II CSK 389/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zapłaty reszty wynagrodzenia ryczałtowego za prace remontowe więźby dachowej i wymianę stropów w pałacu. Powód, jako podwykonawca pozwanego, miał otrzymać 176.000 zł netto. Po wykonaniu części prac i odbiorze przez inwestora, powód wystawił faktury, a pozwany wypłacił część należności. Powód dochodził zapłaty pozostałej kwoty 63.430 zł. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że powód nie wykazał zakresu wykonanych prac. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, zasądzając dochodzoną kwotę, argumentując, że wynagrodzenie ryczałtowe, zgodnie z art. 632 § 1 k.c., nie może być obniżone, a pozwany nie wykazał, aby powód nie wykonał umówionych prac lub aby zaszły inne podstawy do obniżenia wynagrodzenia. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanego, podzielił stanowisko Sądu Okręgowego co do zasady niezmienności wynagrodzenia ryczałtowego. Podkreślił jednak, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego dopuszczalne jest proporcjonalne obniżenie wynagrodzenia ryczałtowego w przypadku niewykonania części prac, jeśli zostanie to udowodnione. W tej konkretnej sprawie Sąd Najwyższy uznał, że pozwany nie sprostał ciężarowi dowodu w zakresie wykazania, że powód nie wykonał umówionych robót lub że zaszły inne podstawy do obniżenia wynagrodzenia. Ustalenia faktyczne wskazywały na wspólne wykonywanie robót i odbiór przez inwestora, co oznaczało realizację przedmiotu zamówienia. W związku z tym skarga kasacyjna została oddalona.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia wynagrodzenia ryczałtowego w umowach o roboty budowlane, rozkład ciężaru dowodu w sporach o wynagrodzenie, zasady odpowiedzialności wykonawcy i zamawiającego.
Orzeczenie dotyczy specyfiki umów o roboty budowlane i wynagrodzenia ryczałtowego. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku pod kątem dowodów.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku umowy o roboty budowlane z wynagrodzeniem ryczałtowym, sąd może obniżyć to wynagrodzenie, jeśli wykonawca nie wykonał wszystkich umówionych prac?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wynagrodzenie ryczałtowe może ulec proporcjonalnemu obniżeniu, jeśli wykonawca nie wykonał wszystkich umówionych prac, pod warunkiem, że ciężar udowodnienia zakresu niewykonanych prac spoczywa na zamawiającym.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił pogląd, że wynagrodzenie ryczałtowe może być proporcjonalnie obniżone w przypadku niewykonania części prac, co odzwierciedla istotę wynagrodzenia za faktycznie wykonane prace. Kluczowe jest jednak, aby zamawiający udowodnił zakres niewykonanych prac i podstawy do obniżenia wynagrodzenia.
Na kim spoczywa ciężar udowodnienia zakresu niewykonanych prac w umowie o roboty budowlane z wynagrodzeniem ryczałtowym, gdy zamawiający podnosi zarzut niewykonania części prac?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar udowodnienia, że powód nie wykonał umówionych robót i w jakim zakresie, spoczywa na pozwanym (zamawiającym).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że zgodnie z art. 6 k.c. i zasadami prawa materialnego, pozwany miał obowiązek udowodnić fakty uzasadniające podniesiony zarzut hamujący, w tym zakres niewykonanych przez powoda robót.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. R. | osoba_fizyczna | powód |
| D. S. | inne | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 632 § § 1
Kodeks cywilny
Wynagrodzenie ryczałtowe jest zasadniczo niezmienne, jednak dopuszczalne jest jego proporcjonalne obniżenie w przypadku niewykonania części prac, jeśli zostanie to udowodnione przez zamawiającego.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguluje ciężar dowodu, wskazując, że strona, która powołuje się na określone fakty, musi je udowodnić.
Pomocnicze
k.c. art. 632 § § 2
Kodeks cywilny
Dotyczy dopuszczalności podwyższenia ryczałtu lub rozwiązania umowy z przyczyn niezależnych od stron, w przypadku znacznej zmiany stosunków prowadzącej do dalece niekorzystnych konsekwencji dla wykonawcy.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dotyczy odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, ale w kontekście braku zgłoszenia roszczeń odszkodowawczych i niewykazania podstaw do obniżenia wynagrodzenia.
k.p.c. art. 39813 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa granice rozpoznania skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 39813 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi, że Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego wyroku, jeśli nie zostały podniesione zarzuty naruszenia przepisów postępowania.
k.p.c. art. 3983 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawę skargi kasacyjnej, która musi obejmować konkretne przepisy prawa i wykazanie ich naruszenia.
k.c. art. 647
Kodeks cywilny
Reguluje umowę o roboty budowlane.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia skargi kasacyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wynagrodzenie ryczałtowe jest zasadniczo niezmienne, a jego obniżenie wymaga udowodnienia przez zamawiającego zakresu niewykonanych prac. • Ciężar dowodu w zakresie niewykonania prac spoczywa na pozwanym, który podniósł taki zarzut. • Wspólne wykonywanie robót i odbiór przez inwestora świadczą o realizacji przedmiotu zamówienia.
Odrzucone argumenty
Powód nie wykazał zakresu wykonanych prac, co uzasadnia oddalenie powództwa. • Wynagrodzenie ryczałtowe powinno zostać obniżone z powodu niewykonania części prac.
Godne uwagi sformułowania
Istota wynagrodzenia ryczałtowego, wskazująca na zasadę jego niezmienności w toku realizacji umowy, jednolicie była określana w orzecznictwie Sądu Najwyższego. • Prawnymi konsekwencjami ukształtowania wynagrodzenia ryczałtowego bez takiej klauzuli jest zarówno niedopuszczalność podwyższenia go, jak też obniżenia, nawet gdyby dochód osiągnięty przez wykonawcę był wyższy od założonego w kalkulacji będącej podstawą określenia wysokości ryczałtu. • W orzecznictwie Sądu Najwyższego przedstawiony został pogląd, że w razie niewykonania przez przyjmującego zlecenie wszystkich robót, za które w umowie określone zostało wynagrodzenie ryczałtowe, podlega ono proporcjonalnemu obniżeniu, stosownie do zakresu niewykonanej części, co nie przekreśla ryczałtowego charakteru tego wynagrodzenia. • Obowiązkiem pozwanego było udowodnienie faktów uzasadniających podniesiony zarzut hamujący.
Skład orzekający
Henryk Pietrzkowski
przewodniczący
Barbara Myszka
członek
Bogumiła Ustjanicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia wynagrodzenia ryczałtowego w umowach o roboty budowlane, rozkład ciężaru dowodu w sporach o wynagrodzenie, zasady odpowiedzialności wykonawcy i zamawiającego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki umów o roboty budowlane i wynagrodzenia ryczałtowego. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku pod kątem dowodów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie związane z wynagrodzeniem ryczałtowym w budownictwie i rozkładem ciężaru dowodu, co jest kluczowe dla praktyków prawa cywilnego i budowlanego.
“Wynagrodzenie ryczałtowe w budowlance: Kiedy wykonawca może żądać pełnej kwoty, a kiedy sąd obniży zapłatę?”
Dane finansowe
WPS: 63 430 PLN
wynagrodzenie ryczałtowe: 63 430 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.