II CSK 362/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie występują w sprawie istotne zagadnienia prawne ani oczywista zasadność skargi.
Pozwani wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, zarzucając naruszenie przepisów prawa cywilnego i procesowego. Jako podstawę do przyjęcia skargi do rozpoznania wskazali występowanie istotnych zagadnień prawnych dotyczących przesłanek skargi pauliańskiej (art. 527 k.c.) oraz oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy uznał, że wskazane kwestie nie stanowią istotnych zagadnień prawnych w rozumieniu art. 398^9 § 1 k.p.c., a orzecznictwo w tym zakresie jest ugruntowane. Odmówiono również przyjęcia skargi z uwagi na oczywistą zasadność, stwierdzając brak podstaw do uznania wadliwości zaskarżonego orzeczenia.
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa 497/14, w sprawie z powództwa Fundacji C. przeciwko W. G. i J. G. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Pozwani zarzucili naruszenie przepisów art. 6, 392 i 527 § 1 i 2 k.c. oraz art. 217 § 3, art. 227, 378 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania uzasadnili występowaniem istotnych zagadnień prawnych, w tym dotyczących przesłanki pokrzywdzenia wierzycieli w kontekście niewypłacalności dłużnika, związku przyczynowego między czynnością a pokrzywdzeniem oraz charakteru umowy przejęcia długu jako świadczenia ekwiwalentnego. Sąd Najwyższy, powołując się na art. 398^9 § 1 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Stwierdzono, że wskazane kwestie nie są istotnymi zagadnieniami prawnymi, a stanowisko Sądu Najwyższego w zakresie niewypłacalności dłużnika i pokrzywdzenia wierzyciela jest ugruntowane. Podkreślono, że kwestia pokrzywdzenia jest oceniana na podstawie faktów konkretnej sprawy. Odniesiono się również do zarzutu oczywistej zasadności skargi, wskazując, że dotyczy ona sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia jest łatwo dostrzegalna bez głębszej analizy, czego w tej sprawie nie stwierdzono. Wobec powyższego, skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Nie, według ugruntowanego orzecznictwa, dłużnik jest niewypłacalny, gdy stan jego majątku uniemożliwia wierzycielowi całkowicie lub częściowo zaspokojenie w drodze egzekucji. Czynność prawna może być uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem, jeśli stanowi conditio sine qua non takiej niewypłacalności.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na ugruntowane stanowisko orzecznicze, zgodnie z którym niewypłacalność dłużnika jest kluczową przesłanką do stwierdzenia pokrzywdzenia wierzyciela w rozumieniu art. 527 § 2 k.c. Podkreślono, że ocena ta zależy od stanu majątku dłużnika w chwili wyrokowania i możliwości zaspokojenia wierzyciela w drodze egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Fundacja C. | instytucja | powódka |
| W. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
k.c. art. 527 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Przepisy dotyczące skargi pauliańskiej, w tym przesłanki pokrzywdzenia wierzyciela i niewypłacalności dłużnika.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przyjęcia skargi kasacyjnej z uwagi na istotne zagadnienie prawne.
k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przyjęcia skargi kasacyjnej z uwagi na oczywistą jej zasadność.
Pomocnicze
k.c. art. 392
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący umowy przejęcia długu.
k.p.c. art. 316
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący stanu majątku dłużnika w chwili wyrokowania.
k.p.c. art. 217 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 378 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów art. 6, 392 i 527 § 1 i 2 k.c. oraz art. 217 § 3, art. 227, 378 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c. Występowanie istotnych zagadnień prawnych dotyczących skargi pauliańskiej. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej.
Godne uwagi sformułowania
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Według ugruntowanego w orzecznictwie stanowiska, dłużnik jest niewypłacalny lub niewypłacalny w wyższym stopniu w rozumieniu art. 527 § 2 k.c. wtedy, gdy stan jego majątku - w chwili wyrokowania (art. 316 k.p.c.) - jest taki, że uniemożliwia wierzycielowi całkowicie lub częściowo zaspokojenie w drodze egzekucji przysługującej mu względem dłużnika wierzytelności. Według utrwalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy wskazana w niej wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest dostrzegalna bez potrzeby dokonywania głębszej analizy.
Skład orzekający
Kazimierz Zawada
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności definicji istotnego zagadnienia prawnego oraz oczywistej zasadności skargi. Potwierdzenie ugruntowanego stanowiska w zakresie skargi pauliańskiej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych zagadnień proceduralnych związanych z kognicją Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym. Nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie dotyczy kluczowych przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej, co jest istotne dla praktyków prawa procesowego cywilnego. Wyjaśnia, kiedy Sąd Najwyższy może przyjąć sprawę do rozpoznania.
“Kiedy Sąd Najwyższy przyjmie Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe kryteria i pułapki.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionySygn. akt II CSK 362/15 POSTANOWIENIE Dnia 18 grudnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Zawada w sprawie z powództwa Fundacji C. w K. przeciwko W. G. i J. G. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 18 grudnia 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 10 grudnia 2014 r., sygn. akt I ACa 497/14, odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. UZASADNIENIE Według art. 398 9 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten pozostaje w zgodzie z zaleceniami Rady Europy zezwalającymi na wprowadzanie środków ograniczających dostęp do sądu najwyższego szczebla. Pozwani zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie przepisów art. 6, 392 i 527 § 1 i 2 k.c. oraz art. 217 § 3, art. 227, 378 § 1 i art. 328 § 2 k.p.c. - w różnych układach i powiązaniach. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania uzasadnili w pierwszej kolejności występowaniem w sprawie istotnych zagadnień prawnych: czy dla stwierdzenia przesłanki pokrzywdzenia wierzycieli, o której mowa w art. 527 § 1 i 2 k.c., wystarcza ustalenie, że dłużnik nie posiada majątku na zaspokojenie wierzytelności bez wykazania niewypłacalności lub pogłębienia niewypłacalności dłużnika, czy obciążenie nieruchomości hipotekami w wysokości znacznie przewyższającej wartość nieruchomości świadczy o niemożności zaspokojenia się wierzyciela z przedmiotu czynności prawnej dłużnika z osoba trzecią i tym samym o istnieniu związku przyczynowego między tą czynnością a pokrzywdzeniem wierzyciela, czy umowa przejęcia długu, o której mowa w art. 392 k.c., stanowi świadczenie ekwiwalentne, które wyklucza stwierdzenie pokrzywdzenia wierzycieli. Ponadto pozwani powołali się na oczywistą zasadność wniesionej skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić do rozwoju prawa. Wskazane przez pozwanych kwestie nie są zagadnieniami tego rodzaju. Co do dwóch pierwszych kwestii, należy wskazać, iż według ugruntowanego w orzecznictwie stanowiska, dłużnik jest niewypłacalny lub niewypłacalny w wyższym stopniu w rozumieniu art. 527 § 2 k.c. wtedy, gdy stan jego majątku - w chwili wyrokowania (art. 316 k.p.c.) - jest taki, że uniemożliwia wierzycielowi całkowicie lub częściowo zaspokojenie w drodze egzekucji przysługującej mu względem dłużnika wierzytelności. Czynność prawna dłużnika może być uznana za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzyciela, jeżeli stanowi - samodzielnie lub w powiązaniu z innymi zdarzeniami - conditio sine qua non tak rozumianej, jak wyżej wskazano, niewypłacalności lub zwiększenia niewypłacalności dłużnika. Jeżeliby niemożność pełnego przymusowego zaspokojenia wierzytelności powstała także bez dokonania przez dłużnika zaskarżonej czynności prawnej, powództwo o jej ubezskutecznienie powinno być oddalone. Czy tak rozumiane pokrzywdzenie występuje, jest kwestią faktu w okolicznościach konkretnej sprawy (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 maja 2012 r., II CSK 548/11 i cytowane w nim orzecznictwo). Sąd w zaskarżonym wyroku poczynił stosowne ustalenia w tym względzie, a skarga jest w istocie bezpodstawną polemika z tymi ustaleniami. Także trzecia kwestia jest w sprawie bezprzedmiotowa wobec ustalenia przez Sąd, że w okolicznościach sprawy dłużnicy nie uzyskali w wyniku zaskarżonej czynności i towarzyszącej jej umowie, przewidzianej w art. 392 k.c., ekwiwalentu, z którego powódka mogłaby zaspokoić swoja wierzytelność. Zaś w art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c., dotyczącym przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ze względu na oczywistą jej zasadność, chodzi o łatwo dostrzegalne, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchybienia przepisom prawa. Według utrwalonej linii orzecznictwa Sądu Najwyższego, skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona w rozumieniu art. 398 9 § 1 pkt 4 k.p.c. tylko wtedy, gdy wskazana w niej wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest dostrzegalna bez potrzeby dokonywania głębszej analizy (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2011 r., I PK 237/10, z dnia 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, z dnia 24 lutego 2012 r., V CSK 225/11, V CSK 225/11, z dnia 18 lipca 2013 r., III CSK 143/13, a także T. Ereciński, w: T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, t . 2 , Warszawa 2007, s. 242 i 243). W sprawie nie ma podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia żadnego z przytoczonych w skardze przepisów prawnych. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI