II CSK 339/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zapłaty kwoty 459 427 zł z weksla in blanco, wystawionego przez H. Sp. z o.o. i poręczonego przez C. M. na zabezpieczenie umowy sprzedaży cementu. Sąd Okręgowy utrzymał w mocy nakaz zapłaty, a Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego C. M. Pozwany w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 379 pkt 5 k.p.c. w związku z art. 495 § 3 k.p.c., poprzez pozbawienie go możliwości obrony praw wskutek oddalenia wniosków dowodowych jako złożonych po terminie. Sąd Najwyższy, analizując zarzut nieważności postępowania, podkreślił, że pozbawienie możności obrony należy oceniać przez pryzmat konkretnych okoliczności sprawy. Wskazał, że pozwany nie podniósł zarzutu wadliwości oświadczenia woli (działanie pod wpływem groźby) w piśmie zawierającym zarzuty od nakazu zapłaty, a późniejsze powołanie się na tę okoliczność było spóźnione i nieprzekonujące. Sąd Najwyższy uznał, że sądy orzekające nie dopuściły się wadliwości procesowych, a strona sama naruszyła wymagania proceduralne, co skutkowało oddaleniem skargi kasacyjnej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących postępowania nakazowego, w szczególności prekluzji dowodowej (art. 493 i 495 k.p.c.) oraz pojęcia pozbawienia strony możności obrony jej praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.).
Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania nakazowego i zarzutów od nakazu zapłaty. Interpretacja pojęcia pozbawienia możności obrony jest ugruntowana w orzecznictwie, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy oddalenie wniosków dowodowych jako spóźnionych, zgłoszonych po terminie do wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty, stanowi pozbawienie strony możliwości obrony jej praw w rozumieniu art. 379 pkt 5 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, oddalenie spóźnionych wniosków dowodowych nie stanowi pozbawienia strony możliwości obrony jej praw, jeśli strona sama dopuściła się wadliwości procesowych przy formułowaniu zarzutów i nie wykazała spełnienia przesłanek do zastosowania art. 495 § 3 k.p.c.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pozwany nie wykazał, aby doszło do wadliwości procesowych sądu. Pozwany sam naruszył wymagania proceduralne, nie podnosząc zarzutu wadliwości oświadczenia woli w piśmie zawierającym zarzuty od nakazu zapłaty, a późniejsze powołanie się na tę okoliczność było spóźnione i nieprzekonujące. Brak było podstaw do zastosowania art. 495 § 3 k.p.c., a skutki wadliwości procesowych strony mogły być usunięte.
Czy zarzut wadliwości oświadczenia woli (działanie pod wpływem groźby) może być skutecznie podniesiony po terminie do wniesienia zarzutów od nakazu zapłaty, jeśli potrzeba jego powołania wynikła później?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli strona nie wykaże, że nie mogła z niego skorzystać wcześniej lub potrzeba jego powołania wynikła później, zgodnie z art. 495 § 3 k.p.c.
Uzasadnienie
Pozwany nie wykazał, że nie mógł wcześniej podnieść zarzutu działania pod wpływem groźby, a jego twierdzenia dotyczące stanu obawy były wewnętrznie sprzeczne i nieprzekonujące, co uniemożliwiło zastosowanie wyjątku z art. 495 § 3 k.p.c.
Jaka jest natura zobowiązania poręczyciela wekslowego i czy jest ono uzależnione od istnienia zobowiązania dłużnika głównego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Zobowiązanie poręczyciela wekslowego ma charakter abstrakcyjny i samodzielny, niezależny od stosunków kauzalnych pomiędzy stronami.
Uzasadnienie
Odpowiedzialność poręczyciela nie jest uzależniona od tego, czy z materialnego punktu widzenia istniało zobowiązanie wekslowe dłużnika głównego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| "J." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | powód |
| H. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. | spółka | pozwany |
| C. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. M. | osoba_fizyczna | interwenient uboczny po stronie pozwanej |
Przepisy (8)
Główne
k.p.c. art. 379 § pkt 5
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania zachodzi, jeżeli strona została pozbawiona możności obrony swych praw.
k.p.c. art. 493 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W piśmie zawierającym zarzuty od nakazu zapłaty pozwany powinien przedstawić zarzuty, które pod rygorem ich utraty należy zgłosić przed wdaniem się w spór, oraz postawić zarzuty przeciwko żądaniu pozwu, a także wszystkie okoliczności faktyczne i dowody na ich potwierdzenie.
k.p.c. art. 495 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Okoliczności faktyczne, zarzuty i wnioski dowodowe nie zgłoszone w pozwie albo na piśmie zawierającym zarzuty od nakazu zapłaty mogą być rozpoznane jedynie wtedy, gdy strona wykaże, że nie mogła z nich skorzystać wcześniej lub gdy potrzeba ich powołania wynikła później.
Pomocnicze
k.p.c. art. 386 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 299
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 217
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oddalenie wniosków dowodowych jako spóźnionych było prawidłowe, ponieważ pozwany nie wykazał przesłanek z art. 495 § 3 k.p.c. do ich uwzględnienia po terminie. • Pozwany sam dopuścił się wadliwości procesowych, nie podnosząc zarzutu wadliwości oświadczenia woli w piśmie zawierającym zarzuty od nakazu zapłaty. • Twierdzenia pozwanego dotyczące działania pod wpływem groźby były wewnętrznie sprzeczne i nieprzekonujące. • Zobowiązanie poręczyciela wekslowego ma charakter abstrakcyjny i nie jest uzależnione od istnienia zobowiązania dłużnika głównego.
Odrzucone argumenty
Oddalenie wniosków dowodowych pozwanego jako spóźnionych skutkowało pozbawieniem go możliwości obrony jego praw (naruszenie art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z art. 495 § 3 k.p.c.). • Sądy orzekające dokonały błędnych ustaleń faktycznych co do niemożności skorzystania przez stronę z zarzutu działania pod wpływem bezprawnej groźby.
Godne uwagi sformułowania
pozbawienie możności obrony ujmuje bardziej elastycznie, nie wiążąc go z sytuacją całkowitego wyłączenia możności obrony przez strony. • pozbawienie możności obrony swych praw przez stronę polega na tym, że strona na skutek wadliwości procesowych sądu lub strony przeciwnej nie mogła brać i nie brała udziału w postępowaniu lub jego istotnej części, jeżeli skutki tych wadliwości nie mogły być usunięte na następnych rozprawach przed wydaniem w danej instancji wyroku. • Zobowiązanie poręczyciela wekslowego ma charakter abstrakcyjny i samodzielny, a zatem niezależny od stosunków kauzalnych pomiędzy stronami. • istota prowadzonych w ostatnim czasie zmian w procedurze cywilnej polega nie na odejściu do dążenia wykrycia prawdy, a na przerzuceniu głównego ciężaru jej dociekania na strony.
Skład orzekający
Gerard Bieniek
przewodniczący-sprawozdawca
Krzysztof Strzelczyk
członek
Katarzyna Tyczka-Rote
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania nakazowego, w szczególności prekluzji dowodowej (art. 493 i 495 k.p.c.) oraz pojęcia pozbawienia strony możności obrony jej praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowania nakazowego i zarzutów od nakazu zapłaty. Interpretacja pojęcia pozbawienia możności obrony jest ugruntowana w orzecznictwie, ale wymaga analizy konkretnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie SN wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące postępowania nakazowego i zarzutów od nakazu zapłaty, w tym prekluzji dowodowej i pojęcia pozbawienia możności obrony. Jest to ważne dla praktyków prawa cywilnego.
“Kiedy spóźnione dowody mogą unieważnić całe postępowanie? Sąd Najwyższy wyjaśnia granice obrony w postępowaniu nakazowym.”
Dane finansowe
WPS: 459 427 PLN
zapłata: 459 427 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.