II CSK 332/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła żądania zapłaty przez powoda kwoty 36.468,12 zł od pozwanego, który był jego synem. Powód, aby uniknąć zajęcia wierzytelności z lokat bankowych w postępowaniu egzekucyjnym Urzędu Skarbowego, przeniósł te wierzytelności na pozwanego. Celem tej czynności nie była darowizna, lecz zabezpieczenie środków do czasu ustania zagrożenia egzekucyjnego, po czym miały zostać zwrócone powodowi. Po spłaceniu zobowiązania podatkowego przez powoda, pozwany odmówił zwrotu przeniesionych wierzytelności. Sąd Rejonowy w G. oddalił powództwo, ale Sąd Okręgowy w P. zmienił ten wyrok, uznając, że strony łączyła umowa nienazwana, podobna do umowy przechowania, do której w drodze analogii stosuje się art. 844 k.c. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, zarzucając m.in. naruszenie przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c., art. 243 k.p.c.) oraz prawa materialnego (art. 835 i 844 k.c.). Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, a ustalenia faktyczne są wiążące. Sąd Najwyższy potwierdził również prawidłowość zastosowania przez Sąd Okręgowy art. 844 k.c. w drodze analogii do umowy nienazwanej, uznając, że pozwany jest zobowiązany do zwrotu wierzytelności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja dopuszczalności zarzutów w skardze kasacyjnej, stosowanie analogii do umów nienazwanych, rozróżnienie między umową przechowania a depozytem nieprawidłowym, oraz wpływ przepisów szczególnych (prawo bankowe) na stosunki cywilnoprawne między stronami.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i stosowania analogii, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach bez podobnych okoliczności.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa polegająca na przeniesieniu wierzytelności z lokat bankowych na inną osobę w celu uniknięcia ich zajęcia w postępowaniu egzekucyjnym, z obowiązkiem zwrotu po ustaniu zagrożenia, jest umową przechowania lub umową podobną, do której można stosować w drodze analogii przepisy o przechowaniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że strony łączyła umowa nienazwana, podobna do umowy przechowania, której przedmiotem były wierzytelności powoda względem banku, i do której można stosować w drodze analogii przepis art. 844 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że czynność prawna między stronami realizowała istotne elementy umowy przechowania, z wyjątkiem tego, że przedmiotem nie były rzeczy, lecz wierzytelności. W związku z tym, w drodze analogii, zastosowano przepisy dotyczące obowiązku zwrotu przedmiotu przechowania.
Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 233 § 1 k.p.c., art. 243 k.p.c.) oraz kwestionujące ustalenia faktyczne są dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. i art. 243 k.p.c. są niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym, ponieważ Sąd Najwyższy jest związany stanem faktycznym przyjętym przez Sąd drugiej instancji.
Uzasadnienie
Postępowanie kasacyjne ma na celu kontrolę stosowania prawa materialnego i procesowego przez sądy niższych instancji, a nie ponowną ocenę dowodów czy faktów. Ustalenia faktyczne sądu drugiej instancji są wiążące dla Sądu Najwyższego.
Czy okoliczność, że sporne kwoty pieniężne stanowiły przedmiot kaucji bankowej, ma wpływ na obowiązek zwrotu tych kwot przez pozwanego na rzecz powoda w kontekście umowy nienazwanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd uznał, że przepis Prawa bankowego dotyczący kaucji bankowej reguluje stosunek prawny między bankiem a stroną umowy kredytowej i nie ma wpływu na roszczenie powoda wobec pozwanego wynikające z umowy nienazwanej.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił stosunek prawny między powodem a pozwanym od stosunku między pozwanym a bankiem. Kwestia kaucji bankowej dotyczyła zabezpieczenia kredytu bankowego i nie wpływała na obowiązek pozwanego do zwrotu środków otrzymanych od powoda na podstawie odrębnej umowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G.G. | osoba_fizyczna | powód |
| A.G. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (13)
Główne
k.c. art. 844
Kodeks cywilny
Stosowany w drodze analogii do umowy nienazwanej podobnej do przechowania, zobowiązuje do zwrotu przedmiotu przechowania.
Pomocnicze
k.c. art. 845
Kodeks cywilny
Dotyczy umowy depozytu nieprawidłowego, która nie została stwierdzona w tej sprawie.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguluje ciężar dowodu, zgodnie z którym strona wywodząca skutki prawne z faktów ma obowiązek je udowodnić.
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach procesu.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy faktów mających dla sprawy istotne znaczenie.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów, której kwestionowanie jest niedopuszczalne w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 243
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy uprawdopodobnienia, którego kwestionowanie ustaleń faktycznych jest niedopuszczalne w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy apelacji, ale jego naruszenie w kontekście ustaleń faktycznych jest niedopuszczalne w skardze kasacyjnej.
k.p.c. art. 3983 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa podstawy skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 3983 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Wyłącza możliwość oparcia skargi kasacyjnej na zarzutach dotyczących naruszenia przepisów o postępowaniu, które nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, lub na zarzutach dotyczących błędów w ustaleniach faktycznych lub ocenie dowodów.
k.p.c. art. 39814
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.c. art. 39821
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzekania o kosztach postępowania kasacyjnego.
pr. bankowe art. 102
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe
Dotyczy kaucji bankowej, ale nie ma wpływu na roszczenie powoda wobec pozwanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekazanie wierzytelności miało charakter przechowania, a nie darowizny. • Pozwany jest zobowiązany do zwrotu wierzytelności na podstawie analogii do przepisów o przechowaniu. • Zarzuty naruszenia przepisów postępowania i oceny dowodów są niedopuszczalne w skardze kasacyjnej. • Przepis Prawa bankowego o kaucji nie ma wpływu na roszczenie powoda wobec pozwanego.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 835 i 844 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie analogii. • Naruszenie art. 102 Prawa bankowego przez niezastosowanie. • Naruszenie art. 6 k.c. przez niewłaściwe zastosowanie rozkładu ciężaru dowodu. • Naruszenie art. 232 k.p.c. w związku z art. 6 k.c. przez przyjęcie innego rozkładu ciężaru dowodu. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. w związku z art. 385 k.p.c. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na okolicznościach nie występujących w materiale dowodowym. • Naruszenie art. 243 k.p.c. w związku z art. 385 k.p.c. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na uprawdopodobnieniu.
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna w ramach drugiej podstawy została oparta na niedopuszczalnym zarzucie (art. 3983 § 3 k.p.c.) dotyczącym oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.) • Sąd Najwyższy jest bowiem związany stanem faktycznym sprawy przyjętym przez Sąd drugiej instancji za podstawę rozstrzygnięcia • Czynność prawna między stronami, jak trafnie przyjął Sąd Okręgowy, aprobując ocenę jurydyczną Sądu Rejonowego, realizowała wszelkie, poza tym, że wierzytelności będące przedmiotem umowy nie stanowią rzeczy, istotne elementy umowy przechowania.
Skład orzekający
Helena Ciepła
przewodniczący-sprawozdawca
Grzegorz Misiurek
członek
Dariusz Zawistowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja dopuszczalności zarzutów w skardze kasacyjnej, stosowanie analogii do umów nienazwanych, rozróżnienie między umową przechowania a depozytem nieprawidłowym, oraz wpływ przepisów szczególnych (prawo bankowe) na stosunki cywilnoprawne między stronami."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i stosowania analogii, co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie w innych sprawach bez podobnych okoliczności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sąd może zastosować analogię do przepisów prawa cywilnego w celu ochrony praw strony, która podjęła działania w celu uniknięcia egzekucji, a następnie została oszukana przez bliską osobę. Jest to przykład praktycznego zastosowania prawa w złożonych sytuacjach rodzinnych i finansowych.
“Czy można odzyskać pieniądze, które "uratowało się" przed komornikiem, przekazując je synowi?”
Dane finansowe
WPS: 36 468,12 PLN
zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 900 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.