II CSK 334/13

Sąd Najwyższy2013-12-20
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyprzewłaszczenieruchomościzabezpieczenie kredytuwycenawartość rynkowainteres prawnyzagadnienie prawne

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że przedstawione zagadnienia prawne nie mają charakteru istotnego i generalnego.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną pozwanego banku od wyroku Sądu Apelacyjnego w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Bank domagał się przyjęcia skargi do rozpoznania, wskazując na dwa istotne zagadnienia prawne dotyczące wyceny ruchomości w umowach przewłaszczenia na zabezpieczenie. Sąd Najwyższy uznał jednak, że zagadnienia te są zbyt ściśle związane ze specyfiką konkretnej umowy i nie mają charakteru abstrakcyjnego, co uniemożliwia nadanie im znaczenia dla rozwoju nauki prawa i orzecznictwa.

Sąd Najwyższy w składzie sędziego Krzysztofa Strzelczyka rozpoznał skargę kasacyjną pozwanego Banku [...] S.A. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 3 grudnia 2013 r. w sprawie o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności. Skarżący bank wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania, wskazując na dwa istotne zagadnienia prawne dotyczące sposobu ustalania wartości ruchomości w umowach przewłaszczenia na zabezpieczenie kredytu. Pierwsze zagadnienie dotyczyło momentu ustalenia wartości przejmowanych ruchomości – czy następuje ono automatycznie z chwilą pierwszej wyceny zleconej przez bank, czy dopiero po akceptacji obu stron. Drugie zagadnienie odnosiło się do zasad wyceny, w szczególności czy powinna ona uwzględniać ceny rynkowe możliwe do osiągnięcia przez kredytobiorcę czy przez bank. Sąd Najwyższy, działając w ramach tzw. przedsądu, odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. Uzasadnił to tym, że wskazane przez skarżącą zagadnienia prawne są ściśle powiązane z treścią konkretnej umowy stron i nie mają charakteru abstrakcyjnego ani generalnego, co jest wymogiem dla uznania zagadnienia za istotne dla rozwoju nauki prawa i orzecznictwa. Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna ma służyć realizacji celów publicznoprawnych i rozstrzyganiu rzeczywiście występujących istotnych zagadnień prawnych, a nie tylko partykularnych interesów stron. Argumentacja skarżącej nie spełniła wymogów formalnych, nie wskazując wystarczająco jasno na normę prawną, na tle której powstałoby istotne zagadnienie. Sąd Najwyższy nie dostrzegł również z urzędu uchybień przemawiających za nieważnością postępowania. Ponadto, Sąd Najwyższy oddalił wniosek powodów o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, ponieważ odpowiedź na skargę została złożona po upływie ustawowego terminu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, zagadnienie to nie zostało rozstrzygnięte, ponieważ skarga kasacyjna nie została przyjęta do rozpoznania.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że wskazane zagadnienie prawne jest zbyt ściśle związane z konkretną umową stron i nie ma charakteru abstrakcyjnego, co uniemożliwia nadanie mu znaczenia dla rozwoju nauki prawa i orzecznictwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

Bank [...] Spółka Akcyjna w W.

Strony

NazwaTypRola
J. K. i X. K.osoba_fizycznapowodowie
Bank [...] Spółka Akcyjna w W.spółkapozwana

Przepisy (2)

Główne

k.p.c. art. 3989 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie nie stwierdzono wystąpienia tych przesłanek.

Pomocnicze

k.p.c. art. 3987 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku powodów o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania wywołanego skargą kasacyjną, ponieważ odpowiedź na skargę została złożona z uchybieniem ustawowo wskazanego dwutygodniowego terminu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zagadnienia prawne przedstawione przez skarżącą nie mają charakteru istotnego i generalnego, lecz są ściśle związane ze specyfiką konkretnej umowy. Skarga kasacyjna jako nadzwyczajny środek odwoławczy ma służyć rozstrzyganiu rzeczywiście występujących istotnych zagadnień prawnych, a nie tylko partykularnych interesów stron. Odpowiedź na skargę kasacyjną została złożona po upływie ustawowego terminu.

Godne uwagi sformułowania

istotne zagadnienie prawne powinno mieć charakter abstrakcyjny i generalny, nie może odnosić się jedynie do bardzo specyficznych okoliczności faktycznych konkretnej indywidualnej sprawy jedynym celem skargi kasacyjnej nie może być tylko partykularny interes skarżącej niezadowolonej z treści zapadłych orzeczeń nie stanowi odpowiedzi na kasację tak nazwane pismo procesowe, wniesione po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności.

Skład orzekający

Krzysztof Strzelczyk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej z powodu braku istotnego zagadnienia prawnego, a także kwestie związane z terminowością składania pism procesowych w postępowaniu kasacyjnym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych wymogów formalnych skargi kasacyjnej i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii wyceny ruchomości w umowach przewłaszczenia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii związanych z umowami przewłaszczenia na zabezpieczenie, które są powszechne w obrocie bankowym. Choć Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął meritum, uzasadnienie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej zawiera cenne wskazówki dotyczące wymogów formalnych i charakteru istotnych zagadnień prawnych.

Kiedy wycena banku nie wystarczy? Sąd Najwyższy odmawia rozpoznania skargi kasacyjnej w sprawie przewłaszczenia ruchomości.

Sektor

bankowość

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 334/13
POSTANOWIENIE
Dnia 20 grudnia 2013 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Strzelczyk
w sprawie z powództwa J. K. i X. K. - prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą
[…]
K.
[…]
w Ł.
‎
przeciwko Bankowi
[…]
Spółce Akcyjnej w W.
[…]
Oddział w Ł.
‎
o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 20 grudnia 2013 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
‎
z dnia 3 stycznia 2013 r., sygn. akt I ACa
[…]
,
1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,
2) oddala wniosek powodów o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Do Sądu Najwyższego wpłynęła skarga kasacyjna pozwanej - Banku
[…]
Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w
[…]
z dnia 3 grudnia 2013 r.
Zawarty w treści skargi wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania został oparty na przesłance występowania w sprawie dwóch istotnych zagadnień prawnych. Skarżąca przedstawiła te zagadnienie w formie pytań:

czy w umowach przewłaszczenia ruchomości, zawieranych w celu zabezpieczenia spłaty kredytu, w których strony ustaliły sposób ustalania wartości przejmowanych ruchomości w dwustronnym protokole zdawczo-odbiorczym, na podstawie wyceny rzeczoznawcy zleconej przez bank, ustalenie tej wartości następuje automatycznie z chwilą i w kształcie pierwszej wyceny zleconej przez bank, niezależnie od akceptacji tej wyceny przez strony, czy też ustalenie wartości przejmowanych ruchomości następuje dopiero z datą zaakceptowania wyników dokonanej wyceny w podpisanym przez obie strony protokole zdawczo-odbiorczym?,

czy w umowach przewłaszczenia ruchomości, zawieranych w celu zabezpieczenia spłaty kredytu, w których strony nie określiły zasad wyceny przejmowanych przez bank ruchomości, wycena ta winna uwzględniać ceny rynkowe możliwe do osiągnięcia przez kredytobiorcę trudniącego się zawodowo obrotem detalicznym takimi rzeczami, czy też ceny rynkowe możliwe do osiągnięcia przez bank nie dysponujący siecią sklepów detalicznych, za sprzedaży przejmowanych przez siebie rzeczy mogącej być  zrealizowana skutecznie tylko w warunkach sprzedaży hurtowej i wymuszonej?.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Rozpoznanie skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy według przyjętej w kodeksie postępowania cywilnego procedury następuje dwuetapowo. W pierwszej kolejności w ramach tzw. przedsądu, na posiedzeniu niejawnym Sąd Najwyższy ustala, czy skarga kasacyjna nadaje się do przyjęcia i rozpoznania, a dopiero po pozytywnej weryfikacji skargi, Sąd Najwyższy może rozpoznać ją merytorycznie. Taki układ postępowania wynika z charakteru skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia realizującego w pierwszej kolejności cele publicznoprawne.
Według a
rt. 398
9
§ 1 pkt 1-4 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Wskazane przez skarżącą i przytoczone dosłownie powyżej istotne zagadnienia prawne zostały powiązane ściśle z treścią zawartej przez strony umowy, co nie daje możliwości nadania ewentualnemu rozstrzygnięciu merytorycznemu Sądu Najwyższego znaczenia dla rozwoju nauki prawa i orzecznictwa. Jak podkreśla się w judykaturze
istotne zagadnienie prawne powinno mieć charakter abstrakcyjny i generalny, nie może odnosić się jedynie do  bardzo specyficznych okoliczności faktycznych konkretnej indywidualnej sprawy  (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 grudnia 2011 r., II PK 211/11/ niepubl.).
Skarga kasacyjna jako nadzwyczajny środek odwoławczy ma uwzględniać także interes publiczny, co przejawia się w rozstrzyganiu rzeczywiście występujących w konkretnych sprawach istotnych zagadnień prawnych, których rozwiązanie może służyć rozwojowi orzecznictwa (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 października 2007 r., sygn. akt I CSK 292/07, niepubl.
), zatem jedynym celem skargi kasacyjnej nie może być tylko partykularny interes skarżącej niezadowolonej z treści zapadłych orzeczeń.
Oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance występowania w sprawie istotnego zagadnienia wymaga wykazania na czym polega owa ''istotność'' zagadnienia prawnego i z jakich względów istnieje potrzeba jego wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 sierpnia 2006 r., III CZ 47/06, niepubl.
).
Strona składająca skargę kasacyjną i opierająca wniosek o przyjęcie tej skargi do rozpoznania na przesłance występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego powinna
zagadnienie to właściwie sformułować z przytoczeniem przepisów prawa, na tle których ono powstało, wskazać argumenty prawne prowadzące do rozbieżnych ocen prawnych oraz wykazać, że zagadnienie to jest istotne, a jego rozstrzygnięcie będzie miało ważne znaczenie dla praktyki sądowej oraz dla rozpoznania i rozstrzygnięcia konkretnej sprawy (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 2007 r., sygn. akt III CSK 180/07, niepubl.,
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
7 czerwca 2005 r., sygn. akt V CSK 3/05, niepubl.
)
.
Argumentacja zaprezentowana przez skarżącą we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie spełnia tych wymagań. Skarżąca poprzestała jedynie na własnych wywodach i poglądach, kwestionując rozważania poczynione przez Sąd Apelacyjny w zaskarżonym wyroku, odnosząc się przy tym do treści samej umowy zawartej przez strony z pominięciem szerszej argumentacji jurydycznej i wskazania normy prawnej, na której tle miałoby powstać istotne zagadnienie prawne.
Sąd Najwyższy nie dostrzegł z urzędu uchybień przemawiających za nieważnością postępowania.
Mając wszystko powyższe na uwadze, na podstawie art. art. 398
9
§ 1 pkt 1 k.p.c.
a contrario
, orzeczono jak w punkcie 1 sentencji postanowienia.
Sąd Najwyższy na podstawie art. 398
7
§ 1 k.p.c. nie
uwzględnił wniosku powodów o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania wywołanego skargą kasacyjną, bowiem odpowiedź na skargę została złożona z uchybieniem ustawowo wskazanego dwutygodniowego terminu. Odpis skargi kasacyjnej doręczono pełnomocnikowi powodów w dniu 15 maja 2013 r. o czym świadczy zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 2098), a odpowiedź na skargę nadano na poczcie dopiero w dniu 13 czerwca 2013 r. (koperta k. 2112), tj. już po upływie wskazanego ustawowo terminu. Jak podkreśla się w orzecznictwie
nie stanowi odpowiedzi na kasację tak nazwane pismo procesowe, wniesione po upływie ustawowego terminu do dokonania tej czynności. W konsekwencji nie wywołuje ono skutków w zakresie zawartego w nim wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym, obejmujących sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na kasację
(por. m.in.
wyrok
Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002 r.
, IV CKN 1071/00, publ. w
OSNC 2003/9/120,
wyrok
Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2003
r.,
IV CKN 113/01, niepubl.
).
aw
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI