II CSK 347/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Budowy Elektrowni i Przemysłu „P.” S.A., dochodził zapłaty kwoty 1.373.421,84 zł wraz z odsetkami, wywodząc swoją legitymację z umowy przelewu wierzytelności. Sąd Okręgowy w Ł. utrzymał w mocy nakaz zapłaty, uznając, że pozwana Śródmiejska Spółdzielnia Mieszkaniowa w W. uznała dług, co warunkowało skuteczność cesji. Apelacje pozwanej oraz interwenienta ubocznego A. K. zostały oddalone przez Sąd Apelacyjny, który rozszerzył podstawy uznania długu. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej, uchylił zaskarżony wyrok. Głównym zarzutem, który Sąd Najwyższy uznał za zasadny, było naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. przez nieuwzględnienie przez Sąd Apelacyjny prawomocnych orzeczeń zapadłych w innych sprawach, które dotyczyły części wierzytelności objętych sporem. Sąd Najwyższy podkreślił, że sąd drugiej instancji nie odniósł się do tych orzeczeń, mimo że zostały złożone do akt sprawy, co stanowiło naruszenie obowiązku uwzględnienia stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy. Sąd Najwyższy rozważył również kwestię mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń, wskazując, że wiąże sentencja, a nie motywy, ale nie wyklucza to sięgania do uzasadnienia dla określenia granic prawomocności. Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego co do charakteru prawnego uznania niewłaściwego jako oświadczenia wiedzy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja pojęcia uznania niewłaściwego jako oświadczenia wiedzy oraz zasady uwzględniania przez sądy prawomocnych orzeczeń zapadłych w innych sprawach.
Dotyczy specyficznej sytuacji umowy cesji z warunkiem rozwiązującym i konieczności uwzględnienia innych postępowań.
Zagadnienia prawne (3)
Czy uznanie niewłaściwe długu przez dłużnika, dokonane w formie pisma skierowanego do innych podmiotów (np. Urzędu Skarbowego) lub w ramach porozumienia z cedentem, jest skuteczne i warunkuje dalsze istnienie umowy cesji wierzytelności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, uznanie niewłaściwe, rozumiane jako oświadczenie wiedzy dłużnika o istnieniu długu, jest skuteczne, nawet jeśli nie jest skierowane bezpośrednio do wierzyciela, pod warunkiem, że dłużnik zamierzał, aby dotarło ono do wierzyciela. Spełnia to warunek rozwiązujący umowę cesji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podzielił stanowisko Sądu Apelacyjnego, że uznanie niewłaściwe jest oświadczeniem wiedzy, a nie woli, i nie wymaga takich samych rygorów jak oświadczenie woli. Kluczowe jest, aby dłużnik miał zamiar, aby informacja o długu dotarła do wierzyciela. W analizowanym przypadku pisma i porozumienia spełniały ten warunek.
Czy sąd drugiej instancji, rozpoznając sprawę, jest zobowiązany uwzględnić prawomocne orzeczenia zapadłe w innych postępowaniach, które dotyczą części wierzytelności objętych sporem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd drugiej instancji jest zobowiązany uwzględnić stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, w tym prawomocne orzeczenia złożone do akt sprawy, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 316 § 1 k.p.c., nie odnosząc się do złożonych do akt sprawy prawomocnych orzeczeń, które mogły wpływać na rozstrzygnięcie. Pominięcie tych dowodów pozbawiło Sąd Najwyższy możliwości oceny ich znaczenia.
Jaki jest zakres mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu w stosunku do innych postępowań?
Odpowiedź sądu
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia dotyczy przede wszystkim treści sentencji, a nie jego motywów czy ustaleń faktycznych poczynionych w innej sprawie. Jednakże, jeśli wcześniejszy wyrok rozstrzyga kwestię o znaczeniu prejudycjalnym, nie może być ona w ogóle badana.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że art. 365 § 1 k.p.c. ustanawia materialną prawomocność, która wiąże inne sądy co do treści sentencji. Nie oznacza to jednak bezwzględnego związania ustaleniami faktycznymi czy poglądami prawnymi wyrażonymi w uzasadnieniu. Wyjątkiem są kwestie prejudycjalne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Budowy Elektrowni i Przemysłu P. Spółki Akcyjnej w B. | spółka | powód |
| Śródmiejska Spółdzielnia Mieszkaniowa w W. | spółka | pozwany |
| A. K. prowadzący działalność pod nazwą "A.K. " w N. | inne | interwenient uboczny po stronie pozwanej |
Przepisy (12)
Główne
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przez nieuwzględnienie stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy, w tym prawomocnych orzeczeń.
k.p.c. art. 3983 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 39815 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 61 § 1
Kodeks cywilny
Sąd Najwyższy uznał, że art. 61 k.c. (oświadczenie woli) nie ma zastosowania do uznania niewłaściwego, które jest oświadczeniem wiedzy.
k.c. art. 509 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy przelewu wierzytelności. Sąd rozważał, czy umowa cesji była skuteczna po terminie.
k.c. art. 38
Kodeks cywilny
Naruszenie przez przyjęcie, że pozwana złożyła oświadczenie o uznaniu długu.
k.c. art. 510 § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy skutków umowy zobowiązującej do przeniesienia własności. Skarżąca zarzucała naruszenie przez przyjęcie skuteczności oświadczeń wobec innych podmiotów.
k.p.c. art. 233
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut dowolnego rozważenia materiału dowodowego, uznany za niedopuszczalny w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Naruszenie przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia.
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy mocy wiążącej prawomocnych orzeczeń. Sąd rozważał jego zastosowanie w kontekście orzeczeń zapadłych w innych sprawach.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powagi rzeczy osądzonej (res iudicata).
k.c. art. 123 § 1
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu terminu przedawnienia, wspomniane w kontekście uznania długu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. przez nieuwzględnienie prawomocnych orzeczeń zapadłych w innych sprawach. • Naruszenie art. 328 § 2 k.p.c. przez niewłaściwe uzasadnienie wyroku.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny dowodów (art. 233 k.p.c.) - niedopuszczalne w skardze kasacyjnej. • Naruszenie art. 365 § 1 k.p.c. przez nieuwzględnienie prawomocności orzeczeń (interpretacja SN).
Godne uwagi sformułowania
uznanie niewłaściwe jest oświadczeniem wiedzy • nie można zgodzić się ze sformułowaną w skardze kasacyjnej jednoznaczną tezą, co do bezwzględnego związania prawomocnymi wyrokami, jakie zapadły w innych sprawach, pomiędzy innymi podmiotami • moc wiążąca prawomocnego wyroku dotyczy związania treścią sentencji, a nie uzasadnienia • Sąd wyrokował niezgodnie z art. 316 § 1 k.p.c., gdyż nie wziął pod uwagę stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.
Skład orzekający
Gerard Bieniek
przewodniczący
Krzysztof Strzelczyk
sprawozdawca
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia uznania niewłaściwego jako oświadczenia wiedzy oraz zasady uwzględniania przez sądy prawomocnych orzeczeń zapadłych w innych sprawach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji umowy cesji z warunkiem rozwiązującym i konieczności uwzględnienia innych postępowań.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy złożonej kwestii przelewu wierzytelności i uznania długu, a także ważnej zasady procesowej dotyczącej uwzględniania przez sądy innych prawomocnych orzeczeń. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie cywilnym i procesowym.
“Czy pismo do urzędu skarbowego może być uznaniem długu? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady przelewu wierzytelności.”
Dane finansowe
WPS: 1 373 421,84 PLN
zapłata: 1 373 421,84 PLN
wierzytelność: 549 305,16 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.