II CSK 37/11

Sąd Najwyższy2011-07-07
SNCywilnezobowiązaniaWysokanajwyższy
skarga kasacyjnauzupełnienie wyrokubrak substratu zaskarżeniakoszty postępowaniaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odrzucił skargę kasacyjną powodów z powodu braku substratu zaskarżenia, gdyż dotyczyła ona orzeczenia nieistniejącego.

Powodowie złożyli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego, który obniżył zasądzoną przez Sąd Rejonowy kwotę. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy nie rozstrzygnął całości powództwa, a brak wniosku o uzupełnienie wyroku spowodował, że część orzeczenia była nieistniejąca. W konsekwencji, skarga kasacyjna dotycząca tej części została odrzucona.

Skarga kasacyjna powodów A. B. i J. B. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 15 grudnia 2009 r. została odrzucona. Sąd Najwyższy wskazał, że w sytuacji, gdy sąd drugiej instancji zmienia wyrok sądu pierwszej instancji przez obniżenie zasądzonej kwoty, powinien zamieścić w sentencji rozstrzygnięcie o oddaleniu powództwa w części dotyczącej różnicy. Brak takiego rozstrzygnięcia, bez wniosku o uzupełnienie wyroku, skutkuje uznaniem tej części orzeczenia za nieistniejącą. Ponieważ Sąd Okręgowy obniżył zasądzoną kwotę, ale nie oddalił powództwa w pozostałej części, a strony nie złożyły wniosku o uzupełnienie wyroku, skarga kasacyjna powodów dotycząca tej różnicy została wniesiona od nieistniejącego orzeczenia i podlegała odrzuceniu na podstawie art. 398^6 § 3 k.p.c. z powodu braku substratu zaskarżenia. Wniosek Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego został oddalony, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, które nie przyznaje kosztów stronie, która nie podniosła zarzutu odrzucenia skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarga kasacyjna wniesiona od orzeczenia nieistniejącego z powodu braku substratu zaskarżenia podlega odrzuceniu.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że brak rozstrzygnięcia w sentencji sądu drugiej instancji o oddaleniu powództwa w części, w której obniżono zasądzoną kwotę, a strony nie złożyły wniosku o uzupełnienie wyroku, skutkuje uznaniem tej części orzeczenia za nieistniejącą. Skarga kasacyjna dotycząca tej nieistniejącej części jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucenie skargi kasacyjnej

Strony

NazwaTypRola
A. B.osoba_fizycznapowód
J. B.osoba_fizycznapowód
Skarb Państwa – Szef Wojskowego Zarządu Infrastruktury w P.organ_państwowypozwany

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 398^6 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu w przypadkach wskazanych w ustawie, w tym z powodu braku substratu zaskarżenia.

Pomocnicze

k.p.c. art. 325

Kodeks postępowania cywilnego

W zw. z art. 391 § 1 k.p.c. - sąd drugiej instancji zmieniając wyrok przez obniżenie zasądzonej kwoty, powinien zamieścić w sentencji rozstrzygnięcie o oddaleniu powództwa w części dotyczącej różnicy.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy stosowania przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji w postępowaniu apelacyjnym.

k.p.c. art. 351 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Uprawnia strony do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga kasacyjna dotyczy części orzeczenia, która jest nieistniejąca z powodu braku wniosku o uzupełnienie wyroku. Brak rozstrzygnięcia o całości powództwa przez sąd drugiej instancji.

Godne uwagi sformułowania

brak substratu zaskarżenia orzeczenie nieistniejące nie należy przyznawać kosztów postępowania kasacyjnego stronie, która w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie podniosła zarzutu, że skarga ta powinna być odrzucona

Skład orzekający

Henryk Pietrzkowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących skutków braku uzupełnienia wyroku przez sąd drugiej instancji oraz zasad przyznawania kosztów postępowania kasacyjnego w przypadku odrzucenia skargi."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji procesowej, gdzie sąd drugiej instancji nie rozstrzygnął całości sporu, a strony nie wniosły o uzupełnienie wyroku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje ważny, choć techniczny, aspekt procedury cywilnej dotyczący kompletności orzeczeń sądowych i konsekwencji braku ich uzupełnienia, co ma praktyczne znaczenie dla prawników.

Czy skarga kasacyjna może dotyczyć 'nieistniejącego' orzeczenia? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 148 958 PLN

kwota zasądzona: 24 095 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 37/11 
 
 
 
 
 
 
POSTANOWIENIE 
 
 
 
Dnia 7 lipca 2011 r. 
Sąd Najwyższy w składzie : 
 
 
 
SSN Henryk Pietrzkowski 
 
 
 
w sprawie z powództwa A. B. i J. B. 
przeciwko Skarbowi Państwa – Szefowi Wojskowego Zarządu Infrastruktury 
w P. 
o zapłatę, 
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej  
w dniu 7 lipca 2011 r., 
na skutek skargi kasacyjnej powodów  
od wyroku Sądu Okręgowego  
z dnia 15 grudnia 2009 r.,  
 
 
 
1. odrzuca skargę, 
2. oddala wniosek Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa 
o  zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. 
 
 
 

 
2 
Uzasadnienie 
 
 
Skarga kasacyjna powodów A. B. i J. B. od wyroku Sądu Okręgowego z dnia 
15 grudnia 2009 r. podlegała odrzuceniu z  następujących powodów. 
W razie częściowego uwzględnienia apelacji strony pozwanej zaskarżającej 
wyrok zasądzający powództwo w całości, sąd drugiej instancji zmieniając wyrok 
sądu pierwszej instancji przez obniżenie zasądzonej kwoty, powinien zamieścić 
w  sentencji orzeczenia rozstrzygnięcie o oddaleniu powództwa w części dotyczącej 
różnicy pomiędzy kwotą zasądzoną przez sąd pierwszej instancji i kwotą uznaną za 
zasadną przez sąd drugiej instancji (art. 325 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.). Brak 
takiego rozstrzygnięcia uprawnia strony do złożenia wniosku o uzupełnienie wyroku 
(art. 351 § 1 k.p.c.). Brak uzupełnienia wyroku skutkuje uznaniem, że w tej części 
wyrok sądu odwoławczego jest nieistniejący (wyrok SN z dnia 28 listopada 2006 r., 
IV CSK 119/06, nie publ.). 
Po rozpoznaniu apelacji pozwanego, którą zaskarżono wyrok Sądu 
Rejonowego z dnia 25 sierpnia 2009 r. W  całości Sąd Okręgowy zmienił 
zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył zasądzoną w punkcie pierwszym od 
pozwanego solidarnie na rzecz powodów kwotę 148 958 zł z odsetkami 
ustawowymi od dnia 25 sierpnia 2009 r. do dnia zapłaty do kwoty 24 095 zł, nie 
obciążył powodów obowiązkiem zwrotu na rzecz pozwanego kosztów procesu oraz 
nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego 
kwotę 352,69 zł tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych, a powodów nie 
obciążył obowiązkiem zwrotu na rzecz Skarbu Państwa nieuiszczonych kosztów 
sądowych w pozostałym zakresie; w pozostałej części apelację oddalił i orzekł o 
kosztach postępowania odwoławczego. Sąd drugiej instancji, zmieniając wyrok 
Sądu pierwszej instancji przez tylko obniżenie kwoty zasądzonej przez ten Sąd i nie 
oddalenie powództwa w pozostałej części, nie orzekł o całości powództwa. Żadna 
ze stron nie złożyła w przewidzianym prawem terminie wniosku o uzupełnienie 
wyroku (art. 351 § 1 k.p.c.). 

 
3 
Oznacza to, że skarga kasacyjna powodów dotycząca różnicy pomiędzy 
kwotą zasądzoną przez Sąd pierwszej instancji a kwotą uznaną za zasadną przez 
Sąd Okręgowy, wniesiona została od orzeczenia nieistniejącego i podlegała 
odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. z uwagi na brak substratu zaskarżenia 
(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 lutego 1997 r. II CKN 15/97, 
OSNC 1997 nr 6-7, poz. 89, z dnia 7 października 1998 r. II UKN 247/98, OSNP 
1999, nr 20, poz. 665, z dnia 28 maja 1998 r. III CKN 409/98, nie publ., z dnia 
25  stycznia 2001 r. III CKN 1382/00, OSNC 2001, nr 9, poz. 132, z dnia 
11  września 2002 r. V CKN 1165/00, nie publ.). 
Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego zawarty 
w  odpowiedzi na skargę kasacyjną należało oddalić. Zgodnie z utrwalonym 
w  orzecznictwie stanowiskiem, w razie odrzucenia skargi kasacyjnej nie należy 
przyznawać kosztów postępowania kasacyjnego stronie, która w odpowiedzi na 
skargę kasacyjną nie podniosła zarzutu, że skarga ta powinna być odrzucona (por. 
postanowienie SN z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01, niepubl.; orzeczenie 
SN z dnia 15 listopada 1934 r., C. II 1677/34, Zb. Urz. 1935, poz. 204).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI