II CSK 30/17

Sygn. akt II CSK 30/17
POSTANOWIENIE
Dnia 21 czerwca 2017 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Anna Owczarek
w sprawie ze skargi A. A. S.  i B. D. I.
‎
przy uczestnictwie Skarbu Państwa - Starosty W. i Gminy W.
o wznowienie postępowania w sprawie I Ns (…) Sądu Powiatowego w W. wszczętej z wniosku Skarbu Państwa - Wydziału Finansowego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł.
o przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa,
‎
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej
w dniu 21 czerwca 2017 r.,
‎
na skutek skarg kasacyjnych skarżącego A. A. S.
oraz skarżącej B. D. I.
od postanowienia Sądu Okręgowego w S.
‎
z dnia 27 kwietnia 2016 r., sygn. akt I Ca (…),
1) odrzuca skargi kasacyjne,
2) oddala wnioski Skarbu Państwa - Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Uczestniczka B. D. I.  i uczestnik A. A. S.  złożyli skargi kasacyjne od reformatoryjnego postanowienia Sądu Okręgowego w S.  z dnia 27 kwietnia 2016 r., którym zmieniono postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia 4 stycznia 2016 r. oddalające skargę o wznowienie postępowania w sprawie z wniosku Skarbu Państwa - Wydziału Finansowego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Ł.  z udziałem L. S. , K. S., N. S., D. S. i K. S. o przejęcie nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa poprzez  odrzucenie skargi w całości oraz oddalono apelacje tych uczestników w pozostałym zakresie.
Sąd Najwyższy zważył:
Celem skargi kasacyjnej jest ochrona interesu publicznego polegającego na ujednoliceniu orzecznictwa sądów i rozwoju judykatury. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia.
Zgodnie z art. 519
1
§ 1 k.p.c. w
sprawach z zakresu prawa rzeczowego rozpoznawanych w trybie nieprocesowym
skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego przysługuje jedynie od wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku i umorzenia postępowania kończących postępowanie w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
Skarga o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia umożliwiającym wzruszenie prawomocnych orzeczeń, dlatego podlega szczególnym rygorom odnośnie formy i treści, zaś przepisy regulujące tę instytucję nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lutego 1999 r., CKN 184/98). Orzeczenie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania nie może być utożsamiane z
postanowieniem w przedmiocie odrzucenia wniosku.
Wprawdzie  skarga ta odpowiada pewnym cechom pozwu, jednak nie jest środkiem  inicjującym nową sprawę w sensie merytorycznym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2014 r., III CZ 31/14, nie publ.). Postanowienie sądu drugiej instancji o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania podlega  zaskarżeniu, ale wyłącznie zażaleniem (art. 394
1
§ 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), i to wyłącznie wówczas, gdyby w wypadku wznowienia skarżącemu przysługiwałaby skarga kasacyjna (por. postanowienia Sądu Najwyższego
z dnia 20 czerwca 2008 r., IV CZ 36/08, z dnia 10 marca 2011 r., III UZ 2/11,
z dnia 18 marca 2015 r., I CZ 22/15 oraz z dnia 25 maja 2016 r., V CZ 19/16 - nie publ.).
W judykaturze panuje ponadto ugruntowany pogląd, że od postanowienia
oddalającego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania prowadzonego w trybie nieprocesowym skarga kasacyjna nie przysługuje (por.
postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 2012 r.,
III CSK 57/12,
z dnia 24 lutego 2012 r.,
I CSK 443/11, na tle poprzedniego stanu prawnego postanowienie
z dnia 11 stycznia 2006 r.,
III CZ 103/05). W powołanych orzeczeniach Sąd Najwyższy wyraźnie odróżnia postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania od postanowienia w przedmiocie odrzucenia wniosku w postępowaniu nieprocesowym wskazując na odmienny ich charakter procesowy, w pierwszym wypadku - swoisty nadzwyczajny środek zaskarżenia, w drugim - pismo wszczynające postępowanie.
Uczestnicy
objęli skargą także postanowienie oddalające apelację w przedmiocie kosztów procesu. Takie orzeczenie nie podlega samoistnemu zaskarżeniu skargą kasacyjną, co skutkuje jej odrzuceniem także w tej części.
Z tych względów skargi kasacyjne uczestników jako niedopuszczalne podlegają odrzuceniu na podstawie
art. 398
6
§ 3 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c..
O kosztach postępowania, w braku podstaw do odstąpienia od zasady obciążenia stron kosztami poniesionymi we własnym zakresie, postanowiono zgodnie z art. 520 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398
21
k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.
jw