II CSK 442/18

Sąd Najwyższy2019-10-09
SNCywilnespadkiŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyprzedsądart. 1015 k.c.terminy spadkowerozbieżność orzecznictwakoszty postępowania

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu braku przesłanek określonych w art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c., uznając, że nie wykazano rozbieżności w orzecznictwie dotyczącej wykładni art. 1015 k.c.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną uczestników P.G. i A.G. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku. Skarga została oparta na przesłance potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie (art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.). Sąd Najwyższy uznał, że skarżący nie wykazał istnienia takiej rozbieżności w odniesieniu do wykładni art. 1015 k.c., co skutkowało odmową przyjęcia skargi do rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną uczestników P.G. i A.G. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 listopada 2017 r., dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku po S.W.D. Skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, ma na celu ochronę interesu publicznego poprzez zapewnienie rozwoju prawa i jednolitości orzecznictwa, a nie stanowi ogólnie dostępny środek zaskarżenia. Sąd Najwyższy dokonał wstępnej oceny skargi w ramach tzw. przedsądu, zgodnie z art. 398^9 k.p.c., badając jedynie przesłanki formalne. Pełnomocnik skarżących oparł wniosek o przyjęcie skargi na przesłance z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c., wskazując na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie. Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżący nie wykazał, aby wykładnia art. 1015 k.c. w zakresie pojęcia dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, wywoływała wątpliwości lub rozbieżność w orzecznictwie na tle tożsamych stanów faktycznych. Sądy niższych instancji wyczerpująco wyjaśniły znaczenie tego pojęcia. W związku z tym, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c. Orzeczono również o kosztach postępowania kasacyjnego, zasądzając od skarżących na rzecz Miasta K. kwotę 240 zł.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazał istnienia takich wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie na tle tożsamych stanów faktycznych.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że rozbieżność w orzecznictwie oznacza brak zgodności rozstrzygnięć w sprawach o podobnych stanach faktycznych i prawnych. Samo przytoczenie sygnatur spraw bez wykazania istnienia takiej rozbieżności jest niewystarczające. W ocenie Sądu, sądy niższych instancji wyczerpująco wyjaśniły znaczenie art. 1015 k.c.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
M.Z.D.osoba_fizycznawnioskodawca
A.D.K.osoba_fizycznauczestnik
małoletnia M.D.osoba_fizycznauczestnik
małoletnia J.K.osoba_fizycznauczestnik
Miasto K.instytucjauczestnik
W.D.osoba_fizycznauczestnik
I.L.osoba_fizycznauczestnik
B.C.osoba_fizycznauczestnik
P.D.osoba_fizycznauczestnik
J.D.osoba_fizycznauczestnik
S.D.osoba_fizycznauczestnik
P.G.osoba_fizycznauczestnik
A.G.osoba_fizycznauczestnik
małoletnia N.D.osoba_fizycznauczestnik
J.D.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wymagająca potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skutek niespełnienia przesłanek do przyjęcia skargi kasacyjnej - odmowa przyjęcia do rozpoznania.

Pomocnicze

k.c. art. 1015

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący pojęcia dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania, istotny dla biegu terminów spadkowych.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 6 pkt 2 w zw. z 10 ust. 4 pkt 2

Podstawa prawna do zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 520 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zasad ponoszenia kosztów w sprawach nieprocesowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez skarżących rozbieżności w orzecznictwie dotyczącej wykładni art. 1015 k.c.

Godne uwagi sformułowania

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398^9 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. Przez tę rozbieżność należy rozumieć brak zgodności rozstrzygnięć w sprawach o takich samych lub bardzo podobnych stanach faktycznych, w którym mają zastosowanie te same przepisy.

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c.) oraz wymogów dotyczących wykazywania rozbieżności w orzecznictwie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku wykazania rozbieżności w orzecznictwie w kontekście konkretnego przepisu (art. 1015 k.c.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady dotyczące dopuszczalności skargi kasacyjnej i roli Sądu Najwyższego w zapewnianiu jednolitości orzecznictwa, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki z art. 398^9 k.p.c.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 442/18
POSTANOWIENIE
Dnia 9 października 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Henryk Pietrzkowski
w sprawie z wniosku M.Z.D.
‎
przy uczestnictwie A.D.K., małoletniej M.D., małoletniej J.K., Miasta K., W.D., I.L., B.C., P.D., J.D., S.D., P.G., A.G., D.C.  małoletniej N.D. i J.D.
‎
o stwierdzenie nabycia spadku po S.W.D.,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 9 października 2019 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestników postępowania
P.G.  i  A.G.
od postanowienia Sądu Okręgowego w K.
‎
z dnia 9 listopada 2017 r., sygn. akt II Ca (…),
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania                         i zasądza od P.G.  i A.G. na rzecz Miasta K.  kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398
9
k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony – co należy podkreślić – wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych
‎
w art. 398
9
§ 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanej, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.
Pełnomocnik uczestników A.G. i P.G.  w skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 listopada 2017 r. wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania oparł na przesłance określonej w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c.
Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że przewidziana
‎
w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie wystąpiła. Przyczyną kasacyjną w rozumieniu tego przepisu jest potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów. Przez tę rozbieżność należy rozumieć brak zgodności rozstrzygnięć w sprawach o takich samych lub bardzo podobnych stanach faktycznych, w którym mają zastosowanie te same przepisy. Rozbieżności tej nie ma w sytuacji, w której sądy wysnuwają odmienne wnioski prawne, a następnie wydają różne orzeczenia w sprawach o różnym podłożu faktycznym, przy braku tożsamych lub bardzo zbliżonych ustaleń faktycznych. Nie należy więc zrównywać wielokierunkowości stosowania prawa w niejednakowych stanach faktycznych oraz różnorodności orzecznictwa – naturalnej i uzasadnionej – z rozbieżnością, zasadniczo niepożądaną i wymagającej krytycznej oceny i ewentualnej eliminacji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2015 r., III CSK 59/15, OSNC 2016 nr 2, poz. 29).
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania opartego na przyczynie przewidzianej w art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c. nie jest więc wystarczające przytoczenie spraw i oznaczających je sygnatur bez wykazania, że rozbieżność w orzecznictwie rzeczywiście występuje, że jest istotna i że wyraża się odmiennością rozstrzygnięć wydanych w takich samych lub bardzo podobnych okolicznościach faktycznych i prawnych.
W odniesieniu do skargi kasacyjnej uczestników A.G. i P.G., należało stwierdzić, że autor skargi kasacyjnej nie wykazał, że wykładnia art. 1015 k.c. w zakresie pojęcia dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swego powołania wywołuje wątpliwości lub rozbieżność w orzecznictwie sądowym na tle tożsamych stanów faktycznych. W sprawie Sądy pierwszej i drugiej instancji szczegółowo i wyczerpująco wyjaśniły znaczenie tego pojęcia powołując wystarczającą argumentację jurydyczną i doktrynalną, co także przemawia za brakiem podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z tytułu powołanej podstawy przedsądu.
Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do merytorycznego rozpoznania (art. 398
9
§ 2 k.p.c.).
Na wniosek pełnomocnika uczestnika Miasta K. zawarty w odpowiedzi na skargę kasacyjną Sąd Najwyższy orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie
art. 520 § 2 oraz
§ 6 pkt 2 w zw. z 10 ust. 4 pkt 2
Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.).
as]
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI