II CSK 310/19

Sąd Najwyższy2019-07-12
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyzasada dwuinstancyjnościpostępowanie dowodoweapelacja pełnakontrola instancyjna

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 398^9 § 1 k.p.c., w tym oczywista zasadność skargi dotycząca naruszenia zasady dwuinstancyjności.

Uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie zasady dwuinstancyjności z powodu wadliwego postępowania dowodowego przed sądem pierwszej instancji. Sąd Najwyższy uznał, że sąd drugiej instancji skutecznie sanował wadliwość postępowania dowodowego poprzez przeprowadzenie nowych dowodów i ponowne przesłuchanie świadków, co wyklucza oczywistą zasadność skargi i naruszenie zasady dwuinstancyjności. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpatrywał skargę kasacyjną uczestnika postępowania w sprawie o ubezwłasnowolnienie, który zarzucił naruszenie konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania. Skarżący wskazywał na wadliwe postępowanie dowodowe sądu pierwszej instancji, który oparł się na przesłuchaniach świadków przeprowadzonych przez prokuratora oraz nie wezwał biegłych do ustnego przedstawienia opinii. Sąd Najwyższy przyznał, że postępowanie sądu pierwszej instancji było niewłaściwe, jednak podkreślił, że sąd drugiej instancji skutecznie sanował tę wadliwość poprzez przesłuchanie świadków i przeprowadzenie dowodu z opinii innych biegłych. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że polskie prawo procesowe cywilne dopuszcza tzw. apelację pełną, która pozwala sądowi drugiej instancji na pełną kontrolę merytoryczną, przeprowadzanie nowych dowodów i wydawanie orzeczeń reformatoryjnych, co nie stanowi naruszenia zasady dwuinstancyjności. Ponadto, stwierdzono, że sprawa była rozpoznawana przez sądy obu instancji, a dowody zostały przeprowadzone, choć nie bezpośrednio przez sąd pierwszej instancji. Wobec braku wykazania przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c., w szczególności oczywistej zasadności skargi, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Dodatkowo, zauważono brak wniosku o zasądzenie kosztów postępowania od pełnomocnika z urzędu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie zasady dwuinstancyjności nie następuje w takiej sytuacji, ponieważ polskie prawo procesowe cywilne dopuszcza tzw. apelację pełną, pozwalającą sądowi drugiej instancji na pełną kontrolę merytoryczną i sanowanie wad postępowania pierwszej instancji.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sąd drugiej instancji skutecznie naprawił wadliwość postępowania dowodowego sądu pierwszej instancji poprzez przeprowadzenie nowych dowodów i ponowne przesłuchanie świadków. Wyjaśniono, że model apelacji pełnej pozwala na merytoryczną kontrolę i reformatoryjne orzekanie przez sąd drugiej instancji, co nie narusza zasady dwuinstancyjności, gdyż postępowanie przed sądem pierwszej instancji faktycznie się toczyło.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
Prokurator Prokuratury Rejonowej w N.organ_państwowywnioskodawca
B. S.osoba_fizycznauczestnik postępowania

Przepisy (1)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sąd drugiej instancji skutecznie sanował wadliwość postępowania dowodowego sądu pierwszej instancji. Nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Skarga kasacyjna nie jest oczywiście uzasadniona.

Odrzucone argumenty

Naruszenie konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania przez sąd pierwszej instancji. Oczywista zasadność skargi kasacyjnej.

Godne uwagi sformułowania

model tzw. apelacji pełnej, pozwalającej sądowi II instancji na pełną merytoryczną kontrolę orzeczenia sądu I instancji wadliwość tę sanował nie oznacza naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, ponieważ faktycznie postępowanie przed sądem I instancji się toczyło

Skład orzekający

Krzysztof Pietrzykowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "interpretacja zasady dwuinstancyjności w kontekście apelacji pełnej i sanowania wad postępowania dowodowego przez sąd drugiej instancji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której sąd drugiej instancji koryguje błędy sądu pierwszej instancji. Nie dotyczy sytuacji, gdy błędy sądu pierwszej instancji nie zostały naprawione.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie wyjaśnia istotne kwestie proceduralne dotyczące zasady dwuinstancyjności i zakresu kontroli sądowej w postępowaniu apelacyjnym, co jest ważne dla praktyków prawa procesowego.

Apelacja pełna: Jak sąd drugiej instancji naprawia błędy sądu pierwszej instancji?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 310/19
POSTANOWIENIE
Dnia 12 lipca 2019 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Krzysztof Pietrzykowski
w sprawie z wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej w N.
‎
przy uczestnictwie B. S.
‎
o ubezwłasnowolnienie,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 12 lipca 2019 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej uczestnika postępowania
od postanowienia Sądu Apelacyjnego w (…)
‎
z dnia 30 października 2018 r., sygn. akt I ACa (…),
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 398
9
§ 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie uczestnik postępowania wniósł skargę kasacyjną, a jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołał się wyłącznie na oczywistą zasadność skargi ze względu na naruszenie konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania. Sąd I instancji, co jest bezsporne, nie przeprowadził bezpośrednio dowodów, mimo wniosku pełnomocnika, tzn. nie przesłuchał sam świadków, lecz oparł się na ich przesłuchaniu przez prokuratora, oraz nie wezwał do ustnego przedstawienia opinii biegłych. Niewątpliwie było to niewłaściwe postępowanie Sądu I instancji, co jednak dostrzegł Sąd II instancji i wadliwość tę sanował, przesłuchując świadków, a także przeprowadzając dowód z opinii innych biegłych, którzy mają dłuższy kontakt z uczestnikiem postępowania. W tym stanie rzeczy, wbrew twierdzeniom skarżącego, skarga nie jest oczywiście uzasadniona, a do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania nie doszło. Po pierwsze, polskie prawo postępowania cywilnego zna model tzw. apelacji pełnej, pozwalającej sądowi II instancji na pełną merytoryczną kontrolę orzeczenia sądu I instancji, przeprowadzanie nowych dowodów, a także ponowne przeprowadzanie dowodów już przeprowadzonych przez sąd I instancji, czy też dokonywanie odmiennej oceny dowodów od sądu I instancji. Oznacza to, że jest dopuszczalne wydawanie przez sąd II instancji orzeczeń reformatoryjnych, także wtedy, gdy do zmiany orzeczenia skłaniają sąd zupełnie nowe dowody, które nie były przeprowadzane przez sąd II instancji. Nie oznacza to naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, ponieważ faktycznie postępowanie przed sądem I instancji się toczyło. Po drugie, niniejsza sprawa niewątpliwie była rozpoznawana przez sądy obu instancji, czego wyrazistym dowodem jest istnienie orzeczeń sądów I i II instancji. Można jedynie uznać wadliwość prowadzonego postępowania przez Sąd I instancji, lecz już nie brak postępowania dowodowego – dowody zostały przez Sąd I instancji przeprowadzone, tyle że nie bezpośrednio. Wymagało to wspomnianej już korekty, która została dokonana przez Sąd II instancji, natomiast nie oznacza naruszenia dwuinstancyjności postępowania. Skarga nie jest zatem oczywiście uzasadniona. Należy jeszcze odnotować, że choć z treści skargi kasacyjnej jednoznacznie wynika, że skarżący jest reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, to w skardze nie zawarto wniosku o zasądzenie kosztów na jego rzecz z oświadczeniem, że koszty te nie zostały pokryte, a zatem brak podstaw do ich zasądzenia.
W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 398
9
§ 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania.
aj

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI