Orzeczenie · 2017-07-28

II CSK 311/16

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2017-07-28

SNCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokanajwyższy

wypadek komunikacyjnyzadośćuczynienieuszczerbek na zdrowiuSąd Najwyższyodpowiedzialność ubezpieczycielakrzywdarehabilitacjaniepełnosprawność

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła zadośćuczynienia za wypadek komunikacyjny, w wyniku którego powód doznał tetraplegii i 100% uszczerbku na zdrowiu. Sąd Okręgowy pierwotnie zasądził 975 000 zł zadośćuczynienia, jednak Sąd Apelacyjny, uwzględniając apelację pozwanego ubezpieczyciela, obniżył tę kwotę do 300 000 zł. Sąd Apelacyjny argumentował, że wiek powoda (66 lat) i jego status emeryta, a także realia ekonomiczne, uzasadniają obniżenie kwoty. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części dotyczącej zadośćuczynienia. Sąd Najwyższy podkreślił, że funkcja kompensacyjna zadośćuczynienia wymaga, aby jego wysokość była adekwatna do rozmiaru krzywdy, a wiek poszkodowanego oraz jego sytuacja ekonomiczna nie mogą prowadzić do rażącego zaniżenia tej kwoty. Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny popełnił błąd, nadając nadmierne znaczenie tym kryteriom, i podwyższył zasądzone zadośćuczynienie do kwoty 500 000 zł, zasądzając jednocześnie od pozwanego kwotę 500 000 zł zamiast 300 000 zł.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę, zwłaszcza w przypadkach poważnych wypadków komunikacyjnych, z uwzględnieniem kryteriów takich jak wiek poszkodowanego, jego aktywność życiowa przed wypadkiem oraz nieodwracalność skutków zdarzenia. Podkreślenie prymatu funkcji kompensacyjnej nad względami ekonomicznymi i społecznymi.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji poważnego uszczerbku na zdrowiu i może wymagać indywidualnej oceny w innych przypadkach, zwłaszcza gdy skutki wypadku są mniej dotkliwe lub odwracalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy wiek poszkodowanego i jego sytuacja ekonomiczna mogą stanowić podstawę do rażącego obniżenia kwoty zadośćuczynienia za doznaną krzywdę?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wiek poszkodowanego i jego sytuacja ekonomiczna nie mogą prowadzić do rażącego zaniżenia kwoty zadośćuczynienia, gdyż jego główną funkcją jest kompensacja krzywdy niemajątkowej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że funkcja kompensacyjna zadośćuczynienia wymaga, aby jego wysokość była odczuwalna i adekwatna do krzywdy, a zasada równości wobec prawa wyklucza różnicowanie jej wysokości w zależności od statusu materialnego poszkodowanego. Kryteria takie jak wiek czy realia ekonomiczne mogą być brane pod uwagę jedynie uzupełniająco.

Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił wysokość zadośćuczynienia, uwzględniając wiek poszkodowanego i realia ekonomiczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, sąd drugiej instancji rażąco obniżył wysokość zadośćuczynienia, nadając nadmierne znaczenie kryteriom wieku i realiów ekonomicznych, co stanowi naruszenie art. 445 § 1 k.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Apelacyjny wadliwie określił przesłanki decydujące o wysokości zadośćuczynienia, arbitralnie obniżając kwotę, mimo że powód, mimo wieku, był przed wypadkiem osobą aktywną, a doznana krzywda była nieodwracalna i wyjątkowo bolesna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylenie i zmiana wyroku sądu apelacyjnego

Strona wygrywająca

T. K.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
T. K.	osoba_fizyczna	powód
Towarzystwo Ubezpieczeń i Reasekuracji "(...)" Spółka Akcyjna w W.	spółka	pozwany

Przepisy (11)

Główne

k.c. art. 445 § § 1

Kodeks cywilny

Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Apelacyjny naruszył art. 445 § 1 k.c. poprzez rażące zaniżenie wysokości zadośćuczynienia, nieprawidłowo uwzględniając wiek poszkodowanego i realia ekonomiczne.

Pomocnicze

k.c. art. 444 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 444 § § 2

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 398 § 16

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 113 § ust. 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

k.k. art. 177 § § 2

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd Apelacyjny rażąco zaniżył wysokość zadośćuczynienia, nieprawidłowo uwzględniając wiek poszkodowanego i realia ekonomiczne. • Funkcja kompensacyjna zadośćuczynienia wymaga adekwatnej rekompensaty za krzywdę, niezależnie od statusu materialnego poszkodowanego.

Odrzucone argumenty

Konieczność uzyskania sumy niezbędnej do zamiany lub przystosowania mieszkania powinna być uwzględniona przy ustalaniu zadośćuczynienia.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy zaznaczył, że przyjęta formuła wyroku wywołuje wątpliwości co do jego treści... • Ocenny charakter kryteriów wyznaczających wysokość zadośćuczynienia pieniężnego... może być uwzględniony tylko w razie wykazania oczywistego naruszenia tych kryteriów... • Nie ma racji skarżący jakoby przy wymiarze zadośćuczynienia należało uwzględnić konieczność uzyskania sumy niezbędnej do zamiany mieszkania, czy jego przystosowania do potrzeb osoby niepełnosprawnej, skoro zadośćuczynienie służy do rekompensaty uszczerbku niemajątkowego (krzywdy)... • Zasadniczo nie zasługuje na podzielenie pogląd, że stopa życiowa poszkodowanego nie może wpływać na wysokość zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę i nie może wyznaczać należnej mu rekompensaty.

Skład orzekający

Hubert Wrzeszcz

przewodniczący

Monika Koba

sprawozdawca

Agnieszka Piotrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości zadośćuczynienia za krzywdę, zwłaszcza w przypadkach poważnych wypadków komunikacyjnych, z uwzględnieniem kryteriów takich jak wiek poszkodowanego, jego aktywność życiowa przed wypadkiem oraz nieodwracalność skutków zdarzenia. Podkreślenie prymatu funkcji kompensacyjnej nad względami ekonomicznymi i społecznymi."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji poważnego uszczerbku na zdrowiu i może wymagać indywidualnej oceny w innych przypadkach, zwłaszcza gdy skutki wypadku są mniej dotkliwe lub odwracalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 8/10

Sprawa pokazuje, jak Sąd Najwyższy koryguje błędne interpretacje sądów niższych instancji w kwestii wysokości zadośćuczynienia, podkreślając znaczenie indywidualnej sytuacji poszkodowanego i funkcji kompensacyjnej odszkodowania. Jest to ważna lekcja dla prawników i osób poszkodowanych.

“Sąd Najwyższy podwyższa zadośćuczynienie: Wiek i status emeryta nie usprawiedliwiają rażącego zaniżenia odszkodowania!”

Dane finansowe

zadośćuczynienie: 500 000 PLN

odszkodowanie: 30 108,22 PLN

renta miesięczna: 5000 PLN

Asystent AI dla prawników