II CSK 428/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. S. dochodził od Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. zapłaty 63.918,00 zł tytułem odsetek ustawowych za okres od 31 sierpnia 2004 r. do 8 grudnia 2009 r. Roszczenie to wynikało z wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 27 stycznia 2012 r., który zasądził na rzecz powoda 100.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu. Powód argumentował, że dochodzi odsetek za okres poprzedzający pierwotne powództwo. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia. Sąd Rejonowy w P. oddalił powództwo, uznając roszczenie za przedawnione. Sąd Okręgowy w P. oddalił apelację powoda. W skardze kasacyjnej powód zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych (art. 328 § 2 i art. 378 k.p.c.) oraz materialnych (art. 118, 442¹ i 5 k.c.), twierdząc, że 20-letni termin przedawnienia z art. 442¹ § 2 k.c. powinien mieć zastosowanie również do odsetek. Sąd Najwyższy uznał zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych za bezzasadne, wskazując na prawidłowość uzasadnienia Sądu Okręgowego. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, Sąd Najwyższy podkreślił ugruntowaną linię orzecznictwa, zgodnie z którą roszczenia o odsetki za opóźnienie są świadczeniami okresowymi i przedawniają się w terminie trzyletnim na podstawie art. 118 k.c., niezależnie od terminu przedawnienia roszczenia głównego. Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę składu siedmiu sędziów z dnia 26 stycznia 2005 r. (III CZP 42/04), która rozstrzygnęła tę kwestię. Stwierdzono, że art. 442¹ § 2 k.c. nie jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 118 k.c. w zakresie terminu przedawnienia odsetek. Zarzut przedawnienia podniesiony przez pozwanego nie został uznany za nadużycie prawa. W konsekwencji, Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie ugruntowanej linii orzecznictwa dotyczącej przedawnienia roszczeń o odsetki jako świadczeń okresowych.
Dotyczy głównie interpretacji przepisów o przedawnieniu w kontekście odsetek ustawowych; specyfika stanu faktycznego (zadośćuczynienie za śmierć w wypadku) może ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy roszczenie o odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie świadczenia pieniężnego przedawnia się w terminie trzyletnim jako świadczenie okresowe, czy też w terminie właściwym dla roszczenia głównego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie o odsetki za opóźnienie przedawnia się w terminie trzyletnim jako świadczenie okresowe, zgodnie z art. 118 k.c., niezależnie od terminu przedawnienia roszczenia głównego, chyba że roszczenie główne przedawni się wcześniej.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy oparł się na ugruntowanej linii orzecznictwa, w tym uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 26 stycznia 2005 r. (III CZP 42/04), zgodnie z którą odsetki za opóźnienie stanowią świadczenia okresowe i podlegają trzyletniemu terminowi przedawnienia. Przepisy takie jak art. 442¹ § 2 k.c. czy art. 554 k.c. nie są uznawane za przepisy szczególne wyłączające zastosowanie art. 118 k.c. w tym zakresie.
Czy uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji, sporządzone w formie transkrypcji wygłoszonego uzasadnienia, musi spełniać wszystkie wymogi formalne uzasadnienia tradycyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uzasadnienie wygłoszone i następnie transkrybowane podlega odpowiednio przepisom dotyczącym uzasadnienia, jednak nie musi zawierać wszystkich elementów uzasadnienia sądu pierwszej instancji, a jedynie te niezbędne do rozstrzygnięcia apelacji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że do wygłoszonego i transkrybowanego uzasadnienia stosuje się odpowiednio art. 328 § 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 2 k.p.c. Oznacza to, że uzasadnienie sądu drugiej instancji nie musi być tak obszerne jak sądu pierwszej instancji, a wystarczające jest odniesienie się do zarzutów apelacji.
Czy podniesienie zarzutu przedawnienia przez pozwanego w okolicznościach sprawy stanowi nadużycie prawa?
Odpowiedź sądu
Nie, podniesienie zarzutu przedawnienia w tej sprawie nie stanowiło nadużycia prawa.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że podniesiony przez pozwanego zarzut przedawnienia roszczenia nie stanowił nadużycia prawa w rozumieniu art. 5 k.c.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. S. | osoba_fizyczna | powód |
| Powszechny Zakład Ubezpieczeń Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Określa trzyletni termin przedawnienia dla roszczeń o świadczenia okresowe.
Pomocnicze
k.c. art. 442¹ § 2
Kodeks cywilny
Sąd uznał, że przepis ten nie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 118 k.c. w zakresie terminu przedawnienia odsetek.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy wymogów uzasadnienia orzeczenia, stosowany odpowiednio do uzasadnień wygłoszonych i transkrybowanych.
k.p.c. art. 378
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy zakresu rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy zasad współżycia społecznego i zakazu nadużycia prawa.
k.c. art. 481 § 1
Kodeks cywilny
Reguluje zasady naliczania odsetek za opóźnienie.
k.c. art. 554
Kodeks cywilny
Dotyczy terminu przedawnienia roszczeń z tytułu sprzedaży dokonanej w zakresie działalności przedsiębiorstwa sprzedawcy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie o odsetki ustawowe przedawnia się w terminie trzyletnim jako świadczenie okresowe. • Przepis art. 442¹ § 2 k.c. nie jest przepisem szczególnym w rozumieniu art. 118 k.c. w zakresie terminu przedawnienia odsetek. • Uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji, nawet transkrybowane, nie musi być tak obszerne jak sądu pierwszej instancji. • Zarzut przedawnienia nie stanowi nadużycia prawa.
Odrzucone argumenty
20-letni termin przedawnienia z art. 442¹ § 2 k.c. powinien mieć zastosowanie do roszczenia o odsetki ustawowe. • Uzasadnienie Sądu Okręgowego było zbyt lakoniczne i uniemożliwiało kontrolę orzeczenia.
Godne uwagi sformułowania
roszczenia o odsetki za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego są roszczeniami o świadczenia okresowe i przedawniają się w przewidzianym w art. 118 k.c. w odniesieniu do roszczeń o świadczenia okresowe w terminie trzyletnim niezależnie od charakteru roszczenia głównego • art. 554 k.c. nie zawiera takiego wskazania, dlatego nie może być uznany za przepis szczególny w stosunku do art. 118 k.c. • roszczenie o odsetki za opóźnienie nie może się przedawnić później niż roszczenie główne
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący, sprawozdawca
Monika Koba
członek
Agata Zając
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie ugruntowanej linii orzecznictwa dotyczącej przedawnienia roszczeń o odsetki jako świadczeń okresowych."
Ograniczenia: Dotyczy głównie interpretacji przepisów o przedawnieniu w kontekście odsetek ustawowych; specyfika stanu faktycznego (zadośćuczynienie za śmierć w wypadku) może ograniczać bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia przedawnienia odsetek, które ma znaczenie praktyczne dla wielu podmiotów. Interpretacja Sądu Najwyższego jest kluczowa dla zrozumienia zasad naliczania odsetek.
“Czy odsetki od zasądzonej kwoty przedawniają się szybciej niż sama kwota? Sąd Najwyższy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 63 918 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.