II CSK 305/17

Sąd Najwyższy2017-11-09
SNCywilnezobowiązaniaŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaprzedawnienieinfrastruktura przesyłowaart. 49 k.c.umowa przedwstępnakoszty postępowaniaSąd Najwyższy

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania z powodu niespełnienia wymogów formalnych, oddalając tym samym wniosek pozwanej Gminy.

Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 9 listopada 2017 r. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej Gminy Miasta T. od wyroku Sądu Okręgowego w P. Skarga dotyczyła zobowiązania do złożenia oświadczenia woli nabycia sieci wodociągowej. Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistości skargi, a także nie dopełniła wymogów formalnych dotyczących uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania.

Sąd Najwyższy rozpoznawał skargę kasacyjną pozwanej Gminy Miasta T. od wyroku Sądu Okręgowego w P., który zmienił wyrok Sądu Rejonowego w P. i zobowiązał Gminę do złożenia oświadczenia woli o nabyciu od powoda J.D. własności sieci wodociągowej za kwotę 60 000 złotych. Sąd Okręgowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie tym, że Gmina nie skorzystała z uprawnienia do nieodpłatnego nabycia infrastruktury, przez co doprowadziła do przedawnienia własnego roszczenia, co dało powodowi podstawę do domagania się wykupu instalacji na podstawie art. 49 § 2 k.c. Pozwana Gmina w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie prawa materialnego (art. 117 § 1, art. 118 w zw. z art. 49 § 2 i art. 390 § 3 k.c.) oraz przepisów postępowania. Wniosła o uchylenie wyroku i oddalenie powództwa lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy, rozpatrując wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki z art. 398¹⁹ § 1 k.p.c. Wskazał, że mimo przedstawienia zagadnienia prawnego dotyczącego biegu terminu przedawnienia roszczenia z art. 49 § 2 k.c. w kontekście umowy przedwstępnej, pełnomocnik skarżącej nie dopełnił wymogów formalnych, nie przedstawił merytorycznej argumentacji ani nie odniósł się do istniejącego orzecznictwa Sądu Najwyższego. Podobnie ocenił argument o oczywistości skargi, uznając, że nieudolność pełnomocnika w sformułowaniu żądania nie może być równoznaczna z oczywistą zasadnością skargi, a w wyroku Sądu Okręgowego nie stwierdzono uchybień podważających rozstrzygnięcie. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powoda koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sąd Najwyższy nie rozpoznał tej kwestii merytorycznie z powodu odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że skarżąca nie wykazała istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani wątpliwości interpretacyjnych w sposób wymagany przez przepisy proceduralne, nie przedstawiając wystarczającej argumentacji ani nie odnosząc się do istniejącego orzecznictwa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej

Strona wygrywająca

J.D.

Strony

NazwaTypRola
J.D.osoba_fizycznapowód
Gmina Miasta T. - Zakład Wodociągów i Kanalizacji w T.instytucjapozwana

Przepisy (17)

Główne

k.c. art. 49 § § 2

Kodeks cywilny

Przepis ten stanowi podstawę do domagania się wykupu instalacji przesyłowych podłączonych do przedsiębiorstwa należącego do Gminy, jeśli Gmina nie skorzystała z uprawnienia do nieodpłatnego nabycia infrastruktury.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

k.c. art. 117 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

k.c. art. 390 § § 3

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 350 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 383

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 193 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 316

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 378 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 382

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 4

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 398 § 21

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącą wymogów formalnych wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej, w tym brak merytorycznej argumentacji i odniesienia do orzecznictwa. Brak wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego ani oczywistości skargi kasacyjnej.

Odrzucone argumenty

Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 117 § 1, art. 118 w zw. z art. 49 § 2 i art. 390 § 3 k.c.) przez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że roszczenie powoda nie jest przedawnione. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 350 § 3 w zw. z art. 321 § 1 k.p.c., art. 383 w zw. z art. 193 § 1, art. 321 § 1, art. 233 § 1, art. 316, art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c.).

Godne uwagi sformułowania

nie dopełnił powinności wynikającej z art. 398¹⁹ § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Nie wystarczy bowiem tylko podnieść, że odpowiedź na zadane pytania, zdaniem skarżącej ma zasadnicze znaczenie dla rozpoznawanej sprawy oraz znaczenie ogólniejsze, ale należy tego dowieść poprzez profesjonalny wywód prawny, poparty orzecznictwem i stanowiskiem doktryny. pewna nieudolność pełnomocnika powoda w sformułowaniu żądania nie może być równoznaczna z oczywistą zasadnością skargi

Skład orzekający

Wojciech Katner

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne wymogi przyjmowania skarg kasacyjnych, w szczególności konieczność wykazania istotnego zagadnienia prawnego i profesjonalnej argumentacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nabyciem infrastruktury przesyłowej i umową przedwstępną, a rozstrzygnięcie opiera się na braku spełnienia wymogów formalnych, a nie na merytorycznej wykładni prawa.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na analizę wymogów formalnych skargi kasacyjnej i potencjalne zagadnienia prawne dotyczące przedawnienia roszczeń związanych z infrastrukturą, choć ostateczne rozstrzygnięcie nie weszło w meritum.

Sąd Najwyższy stawia wymogi formalne ponad meritum: skarga kasacyjna odrzucona z powodu braków w uzasadnieniu.

Dane finansowe

WPS: 60 000 PLN

koszty postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt II CSK 305/17
POSTANOWIENIE
Dnia 9 listopada 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Wojciech Katner
w sprawie z powództwa J.D.
‎
przeciwko Gminie Miastu T. - Zakładowi Wodociągów i Kanalizacji
w T.
‎
o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 9 listopada 2017 r.,
‎
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej
od wyroku Sądu Okręgowego w P.
‎
z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. akt II Ca […],
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania                i zasądza od strony pozwanej na rzecz powoda kwotę 2700,- (dwa tysiące siedemset) złotych z tytułu kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
W wyniku rozpoznania apelacji powoda J.D., wyrokiem z dnia 17 listopada 2016 r. Sąd Okręgowy w P. zmienił wyrok Sądu Rejonowego w P. z dnia 11 lipca 2016 r. i zobowiązał pozwaną Gminę T. - Zakład Wodociągów i Kanalizacji w T. do złożenia oświadczenia woli o nabyciu od powoda opisanej szczegółowo własności sieci wodociągowej umieszczonej w pasie drogowym oraz na wskazanych działkach za cenę 60 000 złotych, oddalił apelację w pozostałym zakresie i rozstrzygnął o kosztach postępowania. Swoje rozstrzygnięcie Sąd drugiej instancji uzasadnił tym, że pozwana Gmina nie skorzystała z uprawnienia do zawarcia umowy nieodpłatnego przeniesienia przez powoda na Gminę własności infrastruktury przesyłowej, jakie dawała jej umowa przedwstępna lub umowa dzierżawy zawarta z powodem, przez co doprowadziła do przedawnienia własnego roszczenia. To dało podstawę powodowi do domagania się od pozwanej wykupu instalacji przesyłowych podłączonych do przedsiębiorstwa należącego do Gminy (art. 49 § 2 k.c.).
W skardze kasacyjnej pozwana zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 117 § 1 i art. 118 w związku z art. 49 § 2 i art. 390 § 3 k.c. przez ich błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że roszczenie powoda nie jest przedawnione. Naruszenie przepisów postępowania dotyczy art. 350 § 3 w związku z art. 321 § 1 k.p.c. odnośnie do sprostowania komparycji wyroku Sądu pierwszej instancji oraz art. 383 w związku z art. 193 § 1, art. 321 § 1, art. 233 § 1, art. 316, art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenia co do istoty sprawy przez oddalenie powództwa (poprawnie powinno być: oddalenie apelacji), ewentualnie po uchyleniu tego wyroku przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie mogła zostać przyjęta do rozpoznania ze względu na brak spełnienia przesłanek określonych w art. 398
9
§ 1 k.p.c.
We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania pełnomocnik strony pozwanej, z powołaniem się na art. 398
9
§ 1 pkt 1 i 2 k.p.c. wskazał na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne oraz na potrzebę dokonania wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości. W zakresie naruszenia przepisów postępowania, skarżąca z powołaniem się na art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c. wskazała również na oczywistość skargi kasacyjnej.
Zagadnienie prawne oraz wątpliwości interpretacyjne sprowadzają się do dwóch pytań: „czy rozpoczęcie biegu terminu przedawnienia roszczenia z art. 49 § 2 k.c. ma niezależny byt, czy też w przypadku zawarcia umowy przedwstępnej dotyczącej kwestii ewentualnego nabycia urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz innych urządzeń podobnych bieg terminu przedawnienia roszczenia z art. 49 § 2 k.c. rozpoczyna się z chwilą przedawnienia roszczenia z umowy przedwstępnej" oraz „czy w przypadku zawarcia umowy przedwstępnej roszczenie z art. 49 § 2 k.c. aktualizuje się dopiero po przedawnieniu roszczenia o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli wynikającego z przedmiotowej umowy"?
Mimo przedstawienia interesującego zagadnienia prawnego pełnomocnik skarżącej nie dopełnił powinności wynikającej z art. 398
4
§ 2 k.p.c. i w odrębnym od uzasadnienia podstaw kasacyjnych uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, które zamieścił i opatrzył odpowiednim tytułem, nie zawarł żadnej merytorycznej argumentacji. Nie wystarczy bowiem tylko podnieść, że odpowiedź na zadane pytania, zdaniem skarżącej ma zasadnicze znaczenie dla rozpoznawanej sprawy oraz znaczenie ogólniejsze, ale należy tego dowieść poprzez profesjonalny wywód prawny, poparty orzecznictwem i stanowiskiem doktryny. Przede wszystkim należy odnieść się do już istniejącego orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego tych samych kwestii i wykazać, że zawarte w nim tezy nie wystarczają do rozstrzygnięcia sprawy, albo wykazać zasadność odmiennego poglądu. W szczególności chodzi o wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 2016 r. w sprawie III CSK 137/15
(Lex
nr 2023160) i uzasadnienie odnoszące się do podobnego problemu, jak występujący w rozpoznawanej sprawie. Z tego wynika, że brakuje wykazania przesłanek do złożenia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej w myśl art. 398
9
§ 1 pkt 1 i 2 k.p.c.
Podobnie się sprawa przedstawia z oczywistą zasadnością skargi, która w końcowym fragmencie wniosku, a potem w jego uzasadnieniu jest powtórnie powiązana z wymagającym rozstrzygnięcia zagadnieniem prawnym, choć bliżej niesprecyzowanym. W każdym razie pewna nieudolność pełnomocnika powoda w  sformułowaniu żądania nie może być równoznaczna z oczywistą zasadnością skargi, prowadzącą do podważenia z tej przyczyny prawomocnego orzeczenia sądowego, skoro z pisma pełnomocnika powoda z dnia 18 grudnia 2014 r., skierowanego do Sądu pierwszej instancji wynika, że żąda od pozwanej Gminy  nabycia urządzeń infrastruktury przesyłowej za kwotę 60 000 złotych. Sąd  uznał to  za wystarczające zmodyfikowanie pierwotnego żądania „o zapłatę". Z kolei, w  wyroku Sądu drugiej instancji nie można stwierdzić uchybień, które podważałyby samo ostateczne rozstrzygnięcie sporu z przyjęciem za podstawę materialnoprawną art. 49 § 2 k.c., które mogłyby stanowić o rażącym naruszeniu prawa, a tylko takie i to widoczne
prima facie
mogłoby uzasadniać oczywistość skargi na gruncie art. 398
9
§ 1 pkt 4 k.p.c.
Z tych względów należało na podstawie art. 398
9
§ 2 k.p.c. orzec jak w postanowieniu, rozstrzygając o kosztach postępowania na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1 i art. 398
21
k.p.c.
jw

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI