Orzeczenie · 2007-10-17

II CSK 285/07

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2007-10-17
SAOSCywilneodpowiedzialność deliktowaWysokanajwyższy
błąd medycznyodpowiedzialność szpitalazadośćuczynienieodszkodowaniezespół Guillain-Barrézapalenie wątroby typu Czwiązek przyczynowyciężar dowodupostępowanie kasacyjne

Sprawa dotyczyła roszczeń powódki W.K. przeciwko Szpitalowi Specjalistycznemu w Z. oraz P. S.A. o zadośćuczynienie, odszkodowanie i rentę, wynikających z urazu jatrogennego (krwiak przy znieczuleniu podpajęczynówkowym prowadzący do zespołu Guillain-Barré) oraz zakażenia wirusem zapalenia wątroby typu C. Sąd Okręgowy zasądził 7.000 zł zadośćuczynienia i 1.500 zł odszkodowania za zapalenie wątroby, uznając odpowiedzialność szpitala na podstawie art. 420 k.c., ale oddalił roszczenia dotyczące choroby Guillain-Barré z powodu braku udowodnienia związku przyczynowego. Sąd Apelacyjny oddalił apelację powódki, uznając, że zastosowana metoda znieczulenia była właściwa, nie było podstaw do uznania powstania krwiaka ani ropnia, a związek między zakażeniem wirusowym a chorobą Guillain-Barré nie został jednoznacznie potwierdzony. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powódki, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy wskazał, że sądy niższych instancji nieprawidłowo oceniły dowody w kontekście art. 6 i 361 § 1 k.c. dotyczących związku przyczynowego. Podkreślono, że w sprawach lekarskich nie wymaga się pewności co do związku przyczynowego, a wystarczające jest udowodnienie go z dostateczną dozą prawdopodobieństwa, a ciężar dowodu może przesunąć się na stronę pozwaną. Sąd Najwyższy uznał, że zakażenie wirusowe, będące po stronie pozwanego szpitala, jest istotnym czynnikiem statystycznie wiązanym z zespołem Guillain-Barré i niedostatecznie rozważono jego znaczenie w kontekście odpowiedzialności szpitala, zwłaszcza w świetle orzecznictwa łagodzącego wymogi dowodowe w takich sprawach. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalanie związku przyczynowego w sprawach o błędy medyczne, stosowanie art. 6 i 361 § 1 k.c. w kontekście ciężaru dowodu i prawdopodobieństwa, odpowiedzialność szpitali za zakażenia.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyfiki spraw medycznych i interpretacji przepisów o związku przyczynowym; wymaga uwzględnienia aktualnego stanu wiedzy medycznej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy sąd prawidłowo ocenił dowody w zakresie związku przyczynowego między zakażeniem wirusowym a chorobą Guillain-Barré, uwzględniając specyfikę spraw medycznych i ciężar dowodu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, Sąd Apelacyjny nieprawidłowo ocenił dowody w tym zakresie, naruszając przepisy o ciężarze dowodu (art. 6 i 361 § 1 k.c.).

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji zbyt rygorystycznie podeszły do wymogów dowodowych w zakresie związku przyczynowego w sprawach medycznych. Wskazano, że wystarczające jest udowodnienie związku z wysokim prawdopodobieństwem, a ciężar dowodu może przesunąć się na pozwanego. Zakażenie wirusowe, będące po stronie szpitala, jest istotnym czynnikiem statystycznie wiązanym z chorobą Guillain-Barré i powinno być rozważone w kontekście odpowiedzialności szpitala.

Czy powódka udowodniła, że krwiak powstały przy znieczuleniu był przyczyną choroby Guillain-Barré?

Odpowiedź sądu

Nie, sądy niższych instancji uznały, że brak jest podstaw do przyjęcia, że doszło do powstania krwiaka lub że był on przyczyną choroby.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny, opierając się na opiniach biegłych, uznał, że nie ma podstaw do przyjęcia powstania krwiaka będącego następstwem zabiegu znieczulenia, a widoczna otoczka jest naciekiem zapalnym związanym z chorobą. Sąd Najwyższy nie zakwestionował tej oceny materiału dowodowego w ramach skargi kasacyjnej.

Czy zakażenie wirusowe zapalenia wątroby typu C, będące po stronie pozwanego szpitala, może być uznane za przyczynę choroby Guillain-Barré?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, Sąd Najwyższy wskazał, że zakażenie wirusowe jest istotnym czynnikiem statystycznie wiązanym z chorobą Guillain-Barré i powinno być rozważone w kontekście odpowiedzialności szpitala, nawet jeśli związek przyczynowy nie jest udowodniony z absolutną pewnością.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że zakażenie wirusowe jest jednym z najczęściej występujących czynników poprzedzających zespół Guillain-Barré i brak możliwości ścisłego udowodnienia związku przyczynowego z powodu obecnego stanu wiedzy medycznej nie może być przeszkodą w uznaniu odpowiedzialności, jeśli inne czynniki (jak niedbalstwo lekarza) są obecne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania
Strona wygrywająca
powódka (w zakresie uchylenia wyroku)

Strony

NazwaTypRola
W.K.osoba_fizycznapowódka
Szpital Specjalistyczny w Z.instytucjapozwany
P. Spółka Akcyjnaspółkapozwany

Przepisy (9)

Główne

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący ciężaru dowodu, który w sprawach medycznych powinien być interpretowany elastycznie, dopuszczając dowód z prawdopodobieństwa.

k.c. art. 361 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący adekwatnego związku przyczynowego, który w sprawach medycznych nie wymaga ścisłego udowodnienia, a wystarcza wysokie prawdopodobieństwo.

Pomocnicze

k.c. art. 420

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności szpitala za zakażenie wirusowe.

k.c. art. 444 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia.

k.c. art. 445 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący domniemania faktycznego, które może być stosowane do ustalenia związku przyczynowego w sprawach medycznych.

k.p.c. art. 39815

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

k.p.c. art. 108 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 39821

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący kosztów postępowania kasacyjnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niewłaściwa ocena dowodów przez Sąd Apelacyjny w zakresie związku przyczynowego między zakażeniem wirusowym a chorobą Guillain-Barré. • Naruszenie przez Sąd Apelacyjny przepisów art. 6 i 361 § 1 k.c. dotyczących ciężaru dowodu i związku przyczynowego w sprawach medycznych. • Zakażenie wirusowe jako istotny czynnik statystycznie wiązany z chorobą Guillain-Barré powinno być rozważone w kontekście odpowiedzialności szpitala.

Odrzucone argumenty

Brak podstaw do uznania powstania krwiaka będącego następstwem zabiegu znieczulenia. • Brak możliwości jednoznacznego powiązania zakażenia wirusowego z chorobą Guillain-Barré z powodu obecnego stanu wiedzy medycznej (argument sądu niższej instancji, który został zakwestionowany przez SN).

Godne uwagi sformułowania

nie można stawiać powodowi nierealnego wymogu ścisłego udowodnienia, jakimi drogami infekcja przedostała się do organizmu • Za wystarczające Sąd Najwyższy uznał udowodnienie związku przyczynowo – skutkowego z dostateczną dozą prawdopodobieństwa • w tzw. „procesach lekarskich” ustalenie w sposób pewny związku przyczynowego pomiędzy postępowaniem lekarza a powstałą szkodą jest najczęściej niemożliwe, gdyż w świetle wiedzy medycznej w większości wypadków można mówić tylko o prawdopodobieństwie wysokiego stopnia, a rzadko o pewności, czy wyłączności przyczyny. • żądanie absolutnej pewności związku przyczynowego nie byłoby ani realne, ani uzasadnione.

Skład orzekający

Stanisław Dąbrowski

przewodniczący

Barbara Myszka

członek

Michał Kłos

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalanie związku przyczynowego w sprawach o błędy medyczne, stosowanie art. 6 i 361 § 1 k.c. w kontekście ciężaru dowodu i prawdopodobieństwa, odpowiedzialność szpitali za zakażenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki spraw medycznych i interpretacji przepisów o związku przyczynowym; wymaga uwzględnienia aktualnego stanu wiedzy medycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy błędów medycznych i trudności w udowodnieniu związku przyczynowego, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej i budzi zainteresowanie ze względu na ludzki wymiar i złożoność medyczną.

Czy szpital odpowiada za chorobę, której przyczyny nie są w pełni znane? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady dowodzenia w błędach medycznych.

Dane finansowe

WPS: 400 000 PLN

zadośćuczynienie: 7000 PLN

odszkodowanie: 1500 PLN

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst