II CSK 377/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie wykazała ona istnienia istotnych zagadnień prawnych.
Strona pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego, który oddalił jej apelację od wyroku Sądu Okręgowego zasądzającego odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości w związku z utworzeniem obszaru ograniczonego użytkowania (OOU). Pozwany podniósł dwa zagadnienia prawne dotyczące uwzględniania immisji sprzed utworzenia OOU przy ustalaniu odszkodowania oraz dopuszczalności dowodu z opinii biegłego nieposiadającego specjalistycznej wiedzy z zakresu akustyki. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi, stwierdzając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnych zagadnień prawnych, a drugie z pytań dotyczyło oceny dowodu, co jest niedopuszczalne w skardze kasacyjnej.
Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną wniesioną przez pozwanego Port Lotniczy P. Sp. z o.o. od wyroku Sądu Apelacyjnego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego zasądzający od pozwanego na rzecz powodów odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania (OOU) wokół lotniska. Sąd Apelacyjny uznał, że szkodą podlegającą naprawieniu jest nie tylko obniżenie wartości nieruchomości wynikające z ograniczeń zabudowy, ale także obniżenie wartości spowodowane koniecznością znoszenia dopuszczalnych immisji (hałasu), co wynika z ograniczenia prawa własności. Pozwany w skardze kasacyjnej wskazał dwa zagadnienia prawne jako podstawę do przyjęcia skargi do rozpoznania. Pierwsze dotyczyło tego, czy immisje przekraczające standardy sprzed utworzenia OOU, które zostały uregulowane po jego wprowadzeniu, powinny być brane pod uwagę przy ustalaniu odszkodowania. Drugie pytanie odnosiło się do dopuszczalności dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, który nie posiadał specjalistycznej wiedzy z zakresu akustyki. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania, stwierdzając, że skarżący nie wykazał istnienia istotnych zagadnień prawnych w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. Odnosząc się do pierwszego zagadnienia, Sąd Najwyższy powołał się na swoje wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym utworzenie OOU samo w sobie stanowi czynnik obniżający wartość nieruchomości. Drugie zagadnienie zostało uznane za niedopuszczalne w skardze kasacyjnej, ponieważ zmierzało do kwestionowania kwalifikacji biegłego i jego opinii. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi i zasądził od pozwanego na rzecz powodów zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, ograniczenie prawa własności będące konsekwencją uchwalenia OOU stanowi czynnik składający się na szkodę, ale szkody tej nie wyczerpuje. Samo utworzenie OOU, otwierające potencjalnie drogę do zwiększenia operacji lotniczych, wpływa na zmniejszenie wartości nieruchomości w świadomości uczestników rynku.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na swoje utrwalone stanowisko, że utworzenie OOU samo w sobie, jako akt prawa miejscowego, wpływa negatywnie na wartość nieruchomości w świadomości potencjalnych nabywców, nawet jeśli immisje były już wcześniej uciążliwe. Ograniczenie prawa własności jest istotnym czynnikiem szkody.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Powodowie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. J. | osoba_fizyczna | powód |
| A. W. J. | osoba_fizyczna | powód |
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| T. K. | osoba_fizyczna | powód |
| S. K. | osoba_fizyczna | powód |
| K. K. | osoba_fizyczna | powód |
| R. K. | osoba_fizyczna | powód |
| B. D. | osoba_fizyczna | powód |
| E. D. | osoba_fizyczna | powód |
| G. D. | osoba_fizyczna | powód |
| Port Lotniczy P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
u.p.o.ś. art. 129 § ust. 2
Ustawa Prawo ochrony środowiska
Właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę (w tym zmniejszenie wartości nieruchomości) w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości, którym jest także ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania (OOU). Szkoda ta obejmuje nie tylko ograniczenia zabudowy, ale także konieczność znoszenia dopuszczalnych immisji.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa przesłankę przedsądu dla przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, wymagającą istnienia istotnego zagadnienia prawnego.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stanowi podstawę do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Reguluje prawo własności.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Reguluje immisje.
k.p.c. art. 398^3 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłącza możliwość kwestionowania faktów i dowodów w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez skarżącego istnienia istotnych zagadnień prawnych w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. Drugie z postawionych pytań nie jest zagadnieniem prawnym, lecz zmierza do niedopuszczalnego kwestionowania kwalifikacji biegłego i wydanej przez niego opinii.
Odrzucone argumenty
Istnienie istotnych zagadnień prawnych związanych z ustalaniem odszkodowania za obniżenie wartości nieruchomości w związku z OOU. Dopuszczalność dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy majątkowego, który nie posiadał specjalistycznej wiedzy z zakresu akustyki.
Godne uwagi sformułowania
skarżący (...) powinien w pogłębionym wywodzie prawnym wykazać, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. nie przedstawił pogłębionego wywodu prawnego wykazującego istnienie poważnych kontrowersji na tle przedstawionych zagadnień, jak również nie wykazał ich poważnego, istotnego i uniwersalnego charakteru oraz konieczności zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy. ograniczenie prawa własności, będące konsekwencją uchwalenia OOU, stanowi wprawdzie czynnik składający się na szkodę poniesioną przez powodów, ale szkody tej nie wyczerpuje. drugie pytanie nie jest zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c., lecz zmierza do niedopuszczalnego w skardze kasacyjnej (...) kwestionowania kwalifikacji biegłego i wydanej przez niego opinii
Skład orzekający
Irena Gromska-Szuster
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga wykazania istnienia istotnych zagadnień prawnych, a nie jedynie kwestionowania oceny dowodów czy kwalifikacji biegłego. Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej SN dotyczącej wpływu OOU na wartość nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z OOU i skargą kasacyjną. Nie stanowi przełomu w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia odszkodowania za ograniczenie prawa własności związane z OOU, co jest istotne dla właścicieli nieruchomości w pobliżu lotnisk. Jednakże, rozstrzygnięcie skupia się na formalnych przesłankach przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie na meritum.
“Czy hałas z lotniska zawsze obniża wartość Twojej nieruchomości? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 3600 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 3600 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 3600 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CSK 377/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa J. J., A. W. J., A. K., T. K., S. K., K. K. , R. K. , B. D. , E. D. i G. D. przeciwko Portowi Lotniczemu P. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 grudnia 2016 r., na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 16 grudnia 2015 r., sygn. akt I ACa (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza od strony pozwanej na rzecz powodów: J. J. i A. W. J. kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych), S. K. i K. K. oraz R. K. kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) i na rzecz B. D., E. D. oraz G. D. także kwotę 3600 zł (trzy tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2015 r. Sąd Apelacyjny w (…) oddalił apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia 31 marca 2015 r. zasądzającego od pozwanego Portu Lotniczego w P. na rzecz powodów J. J. i A. W. J. kwotę 57220,04 zł, na rzecz powodów A. K. i T. K. kwotę 40803,55 zł, na rzecz powodów S. K. i K. K. kwotę 50047,24 zł i na rzecz powoda R. K. kwotę 50047,24 zł., na rzecz powodów B. D. i E. D. kwotę 72629,89 zł i na rzecz powódki G.D. kwotę 72629,89 zł, wszystkie kwoty z ustawowymi odsetkami od dnia 18 czerwca 2014 r. do dnia zapłaty i oddalającego powództwo w pozostałej części. Sąd Apelacyjny wskazał, że zgodnie art. 129 ust. 2 u.p.o.ś. właściciel może żądać odszkodowania za poniesioną szkodę (w tym zmniejszenie wartości nieruchomości) „w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości”, przy czym ograniczeniem tym jest także ustanowienie obszaru ograniczonego użytkowania (OOU). Stwierdził, że w związku z ustanowieniem obszaru ograniczonego użytkowania pozostaje nie tylko obniżenie wartości nieruchomości, będące następstwem ograniczeń przewidzianych bezpośrednio w treści rozporządzenia o utworzeniu obszaru (zwłaszcza dotyczących ograniczeń zabudowy), lecz także obniżenie wartości nieruchomości wynikające z tego, że wskutek wejścia w życie rozporządzenia dochodzi do zawężenia granic własności (art. 140 k.c. w zw. z art. 144 k.c.) i tym samym ścieśnienia wyłącznego władztwa właściciela względem nieruchomości położonej na obszarze ograniczonego użytkowania. O ile bowiem właściciel przed wejściem w życie rozporządzenia mógł żądać zaniechania immisji (hałasu) przekraczającej standard ochrony środowiska, o tyle w wyniku ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania możliwości takiej został pozbawiony. Inaczej mówiąc, szkodą podlegającą naprawieniu na podstawie art. 129 ust. 2 u.p.o.ś., jest także obniżenie wartości nieruchomości wynikające z faktu, że właściciel nieruchomości będzie musiał znosić dopuszczalne na tym obszarze immisje. W skardze kasacyjnej pozwany jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. Stwierdził, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne sprowadzające się do pytań: „1. czy w sytuacji, gdy generowane przed wprowadzeniem obszaru ograniczonego użytkowania immisje (hałas) przekraczały dopuszczalne standardy, a które wskutek wprowadzenia OOU zostały ograniczone i uregulowane, to czy immisje te winny być brane pod uwagę jako przyczyna ewentualnego spadku wartości nieruchomości przy ustalaniu wysokości odszkodowania na podstawie art. 129 ust. 2 POŚ?; 2. czy w sytuacji gdy opinię w przedmiocie zakresu nakładów akustycznych sporządził biegły rzeczoznawca majątkowy, nieposiadający wykształcenia, ani wiadomości specjalnych z dziedziny akustyki, to czy taki dowód może stanowić podstawę do rozstrzygnięcia sprawy w zakresie odszkodowania związanego z koniecznością rewitalizacji akustycznej nieruchomości?” Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z jednolitym i utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, skarżący, który jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c., powinien w pogłębionym wywodzie prawnym wykazać, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Wymaga to przedstawienia tego zagadnienia przez odpowiednie sformułowanie, wskazania kontrowersji i rozbieżnych ocen prawnych, jakie wywołuje oraz wykazania, że mają one tak poważny i uniwersalny charakter, iż konieczne jest zajęcie stanowiska przez Sąd Najwyższy, niezbędnego nie tylko do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, lecz istotnego także dla rozwoju judykatury i rozstrzygania innych podobnych spraw (porównaj między innymi postanowienia z dnia 10 maja 2001 r. II CZ 35/01, OSNC 5 2002/1/11, z dnia 7 czerwca 2005 r. V CSK 3/05 i z dnia 13 lipca 2007 r. III CSK 180/07, niepubl.). Chodzi zatem o wykazanie, że w sprawie występuje tak poważne i istotne oraz nowe zagadnienie prawne, że nie wystarczy jego rozstrzygnięcie przez sądy powszechne, które w swojej działalności orzeczniczej powołane są do rozwiązywania problemów prawnych, występujących niemal w każdej sprawie, lecz konieczne jest zajęcie stanowiska przez najwyższy organ sądowy. Skarżący nie wykazał, że w sprawie występują tak rozumiane zagadnienia prawne. W szczególności nie przedstawił pogłębionego wywodu prawnego wykazującego istnienie poważnych kontrowersji na tle przedstawionych zagadnień, jak również nie wykazał ich poważnego, istotnego i uniwersalnego charakteru oraz konieczności zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy. Na pierwsze z postawionych pytań Sąd Najwyższy udzielił już odpowiedzi w wyrokach z dnia 24 listopada 2016 r., II CSK 113/16 i II CSK 100/16 stwierdzając, że ograniczenie prawa własności, będące konsekwencją uchwalenia OOU, stanowi wprawdzie czynnik składający się na szkodę poniesioną przez powodów, ale szkody tej nie wyczerpuje. Jeszcze bardziej istotnym czynnikiem jest tu bowiem samo utworzenie OOU. W odbiorze potencjalnych nabywców, akt prawa miejscowego o utworzeniu OOU, otwierający, przynajmniej potencjalnie, legalną drogę do zwiększenia operacji lotniczych, wpływa na zmniejszenie wartości nieruchomości. W doktrynie uznano, że w świadomości uczestników lokalnego rynku nieruchomości pojawia się wtedy przeświadczenie o „skażeniu” objętego tym aktem obszaru czynnikiem negatywnym (w tym wypadku hałasem), powodujące obniżenie wartości położonych na tym terenie nieruchomości. Bezpodstawne jest kwestionowanie negatywnego wpływu samego utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania na wartość nieruchomości. Natomiast drugie pytanie nie jest zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c., lecz zmierza do niedopuszczalnego w skardze kasacyjnej (art. 398 3 § 3 k.p.c.) kwestionowania kwalifikacji biegłego i wydanej przez niego opinii, co nie może być skuteczne jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Biorąc wszystko to pod uwagę Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 9 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując też okoliczności, które w ramach przedsądu obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 398 21 k.p.c. jw
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI