na to rozstrzygnięcie Sądu I – ej Instancji. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko, że roszczenia powodów zostały już prawomocnie osądzone. I tak, w zakresie roszczenia o naprawienie rzeczywistych strat nastąpiło to wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 17 października 2000 r. I C (…) zasądzającym na ich rzecz kwotę 2.177.731,06 zł, zmienionym następnie przez Sąd Apelacyjny wyrokiem z dnia 18 lipca 2001 r. I Ca (…) przez oddalenie powództwa. Natomiast roszczenie powodów o utracone korzyści 2 zostało oddalone wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 20 września 2005 r. I C (…), a Sąd Apelacyjny oddalił apelacje powodów od tego orzeczenia wyrokiem z dnia 4 lipca 2006 r. I Ca (…). Należy dodać, że w tej ostatniej sprawie Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powodów wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2007 r. II CSK (…). Postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 kwietnia 2007 r. zaskarżyli skargą kasacyjną powodowie, zarzucając naruszenie art. 199 § 1 pkt 2 oraz art. 366 k.p.c., wnosząc o uchylenie orzeczeń Sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Roszczenia powodów, wielokrotnie zmieniane i precyzowane, zostały przedstawione w sprawie I C (…). Na skutek procesowych działań Sądu doszło do podzielenia tych roszczeń i trzykrotnego orzekania o nich. Pod pierwotną sygnaturą akt I C (...) wydany został wyrok częściowy, którym objęto żądanie o naprawienie rzeczywistych strat poniesionych przez powodów do kwoty 2.177.731,06 zł i w tej części roszczenie to zostało prawomocnie oddalone. Prawomocnie oddalone też zostały roszczenia odszkodowawcze o kwotę 48.525.133 zł z tytułu utraconych przez powodów korzyści, objęte wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia 20 września I C (...). Trzeba podkreślić, iż Sąd nie nazwał tego orzeczenia mianem wyroku końcowego, prawdopodobnie z tej przyczyny, że z pierwotnej sprawy I C (...) zostały wyłączone do odrębnego rozpoznania roszczenia objęte sprawą niniejszą (w sensie statystycznym trzecią). Już więc z tej przyczyny nie można uznać, że te żądania zostały w całości osądzone w dwóch sprawach poprzednich, bo inaczej Sąd nie miał by po prostu czego wyłączać do oddzielnego rozpoznania. Tę uwagę o charakterze ogólnym potwierdza fakt, że zsumowanie rozpoznanych w tamtych sprawach roszczeń daje kwotę 50.702.864,07 zł, co nie wyczerpuje żądań sprecyzowanych przez powodów w sprawie I C (...) na kwotę 51.702.864 zł. W różnicy między tymi kwotami na 1 mln. zł. mieści się kwota objęta niniejszą sprawą, w której powodowie dochodzą zasądzenia 765.466 zł i taka jest w niej wartość przedmiotu zaskarżenia. Sądy obu instancji nie ustaliły jakie szczegółowe żądania składają się na tę sumę, a ustalanie tej kwestii w instancji kasacyjnej jest niedopuszczalne. Mimo to jest wysoce prawdopodobne, że, wbrew przekonaniu Sądów, roszczenie o tę kwotę nie zostało dotychczas merytorycznie rozpoznane. Uzasadnia to uwzględnienie skargi kasacyjnej i zawartego w niej wniosku przez uchylenie rozstrzygnięć Sądów obu instancji i przekazanie w zakresie kwoty objętej zaskarżeniem do rozpoznania Sądowi Okręgowemu (art. 39815 w zw. z art. 108 § 2 k.p.c.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI