II CSK 437/20

Sąd Najwyższy2021-09-28
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższybezpodstawne wzbogacenienakładywartość nieruchomościpostępowanie cywilnekoszty postępowaniapomoc prawna z urzędu

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu jej wadliwej konstrukcji i braku wykazania przesłanek kasacyjnych.

Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, domagając się uwzględnienia powództwa o zapłatę lub przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi wskazał potrzebę wykładni przepisów dotyczących wartości bezpodstawnego wzbogacenia przy nakładach na wspólnie użytkowaną nieruchomość. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, uznając wniosek za wadliwy formalnie, nie wskazujący konkretnych przepisów wymagających wykładni ani nie wykazujący związku z wynikiem postępowania.

Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 5 marca 2020 r., domagając się jego uchylenia, a także uchylenia wyroku Sądu Rejonowego i zmiany wyroku Sądu Okręgowego przez uwzględnienie powództwa o zapłatę w całości. Ewentualnie wnosił o uchylenie obu orzeczeń i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powód powołał się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości, w szczególności dotyczące wartości bezpodstawnego wzbogacenia w przypadku nakładów czynionych przez cały okres wspólnego użytkowania nieruchomości oraz wzrostu wartości nieruchomości w efekcie tych nakładów. Pozwana wniosła o odmowę przyjęcia skargi. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c. Wniosek nie wskazywał jednoznacznie przepisów wymagających wykładni ani nie wykazywał związku z wynikiem postępowania kasacyjnego. Sąd podkreślił, że nie jest jego rolą poszukiwanie argumentów na rzecz merytorycznego rozpoznania skargi. Dodatkowo, Sąd zauważył nieprawidłową konstrukcję wniosku, polegającą na jednoczesnym żądaniu uchylenia orzeczeń obu instancji i zmianie wyroku sądu drugiej instancji. Z tych względów, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie obciążył powoda kosztami postępowania kasacyjnego i przyznał wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, ponieważ odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej z przyczyn formalnych.

Uzasadnienie

Skarżący powołał się na potrzebę wykładni przepisów dotyczących wartości bezpodstawnego wzbogacenia, jednakże Sąd Najwyższy uznał wniosek za wadliwy formalnie, nie wskazujący konkretnych przepisów wymagających wykładni ani nie wykazujący związku z wynikiem postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
W.S.R.innepowód
E.B.innepozwana

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Wymaga wykazania, jaki konkretny przepis prawa jest przedmiotem rozbieżnej wykładni lub wymaga interpretacji, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek jest niewystarczający, a także związku między oczekiwaną wykładnią a wynikiem postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nieobciążania strony kosztami postępowania z uwagi na szczególne okoliczności.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu art. 16 ust. 4 pkt 2

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie art. 2 pkt 6

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie spełnia wymogów formalnych określonych w k.p.c. Skarżący nie wykazał istnienia przesłanek z art. 398^9 § 1 pkt 2 k.p.c. Skarżący nie wskazał konkretnych przepisów wymagających wykładni ani nie wykazał związku z wynikiem postępowania. Nieprawidłowa konstrukcja wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Potrzeba wykładni przepisów prawnych dotyczących wartości bezpodstawnego wzbogacenia. Kwestia rozliczenia wartości nakładów w stosunku do wartości nieruchomości.

Godne uwagi sformułowania

Nie jest bowiem rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie argumentów na rzecz merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej w podstawach kasacyjnych i ich uzasadnieniu, jeżeli strona nie powołała ich we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.

Skład orzekający

Marcin Łochowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Wykazanie prawidłowej konstrukcji wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej i konieczności spełnienia wymogów formalnych."

Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie postępowania kasacyjnego i wymogów formalnych wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Orzeczenie dotyczy kwestii proceduralnych związanych ze skargą kasacyjną, co jest istotne dla prawników procesowych, ale nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć merytorycznych.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do Sądu Najwyższego – pułapki formalne, których należy unikać.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
SN
Sygn. akt II CSK 437/20
POSTANOWIENIE
Dnia 28 września 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Marcin Łochowski
w sprawie z powództwa W.S.R.
‎
przeciwko E.B.
‎
o zapłatę,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 28 września 2021 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej powoda
od wyroku Sądu Okręgowego w G.
‎
z dnia 5 marca 2020 r., sygn. akt V Ca […],
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. nie obciąża powoda kosztami postępowania kasacyjnego;
3. przyznaje adwokatowi W.K. od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w G. kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) zł, powiększoną o podatek VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w G. z 5 marca 2020 r., zaskarżając ten wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego oraz zmianę wyroku Sądu Okręgowego przez uwzględnienie powództwa w całości. Ewentualnie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu.
W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości. W tym zakresie wskazał, że uzasadnione jest rozstrzygnięcie, czy w przypadku czynienia nakładów przez cały okres wspólnego użytkowania, wartością bezpodstawnego wzbogacenia po stronie wzbogaconej jest wartość tych  nakładów, czy też jedynie wzrost wartości nieruchomości w efekcie poczynienia tych nakładów. Kolejną kwestią jest, czy w takim przypadku, skoro niekwestionowana suma nakładów wyliczona przez biegłego przewyższyła wartość nieruchomości, to czy korzyścią majątkową podlegającą rozliczeniu jest suma tych nakładów, czy może wartość całej nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę pozwana wniosła o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, względnie jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 398
9
§ 1 pkt 2 k.p.c.) wymaga wykazania, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność ta polega, co  wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej w art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02; z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).
Skarżący nie sporządził w sposób prawidłowy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w zakresie drugiej przesłanki kasacyjnej. Z treści skargi  nie wynika bowiem w sposób jednoznaczny, które przepisy, zdaniem skarżącego, wymagają wykładni. W części skargi poświęconej uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi nie został wskazany żaden przepis prawa wymagający wykładni, ani nawet akt prawny, z którego przepis taki miałby pochodzić. Jednocześnie skarżący zdaje  się nie rozróżniać poszczególnych przesłanek kasacyjnych, bowiem treść uzasadnienia odnosi się raczej do pierwszej przesłanki kasacyjnej (istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego), na które skarżący się jednak nie  powołuje. Taka konstrukcja wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania - już tylko z tych względów - skłania do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Nie jest bowiem rzeczą Sądu Najwyższego poszukiwanie argumentów na rzecz merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej w  podstawach kasacyjnych i ich uzasadnieniu, jeżeli strona nie powołała ich we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego: z 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16; z 4 lipca 2017 r., III CSK 64/17 i z 10 maja 2018 r., I CSK 800/17).
Ubocznie już tylko należy zwrócić uwagę na nieprawidłową konstrukcję wniosku sformułowanego w ramach wniesionej skargi kasacyjnej. Nie jest przecież możliwe jednoczesne uchylenie orzeczeń sądów obu instancji i zmiana wyroku Sądu drugiej instancji przez uwzględnienie powództwa w całości.
Według Sądu Najwyższego, nie ma przy tym innych przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej pozwanego do rozpoznania, w  szczególności nieważności postępowania (art. 398
9
§ 1 pkt 3 k.p.c.).
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
9
§ 1 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania a stosownie do treści art. 102 k.p.c. nie obciążył skarżącego kosztami postępowania kasacyjnego.
Ponadto, Sąd Najwyższy na podstawie § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z
§
8 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 18 ze zm.), a także § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) - mając na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 23 kwietnia 2020 r., SK 66/19
-
przyznał adwokatowi W.K.  kwotę 2700 zł, powiększoną o podatek VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w postępowaniu kasacyjnym
.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI