II CSK 461/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka E. 2 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością E. Spółka komandytowo-akcyjna w K. wniosła o wyłączenie z masy upadłości ruchomości (agregat prądotwórczy i system video) stanowiących wyposażenie budynku hotelowego. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, ustalając, że ruchomości te nie stanowią części składowej budynku i mogą być zdemontowane bez naruszania jego substancji. Sąd Okręgowy w K. uchylił jednak wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie, argumentując, że syndyk masy upadłości zbył przedsiębiorstwo hotelowe wraz ze spornymi ruchomościami, co uniemożliwia ich wydanie i wyłączenie z masy. Sąd Okręgowy wskazał również na możliwość dochodzenia świadczenia wzajemnego przez powódkę oraz na potencjalnie przewyższające wartość koszty wydobycia agregatu. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał, że zbycie przez syndyka rzeczy objętych sporem o wyłączenie z masy upadłości nie jest podstawą do umorzenia postępowania. Podkreślono, że art. 192 pkt 3 k.p.c. (sukcesja procesowa) nie ma zastosowania w sprawach o wyłączenie z masy upadłości ze względu na specyfikę tej regulacji i odmienne interesy stron. W przypadku zbycia rzeczy przez syndyka, sąd powinien rozważyć inne formy rozstrzygnięcia, a nie umorzenie postępowania, zwłaszcza gdy nie doszło do zmiany żądania pozwu na dochodzenie świadczenia wzajemnego. Sąd Najwyższy wskazał, że upadek materialno-prawny podstawy powództwa ze wskazanych przyczyn prowadzi do oddalenia powództwa, a nie jego umorzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących wyłączenia z masy upadłości, skutków zbycia przedmiotu sporu w toku postępowania, a także zasad umarzania postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji zbycia przedmiotu sporu przez syndyka w postępowaniu o wyłączenie z masy upadłości.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zbycie przez syndyka masy upadłości rzeczy objętych sporem o wyłączenie z masy upadłości stanowi podstawę do umorzenia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zbycie przez syndyka rzeczy objętych sporem o wyłączenie z masy upadłości nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że art. 192 pkt 3 k.p.c. (sukcesja procesowa) nie ma zastosowania w sprawach o wyłączenie z masy upadłości ze względu na specyfikę tej regulacji i odmienne interesy stron. W przypadku zbycia rzeczy przez syndyka, sąd powinien rozważyć inne formy rozstrzygnięcia, a nie umorzenie postępowania, zwłaszcza gdy nie doszło do zmiany żądania pozwu na dochodzenie świadczenia wzajemnego. Upadek materialno-prawny podstawy powództwa ze wskazanych przyczyn prowadzi do oddalenia powództwa, a nie jego umorzenia.
Czy w przypadku zbycia przez syndyka rzeczy objętych sporem o wyłączenie z masy upadłości, sąd powinien umorzyć postępowanie, czy wydać inne orzeczenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd powinien rozważyć inne orzeczenie, np. oddalenie powództwa, a nie umorzenie postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że umorzenie postępowania następuje, gdy wydanie wyroku stało się zbędne lub niedopuszczalne z przyczyn formalnych. Upadek materialno-prawny podstawy powództwa ze wskazanych przyczyn prowadzi do oddalenia powództwa, a nie jego umorzenia.
Czy art. 192 pkt 3 k.p.c. (sukcesja procesowa) ma zastosowanie w postępowaniu o wyłączenie z masy upadłości po zbyciu rzeczy przez syndyka?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, art. 192 pkt 3 k.p.c. nie ma zastosowania w postępowaniu o wyłączenie z masy upadłości po zbyciu rzeczy przez syndyka.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że regulacja prawa upadłościowego dotycząca wyłączenia z masy upadłości ma charakter szczególny, a interesy syndyka (reprezentującego masę i wierzycieli) i nabywcy są odmienne, co wyklucza zastosowanie sukcesji procesowej w tym trybie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| E. 2 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością E. Spółka komandytowo - akcyjna w K. | spółka | powódka |
| Syndyk Masy Upadłości E. 2 Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością E. Spółka komandytowo - akcyjna w upadłości likwidacyjnej w K. | inne | powódka (w upadłości) |
| Syndyk Masy Upadłości H.S. D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
p.u.n. art. 62
Prawo upadłościowe i naprawcze
Definicja masy upadłości.
p.u.n. art. 70
Prawo upadłościowe i naprawcze
Wyłączenie z masy upadłości.
p.u.n. art. 71 § ust. 2 i 3
Prawo upadłościowe i naprawcze
Roszczenie o wydanie świadczenia wzajemnego w zamian za zbyte mienie.
Pomocnicze
k.p.c. art. 192 § pkt 3
Kodeks postępowania cywilnego
Nie ma zastosowania w postępowaniu o wyłączenie z masy upadłości po zbyciu rzeczy przez syndyka.
k.p.c. art. 355 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W zw. z art. 386 § 3 k.p.c. - formalna przeszkoda do kontynuowania i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.
k.p.c. art. 386 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Umorzenie postępowania.
k.c. art. 47 § § 2
Kodeks cywilny
Wspomniane w kontekście uznania agregatu za część składową budynku.
p.u.n. art. 73
Prawo upadłościowe i naprawcze
Wyłączenie z masy upadłości przez sędziego-komisarza.
p.u.n. art. 74
Prawo upadłościowe i naprawcze
Wyłączenie z masy upadłości w drodze powództwa.
p.u. art. 28
Prawo upadłościowe
Poprzedni stan prawny dotyczący wyłączeń z masy upadłości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zbycie przez syndyka rzeczy objętych sporem o wyłączenie z masy upadłości nie jest podstawą do umorzenia postępowania. • Art. 192 pkt 3 k.p.c. nie ma zastosowania w sprawach o wyłączenie z masy upadłości. • Upadek materialno-prawny podstawy powództwa prowadzi do oddalenia powództwa, a nie jego umorzenia.
Odrzucone argumenty
Zbycie przez pozwanego w toku postępowania rzeczy objętych sporem skutkowało niemożnością wydania wyroku. • Umorzenie postępowania było dopuszczalne na podstawie art. 386 § 3 w zw. z art. 355 § 1 k.p.c.
Godne uwagi sformułowania
Ocenę zasadności zarzutów powołanych w ramach kasacyjnej podstawy naruszenia prawa materialnego należy poprzedzić rozważaniami dotyczącymi relewantnych stosunków materialno-prawnych. • Istota konstrukcji prawnej masy upadłości nakazuje przyjąć, że orzeczenie o wyłączeniu ma charakter konstytutywny. • Artykuł 192 pkt 3 k.p.c. pozostaje w związku z art. 788 § 1 k.p.c., który zezwala - pod pewnymi warunkami - na rozszerzoną prawomocność orzeczenia przeciwko nabywcy. • Długotrwały spór, co do następstw dobrowolnego i bezwarunkowego zaspokojenia dochodzonego roszczenia przez pozwanego w toku procesu, rozstrzygnięto przyjmując, że sąd oddala powództwo, jeżeli powód mimo uzyskania zapłaty od pozwanego nie cofnął pozwu.
Skład orzekający
Anna Owczarek
przewodniczący, sprawozdawca
Wojciech Katner
członek
Marian Kocon
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wyłączenia z masy upadłości, skutków zbycia przedmiotu sporu w toku postępowania, a także zasad umarzania postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zbycia przedmiotu sporu przez syndyka w postępowaniu o wyłączenie z masy upadłości.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące postępowań upadłościowych i zbycia majątku w ich trakcie, co jest kluczowe dla praktyków prawa upadłościowego.
“Zbycie majątku w upadłości: Czy to koniec sprawy? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.