II CSK 384/11

Sąd Najwyższy2012-04-05
SAOSnieruchomościksięgi wieczysteŚrednianajwyższy
księgi wieczystenieruchomościwpislegitymacja procesowapostępowanie wieczystoksięgoweSąd Najwyższyskarga kasacyjna

Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania z powodu wątpliwości co do legitymacji wnioskodawcy do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej.

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania od postanowienia sądu okręgowego, które utrzymało w mocy wpis w księdze wieczystej dotyczący wielkości udziału w nieruchomości wspólnej. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie art. 6262 k.p.c. poprzez błędne przyznanie legitymacji do złożenia wniosku spółce "P. Z.", która została utożsamiona z innym podmiotem. Sąd Najwyższy uznał, że wątpliwości co do legitymacji wnioskodawcy nie zostały usunięte, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 14 stycznia 2011 r., które oddaliło apelację od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 20 września 2010 r. utrzymującego w mocy wpis w księdze wieczystej wielkości udziału w nieruchomości wspólnej. Podstawą skargi kasacyjnej było naruszenie art. 6262 k.p.c. przez błędną identyfikację wnioskodawcy, spółki "P. Z." z siedzibą w Z., z wierzycielem hipotecznym – spółką "P." z siedzibą w W. Sąd Najwyższy, analizując przepisy postępowania wieczystoksięgowego, w szczególności art. 6262 § 5 k.p.c. określający krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o wpis, stwierdził, że wątpliwości co do legitymacji wnioskodawcy nie zostały rozwiane przez sądy niższych instancji. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania, orzekając również o kosztach postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, istnieją wątpliwości co do legitymacji procesowej wnioskodawcy, które nie zostały usunięte przez sądy niższych instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że art. 6262 § 5 k.p.c. wyczerpująco określa krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej. Błędna identyfikacja wnioskodawcy z innym podmiotem rodzi wątpliwości co do jego legitymacji, co wymaga ponownego rozpoznania sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
"P. Z." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z.spółkawnioskodawca
"D. – B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T.spółkauczestnik postępowania

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 6262 § § 5

Kodeks postępowania cywilnego

Określa krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o dokonanie (wykreślenie) wpisu w księdze wieczystej. Tylko osoby tam wymienione są legitymowane do wystąpienia z wnioskiem.

Pomocnicze

k.p.c. art. 6268 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Potwierdza zasadę działania na wniosek w postępowaniu wieczystoksięgowym.

k.p.c. art. 510

Kodeks postępowania cywilnego

Przewiduje możliwość uczestniczenia w postępowaniu nieprocesowym wszystkich osób zainteresowanych jego wynikiem, co stanowi ogólną zasadę wobec szczególnego uregulowania w art. 6262 § 5 k.p.c.

k.p.c. art. 3983

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa skargi kasacyjnej.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna identyfikacja wnioskodawcy przez sądy niższych instancji, co skutkuje brakiem legitymacji procesowej do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej.

Godne uwagi sformułowania

podstawową zasadą postępowania wieczystoksięgowego jest działanie na wniosek ustawodawca przewiduje także, w interesie wiarygodności (wiary publicznej) księgi wieczystej, dokonywanie z urzędu określonych wpisów Regulacja ta określa w sposób wyczerpujący krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o dokonanie (wykreślenie) wpisu w księdze wieczystej Takie unormowanie jest podyktowane usprawnieniem postępowania wieczystoksięgowego.

Skład orzekający

Antoni Górski

przewodniczący

Wojciech Katner

członek

Marian Kocon

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretację art. 6262 § 5 k.p.c. w kontekście legitymacji procesowej w postępowaniu wieczystoksięgowym oraz znaczenie prawidłowej identyfikacji stron."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji błędnej identyfikacji podmiotu składającego wniosek.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania wieczystoksięgowego – legitymacji procesowej, co jest istotne dla praktyków prawa nieruchomości. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jej rozstrzygnięcie ma praktyczne znaczenie.

Kto może złożyć wniosek o wpis do księgi wieczystej? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 384/11 POSTANOWIENIE Dnia 5 kwietnia 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Antoni Górski (przewodniczący) SSN Wojciech Katner SSN Marian Kocon (sprawozdawca) w sprawie z wniosku "P. Z." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z. przy uczestnictwie "D. – B." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. o wpis w księdze wieczystej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 5 kwietnia 2012 r., skargi kasacyjnej uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 14 stycznia 2011 r., uchyla zaskarżone postanowienie i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania oraz orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. Uzasadnienie 2 Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 20 września 2010 r. utrzymał w mocy wpis w księdze wieczystej wielkości udziału w nieruchomości wspólnej dokonany przez referendarza w dniu 11 maja 2010 r., a Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 14 stycznia 2011 r. oddalił apelację uczestnika postępowania od tego postanowienia. U podłoża tego orzeczenia legło stanowisko, że wniosek o dokonanie tego wpisu został złożony przez uprawniony do tego podmiot. Skarga kasacyjna uczestnika postępowania od postanowienia Sądu Okręgowego – oparta na podstawie drugiej z art. 3983 k.p.c. - zawiera zarzut naruszenia art. 6262 k.p.c., i zmierza do uchylenia tego postanowienia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: W prawie polskim podstawową zasadą postępowania wieczystoksięgowego jest działanie na wniosek – dotyczy to także wpisów (art. 6268 § 1 k.p.c.), jednakże, wypada zauważyć, że ustawodawca przewiduje także, w interesie wiarygodności (wiary publicznej) księgi wieczystej, dokonywanie z urzędu określonych wpisów. Dla rozstrzyganej sprawy szczególnie istotne znaczenie ma art. 6262 § 5 k.p.c. Przepis ten określa krąg legitymowanych osób do złożenia wniosku o dokonanie (wykreślenie) wpisu w księdze wieczystej. Zgodnie z jego treścią taki wniosek może złożyć właściciel nieruchomości, użytkownik wieczysty, osoba, na rzecz której wpis ma nastąpić, albo wierzyciel, jeżeli przysługuje mu prawo, które może być wpisane w księdze wieczystej, a w sprawach dotyczących obciążeń powstałych z mocy prawa - także uprawniony organ. Regulacja ta określa w sposób wyczerpujący krąg podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku o dokonanie (wykreślenie) wpisu w księdze wieczystej i stanowi rozwiązanie o charakterze szczególnym wobec treści art. 510 k.p.c., który to przepis przewiduje jako zasadę możliwość uczestniczenia w postępowaniu nieprocesowym wszystkich osób zainteresowanych jego wynikiem. Brzmienie art. 6262 § 5 k.p.c. nakazuje przyjąć, że inne osoby niż wymienione w tym przepisie nie są legitymowane do wystąpienia z wnioskiem o wpis prawa w księdze wieczystej. Takie unormowanie jest podyktowane usprawnieniem postępowania wieczystoksięgowego. 3 Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do twierdzenia, że Sądy niższej instancji z naruszeniem art. 6262 § 5 k.p.c. przyznały legitymację do złożenia wniosku o wpis w księdze wieczystej „P. Z.” spółki z o.o. z siedzibą w Z., gdyż dokonały błędnej identyfikacji tej spółki. Utożsamiły ją z wierzycielem hipotecznym – P. spółką z o.o. z siedzibą w W. Skarżący przywołał orzeczenia Sądu Okręgowego wydane w innych sprawach, ale o tożsamym problemie faktycznym i prawnym, w których powyższa okoliczność została wykazana. Zgodzić zatem należało się ze skarżącym jedynie co do tego, że nasunęły się wątpliwości odnośnie do legitymacji „P. Z.” spółki z o.o. z siedzibą w Z. do wystąpienia z wnioskiem o żądany wpis prawa w księdze wieczystej. Tych wątpliwości nie usuwa uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, stąd orzeczenie to nie mogło się ostać. Z tych przyczyn orzeczono, jak w postanowieniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI