II CSK 315/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód dochodził zapłaty wynagrodzenia za roboty budowlane w kwocie 297.444,54 zł. Pozwana nie kwestionowała długu, ale podniosła zarzut potrącenia z tytułu kar umownych, wyliczając swoją wierzytelność na 988.612,26 zł. Pozwana złożyła oświadczenie o potrąceniu przed zgłoszeniem wierzytelności do masy upadłości, która została ogłoszona w czerwcu 2001 r. Sąd Okręgowy uznał zarzut potrącenia za nieskuteczny, powołując się na art. 37 Prawa upadłościowego z 1934 r., który wymagał zgłoszenia wierzytelności wraz z oświadczeniem o potrąceniu. Sąd Apelacyjny oddalił apelację, podzielając stanowisko sądu pierwszej instancji i wskazując, że przepisy Prawa upadłościowego i naprawczego z 2003 r. nie mają zastosowania, a jedynie przepisy z 1934 r. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanej, uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego za zasadne. Stwierdził, że oświadczenie o potrąceniu złożone przed zgłoszeniem wierzytelności jest skuteczne zgodnie z art. 37 Prawa upadłościowego z 1934 r. Podkreślił, że potrącenie jest dopuszczalne na podstawie art. 498 k.c. z ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa upadłościowego, a późniejsze uwzględnienie wierzytelności przez sędziego-komisarza nie jest warunkiem skuteczności potrącenia. W związku z tym Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących potrącenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, w szczególności wymogów formalnych i czasowych złożenia oświadczenia o potrąceniu oraz zgłoszenia wierzytelności.
Dotyczy stanu prawnego z 1934 r. (Prawo upadłościowe), choć Sąd Najwyższy wskazuje na jego ciągłość w pewnych aspektach z obecnym stanem prawnym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy oświadczenie o potrąceniu wierzytelności złożone przez wierzyciela przed zgłoszeniem tej wierzytelności do masy upadłości jest skuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, oświadczenie o potrąceniu złożone przed zgłoszeniem wierzytelności do masy upadłości jest skuteczne.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że zgodnie z art. 37 Prawa upadłościowego z 1934 r., oświadczenie o potrąceniu złożone wcześniej niż zgłoszenie wierzytelności przesądza o skuteczności skorzystania z prawa potrącenia. Późniejsze uwzględnienie wierzytelności przez sędziego-komisarza nie jest warunkiem skuteczności potrącenia.
Czy warunkiem skuteczności potrącenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym jest jej uwzględnienie (uznanie) przez sędziego-komisarza?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, warunkiem skuteczności potrącenia nie jest uwzględnienie wierzytelności przez sędziego-komisarza.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy stwierdził, że przepisy Prawa upadłościowego nie uzależniają skuteczności potrącenia od uznania wierzytelności przez sędziego-komisarza. Ewentualna odmowa uznania wierzytelności przez sędziego-komisarza nie ma wpływu na skuteczność złożonego wcześniej oświadczenia o potrąceniu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk Masy Upadłości Przedsiębiorstwa Robót Inżynieryjnych M. Spółki Akcyjnej w S. | inne | powód |
| "Z. POLSKA" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
pr. upadł. z 1934 r. art. 34
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe
pr. upadł. z 1934 r. art. 37
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe
Wierzyciel, który chce skorzystać z prawa potrącenia winien o tym oświadczyć nie później, niż przy zgłoszeniu wierzytelności. Oświadczenie złożone przed zgłoszeniem wierzytelności jest skuteczne.
k.p.c. art. 39815
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
Pomocnicze
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Potrącenie jest dopuszczalne na podstawie art. 498 i nast. k.c. z ograniczeniami wynikającymi z przepisów prawa upadłościowego.
k.c. art. 499
Kodeks cywilny
Oświadczenie o potrąceniu ma charakter jednostronny i kształtujący prawo.
pr. upadł. z 1934 r. art. 150
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe
pr. upadł. z 1934 r. art. 167
Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. Prawo upadłościowe
Dopuszcza zgłoszenie wierzytelności po upływie terminu wyznaczonego w postanowieniu o ogłoszeniu upadłości.
p.u.n. art. 536
Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze
W sprawach, w których ogłoszono upadłość przed dniem wejścia w życie tej ustawy (przed 1 października 2003 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Oświadczenie o potrąceniu złożone przed zgłoszeniem wierzytelności do masy upadłości jest skuteczne. • Uwzględnienie wierzytelności przez sędziego-komisarza nie jest warunkiem skuteczności potrącenia.
Odrzucone argumenty
Zarzut potrącenia jest nieskuteczny, jeśli wierzytelność nie została zgłoszona do masy upadłości zgodnie z przepisami Prawa upadłościowego z 1934 r. • Skuteczność potrącenia wymaga uwzględnienia wierzytelności przez sędziego-komisarza.
Godne uwagi sformułowania
oświadczenie o potrąceniu zostało złożone przez pozwaną wcześniej, aniżeli dokonała ona zgłoszenia wierzytelności, co w świetle art. 37 Prawa upadłościowego przesądza o skuteczności skorzystania przez pozwaną z prawa potrącenia. • pogląd, że warunkiem skuteczności potrącenia jest uwzględnienie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym nie jest dostatecznie uzasadniony.
Skład orzekający
Stanisław Dąbrowski
przewodniczący-sprawozdawca
Jan Górowski
członek
Dariusz Zawistowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących potrącenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym, w szczególności wymogów formalnych i czasowych złożenia oświadczenia o potrąceniu oraz zgłoszenia wierzytelności."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego z 1934 r. (Prawo upadłościowe), choć Sąd Najwyższy wskazuje na jego ciągłość w pewnych aspektach z obecnym stanem prawnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia potrącenia w upadłości, które jest częstym problemem w praktyce. Wyrok Sądu Najwyższego wyjaśnia wątpliwości interpretacyjne i może mieć znaczenie dla wielu postępowań.
“Czy można potrącić dług w upadłości, nawet jeśli wierzytelność zgłoszono po terminie? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 297 444,54 PLN
wynagrodzenie za roboty budowlane: 297 444,54 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.