II CSK 406/20

Sąd Najwyższy2021-03-19
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnawymogi formalnedopuszczalnośćpostępowanie cywilneSąd Najwyższyzniesienie współwłasnościzakres zaskarżenia

Podsumowanie

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną z powodu niespełnienia wymogów formalnych dotyczących określenia zakresu zaskarżenia.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną uczestników postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego, które oddaliło ich apelacje od postanowienia Sądu Rejonowego w sprawie o zniesienie współwłasności. Skarga kasacyjna została odrzucona z powodu niedookreślenia zakresu zaskarżenia oraz sprzeczności między zakresem zaskarżenia a wnioskiem o uchylenie orzeczenia w całości. Sąd podkreślił, że wymogi formalne skargi kasacyjnej są kluczowe dla jej dopuszczalności.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną uczestników postępowania dotyczącą postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 27 stycznia 2020 r., które oddaliło apelacje wnioskodawczyni i uczestników od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 18 stycznia 2019 r. w sprawie o zniesienie współwłasności. Uczestnicy postępowania wnieśli o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^4 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c., stwierdził, że skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem zakresu zaskarżenia oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia. W niniejszej sprawie skarżący nie określili prawidłowo zakresu zaskarżenia, wskazując niejasno, że orzeczenie jest kwestionowane „w części, tj. pkt 2 i 3 - w jakim Sąd obciążył uczestników w zakresie przez nich poniesionym”, podczas gdy we wniosku kasacyjnym domagali się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości. Ta sprzeczność i niejasność skutkowały koniecznością odrzucenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej z powodu niedochowania wymagań konstrukcyjnych. Sąd Najwyższy odwołał się do licznych orzeczeń potwierdzających tę zasadę. Ubocznie sąd zauważył, że argumenty podniesione we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania nie uzasadniały jej przyjęcia.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Skarżący nie określili prawidłowo zakresu zaskarżenia, wskazując niejasno na część orzeczenia, a jednocześnie domagali się uchylenia go w całości. Ta sprzeczność i niejasność skutkują niedopuszczalnością skargi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
K. R.osoba_fizycznawnioskodawczyni
A. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
E. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania
Ł. R.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (5)

Główne

k.p.c. art. 398^4 § § 1 pkt 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części oraz wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^13 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy nie może uchylić lub zmienić rozstrzygnięcia w szerszym zakresie niż wynika to z oznaczonego przez skarżącego zakresu zaskarżenia.

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną niedopuszczalną.

k.p.c. art. 87^1

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązkowe zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych w postępowaniu kasacyjnym.

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do przyjęcia skargi kasacyjnej, gdy orzeczenie jest wadliwe w stopniu elementarnym i widocznym na pierwszy rzut oka.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżących wymogów formalnych skargi kasacyjnej określonych w art. 398^4 § 1 pkt 1 i 3 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Wymagania te mają wprawdzie odrębny charakter, są one jednak ze sobą ściśle związane, zważywszy, że oznaczenie zakresu zaskarżenia przez wskazanie, czy orzeczenie jest kwestionowane w całości czy częściowo i - ewentualnie - w jakiej części, musi korespondować z treścią wniosku kasacyjnego. Zwiększony stopień formalizmu procesowego koresponduje z przewidzianym w postępowaniu kasacyjnym obowiązkowym zastępstwem stron przez adwokatów lub radców prawnych (...) oraz charakterem prawnym skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia o publicznoprawnych, ponadindywidualnych funkcjach.

Skład orzekający

Paweł Grzegorczyk

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi kasacyjnej i wymogi formalne dotyczące określenia zakresu zaskarżenia oraz wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej i wymogów formalnych skargi kasacyjnej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego, ponieważ precyzyjnie określa rygorystyczne wymogi formalne skargi kasacyjnej i konsekwencje ich niedochowania.

Niedoprecyzowałeś zakresu zaskarżenia? Sąd Najwyższy odrzuci skargę kasacyjną!

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

SN
Sygn. akt II CSK 406/20
POSTANOWIENIE
Dnia 19 marca 2021 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Grzegorczyk
w sprawie z wniosku K. R.
‎
przy uczestnictwie A. R., E.R. i Ł. R.
‎
o zniesienie współwłasności,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 19 marca 2021 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestników postępowania
od postanowienia Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 27 stycznia 2020 r., sygn. akt XV Ca (…),
odrzuca skargę kasacyjną.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2020 r. Sąd Okręgowy w P. oddalił apelacje wnioskodawczyni i uczestników postępowania od postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 18 stycznia 2019 r., wydanego w sprawie o zniesienie współwłasności z wniosku K. R. przy udziale E. i A. małżonków R. oraz Ł. R. Postanowienie to zaskarżyli skargą kasacyjną uczestnicy postępowania, wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z
art. 398
4
§ 1 pkt 1
i
3
k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości czy w części oraz wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany. Wymagania te mają wprawdzie odrębny charakter, są one jednak ze sobą ściśle związane, zważywszy, że oznaczenie zakresu zaskarżenia przez wskazanie, czy orzeczenie jest kwestionowane w całości czy częściowo i - ewentualnie         - w jakiej części, musi korespondować z treścią wniosku kasacyjnego. Sąd  Najwyższy nie może bowiem uchylić lub zmienić rozstrzygnięcia w  szerszym zakresie niż wynika to z oznaczonego przez skarżącego zakresu zaskarżenia (art. 398
13
§ 1 k.p.c.).
Wymagania przewidziane w art. 398
4
§ 1 pkt 1 i 3 k.p.c. należą do wymagań konstrukcyjnych skargi kasacyjnej, co oznacza, że ich niedochowanie prowadzi do odrzucenia skargi kasacyjnej
a limine
przez sąd
a quo
, a jeżeli skarga nie została odrzucona przez ten sąd – przez Sąd Najwyższy w ramach kontroli dopuszczalności skargi kasacyjnej, poprzedzającej orzekanie o jej przyjęciu do rozpoznania (art. 398
6
§ 3 k.p.c.). Zwiększony stopień formalizmu procesowego koresponduje z przewidzianym w postępowaniu kasacyjnym obowiązkowym zastępstwem stron przez adwokatów lub radców prawnych (art. 87
1
k.p.c.) oraz charakterem prawnym skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia o publicznoprawnych, ponadindywidualnych funkcjach.
W okolicznościach sprawy skarżący nie określili prawidłowo zakresu zaskarżenia wskazując niejasno, że orzeczenie jest kwestionowane                 „(…) w części, tj. pkt 2 i 3 - w jakim Sąd obciążył uczestników w zakresie przez nich poniesionym.”. We wniosku kasacyjnym zażądali natomiast uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości. Nawet jeżeli założyć, że intencją skarżących było zakwestionowanie zaskarżonego orzeczenia w części oddalającej złożoną przez nich apelację (pkt 2 postanowienia) i orzekającej o kosztach postępowania (pkt 3 postanowienia), określony w ten sposób zakres zaskarżenia był sprzeczny z wnioskiem kasacyjnym, w którym domagano się uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości. Niejasność zakresu zaskarżenia w powiązaniu z brakiem korelacji między oznaczeniem zakresu zaskarżenia a wnioskiem kasacyjnym, skutkował koniecznością odrzucenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej z uwagi na niedochowanie wymagań konstrukcyjnych określonych w art. 398
4
§ 1 pkt 1 i 3 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 października 2007 r.,
V CSK 309/07
, OSNC-ZD 2008,              nr C, poz. 81, z dnia 23 sierpnia 2012 r.,
III CSK 161/12
, niepubl., z dnia                 10 kwietnia 2013 r.,
III CSK 64/13
, niepubl., z dnia 24 kwietnia 2013 r.,
III CSK 77/13
, niepubl., z  dnia 11 grudnia 2014 r., III CZ 54/14, niepubl. i z dnia                  24 sierpnia 2016 r.,
V CSK 112/16
, niepubl.).
Ubocznie jedynie należało zauważyć, że analiza wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, w którym wskazywano na ryzyko hipotetycznego postępowania egzekucyjnego przeciwko wnioskodawczyni i jego konsekwencje – w zestawieniu z motywami zaskarżonego postanowienia – nie pozwalała przyjąć, że zaskarżone orzeczenie jest nieprawidłowe, a tym bardziej, iż jest ono wadliwe w stopniu elementarnym i widocznym już na pierwszy rzut oka, co stanowi założenie powołanej przez skarżących przyczyny kasacyjnej określonej w art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156, i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18, niepubl.).
Z tych względów, na podstawie art. 398
6
§ 3 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
ke

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę